Vụ việc điểm thi Toán tốt nghiệp THPT bất thường tại Tuyên Quang đang được cơ quan chức năng điều tra. Công an tỉnh Tuyên Quang đã thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy, giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Luật sư Quàng Trung Dũng, Giám đốc Công ty Luật TNHH Dandwin, đã có những phân tích về cách xử lý các thí sinh được hưởng lợi từ hành vi gian lận.
Thí sinh chủ động gian lận bị xử lý nghiêm
Theo luật sư Quàng Trung Dũng, cần phân biệt hai trường hợp. Nếu cơ quan điều tra chứng minh thí sinh hoặc người đại diện đã câu kết với người có chức vụ, quyền hạn để nâng điểm, thí sinh sẽ phải chịu hậu quả pháp lý. Kết quả bài thi hoặc kỳ thi có thể bị hủy theo quy chế; thí sinh có thể không được công nhận tốt nghiệp THPT. Nếu đã được cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời hoặc bằng tốt nghiệp, cơ quan có thẩm quyền có thể thu hồi. Trường hợp đã trúng tuyển đại học, cơ sở đào tạo có thể hủy kết quả trúng tuyển hoặc buộc thôi học.
Thí sinh không biết gian lận: Kết quả vẫn bị điều chỉnh
Ngược lại, nếu thí sinh hoàn toàn không biết, không bàn bạc, không nhờ vả, không đưa tiền và không tham gia vào việc sửa điểm, sẽ không có căn cứ xử lý hình sự. Tuy nhiên, kết quả thi vẫn phải được trả về đúng thực tế để bảo đảm công bằng. Cơ quan chức năng sẽ công bố lại kết quả, điều chỉnh hoặc hủy kết quả các bài thi bị can thiệp, xem xét lại điều kiện công nhận tốt nghiệp và thông báo cho các cơ sở giáo dục đại học để điều chỉnh hoặc hủy kết quả xét tuyển.
Mức án cho giáo viên Nguyễn Hà Duy
Luật sư Dũng cho biết, nếu có đủ căn cứ xác định Nguyễn Hà Duy lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn can thiệp trái phép vào dữ liệu bài thi, sửa điểm, làm sai lệch kết quả kỳ thi vì vụ lợi, có thể bị xem xét xử lý về các tội danh liên quan đến chức vụ. Nếu có hành vi nhận tiền hoặc lợi ích vật chất, có thể bị xem xét tội “Nhận hối lộ”. Tùy theo tội danh và mức độ vi phạm, khung hình phạt có thể từ vài năm tù đến mức rất nghiêm khắc nếu thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng.
Hướng mở rộng điều tra
Cơ quan điều tra sẽ làm rõ phương thức can thiệp, kiểm tra quy trình chấm thi, trích xuất dữ liệu máy tính, nhật ký đăng nhập, lịch sử chỉnh sửa dữ liệu. Đồng thời, xác minh có đồng phạm hay không, làm rõ vai trò của từng cá nhân trong Ban làm phách, Ban chấm thi, Ban thư ký, cán bộ kỹ thuật. Điều tra động cơ, mục đích, bao gồm việc nhận tiền, nhận quà hoặc lợi ích khác, truy vết giao dịch tài chính. Rà soát toàn bộ bài thi có dấu hiệu bất thường, không chỉ giới hạn ở điểm 10. Xem xét trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan, có thể khởi tố thêm bị can nếu phát hiện nhiều người tham gia hoặc bao che.
Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết vụ án đang tiếp tục điều tra. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp rà soát toàn bộ bài thi đạt điểm 10 môn Toán và quy trình tổ chức kỳ thi. Cần chờ kết luận điều tra để xác định chính xác bản chất vụ án và trách nhiệm từng cá nhân.
