Thí điểm luật sư công: Mở rộng sang Mặt trận Tổ quốc để bảo vệ quyền lợi người dân
Bộ Tư pháp đang tiến hành lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố trên cả nước. Theo dự thảo, luật sư công sẽ bao gồm các cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, và cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước. Những người này sẽ được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước.
Chuyên gia đề xuất mở rộng thí điểm sang Mặt trận Tổ quốc
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia pháp lý đã lên tiếng đề nghị mở rộng phạm vi thí điểm sang Mặt trận Tổ quốc (MTTQ). Luật sư Trương Xuân Tám, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, nhấn mạnh rằng MTTQ có vai trò quan trọng trong việc tập hợp ý kiến nhân dân, thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Ông cho rằng việc có luật sư công tại MTTQ sẽ tạo cầu nối hai chiều hiệu quả, đưa pháp luật đến gần dân và phản ánh tiếng nói của dân đến nhà nước một cách chuẩn xác.
Luật sư - Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vinh, nguyên thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, bổ sung rằng hoạt động giám sát của MTTQ cần có sự hỗ trợ pháp lý ngay từ giai đoạn đầu. Bà khẳng định rằng nếu không tổ chức thí điểm luật sư công tại MTTQ, đây sẽ là một thiếu sót lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhân dân.
Cơ chế phối hợp với luật sư tư và các quy định chi tiết
Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết ngoài luật sư công, các cơ quan nhà nước có thể thuê thêm luật sư tư. Dự thảo quy định cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa hai nhóm luật sư này để bổ trợ lẫn nhau, tận dụng thế mạnh của cả hai bên. Cụ thể, cơ quan sử dụng luật sư công có quyền ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư tư, đảm bảo tính chủ động và hiệu quả trong công việc.
Để thu hút luật sư tư giỏi, dự thảo cũng đề xuất các chính sách tài chính phù hợp, môi trường làm việc chuyên nghiệp, và chương trình đào tạo bài bản. Điều này nhằm nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề pháp lý phức tạp, bao gồm cả tranh chấp quốc tế.
Phân biệt giữa luật sư công và trợ giúp pháp lý
Bà Ngọc cũng làm rõ sự khác biệt giữa luật sư công và trợ giúp pháp lý. Trong khi trợ giúp pháp lý tập trung vào cung cấp dịch vụ miễn phí cho các nhóm yếu thế như người nghèo, trẻ em, và người dân tộc thiểu số, luật sư công hướng đến bảo vệ lợi ích công của nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị. Do đó, hai hình thức này không thể thay thế cho nhau mà cần được triển khai song song.
Nguồn nhân lực cho luật sư công không chỉ giới hạn trong khu vực công lập mà còn có thể tuyển chọn từ các luật sư, chuyên gia, nhà khoa học có kinh nghiệm từ khu vực tư nhân, thông qua chính sách thu hút nhân tài. Cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công sẽ là nơi họ làm việc thường xuyên và hưởng lương hàng tháng.
Với những đề xuất trên, việc thí điểm luật sư công được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động pháp lý trong khu vực nhà nước, đồng thời tăng cường sự tham gia của người dân thông qua các tổ chức như Mặt trận Tổ quốc.
