Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương cắt giảm thủ tục hành chính, tận dụng dữ liệu số
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành công văn yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành việc tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính, tập trung vào việc sử dụng thông tin từ các cơ sở dữ liệu để thay thế giấy tờ truyền thống. Động thái này nhằm giảm thiểu phiền hà và chi phí cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước.
Tình trạng thiếu nhất quán trong áp dụng pháp luật
Theo công văn, mặc dù các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Lãnh đạo Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được triển khai, cùng với quy định tại Luật Chuyển đổi số ngày 11/12/2025 và Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, nhưng việc thực hiện vẫn còn nhiều hạn chế. Đến nay, mới chỉ có 5 bộ công bố phạm vi thông tin trong cơ sở dữ liệu được khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính.
Việc công bố lại bộ thủ tục hành chính hầu hết thiếu thông tin về trình tự, cách thức thực hiện mới. Các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Nghị định số 278/2025/NĐ-CP và các nghị quyết liên quan chưa đáp ứng yêu cầu cập nhật đầy đủ, chính xác, kết nối, chia sẻ để cắt giảm thành phần hồ sơ. Qua khảo sát tại một số Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh, cấp xã, trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, một số cơ quan, tổ chức vẫn yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc cung cấp lại các giấy tờ đã tích hợp trên Ứng dụng định danh điện tử quốc gia (VNeID).
Áp lực từ các tổ chức phi hành chính
Đáng chú ý, một số tổ chức không phải cơ quan hành chính nhà nước như doanh nghiệp, ngân hàng, công ty cấp nước, trường học… vẫn yêu cầu bản sao chứng thực hoặc yêu cầu cung cấp thông tin dù đã có bản chính đối chiếu hoặc dữ liệu đã được chia sẻ từ VNeID. Tình trạng này cho thấy sự thiếu nhất quán trong áp dụng pháp luật và việc tái sử dụng dữ liệu còn hạn chế, gây phiền hà, phát sinh chi phí cho người dân, doanh nghiệp và tạo áp lực cho cơ quan hành chính nhà nước, đặc biệt là UBND cấp xã khi phải thực hiện thêm thủ tục xác nhận thông tin cho công dân.
Yêu cầu khẩn trương từ Thủ tướng Chính phủ
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành, công bố tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính đối với các thủ tục có thành phần hồ sơ được thay thế bằng thông tin trên các cơ sở dữ liệu theo quy định. Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc tái cấu trúc quy trình cung cấp dịch vụ công trực tuyến theo hướng đơn giản, thuận lợi và tái sử dụng thông tin, dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ.
Công văn nhấn mạnh yêu cầu quán triệt các cơ quan, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính chủ động khai thác, tái sử dụng dữ liệu và tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc các giấy tờ đã tích hợp, chia sẻ từ VNeID. Các trường hợp thông tin chưa đầy đủ, sai lệch cần được phối hợp xử lý kịp thời giữa các cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu.
Các biện pháp cụ thể để thực hiện
Các bộ, ngành, địa phương phải:
- Công bố công khai trên Cổng thông tin điện tử, Cổng Dịch vụ công quốc gia và tại Bộ phận một cửa danh mục thành phần hồ sơ đã được thay thế bằng dữ liệu điện tử.
- Kèm hướng dẫn cụ thể để người dân, doanh nghiệp biết và giám sát việc thực hiện.
- Tăng cường tuyên truyền để các tổ chức, doanh nghiệp khi giải quyết công việc cho cá nhân không yêu cầu chứng thực các thông tin đã có và được chia sẻ từ VNeID.
Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân, doanh nghiệp về việc yêu cầu cung cấp lại giấy tờ, thông tin có thể khai thác từ các cơ sở dữ liệu và công khai kết quả xử lý theo quy định; kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm cán bộ, công chức, viên chức vi phạm.
Đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu
Các bộ quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được giao khẩn trương rà soát, công bố phạm vi thông tin trong cơ sở dữ liệu được khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; định kỳ hằng tháng cung cấp thông tin về kết quả chia sẻ dữ liệu cho các bộ, ngành, địa phương.
Việc xây dựng, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo yêu cầu tại Nghị định số 278/2025/NĐ-CP và các nghị quyết liên quan cần được đẩy nhanh, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", đồng bộ dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và triển khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia theo mô hình "một cửa số" tập trung.
Phối hợp giữa các bộ, ngành
Công văn cũng giao Bộ Công an hướng dẫn các bộ, ngành kết nối hệ thống giải quyết thủ tục hành chính với hệ thống định danh và xác thực điện tử, hướng dẫn khai thác thông tin người dân, doanh nghiệp trong ứng dụng VNeID phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; các bộ, ngành liên quan phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Đây là bước đi quan trọng nhằm đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong việc áp dụng công nghệ số vào quản lý hành chính, hướng tới một nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ người dân tốt hơn.
