Từ ngày 1.7.2026, hàng loạt chính sách và quy định mới trong lĩnh vực ô tô chính thức có hiệu lực, ảnh hưởng trực tiếp đến người sử dụng xe cá nhân cũng như người học và thi bằng lái xe ô tô. Những thay đổi bao gồm quy định chở trẻ em, lắp phụ kiện, phân loại xe bán tải và điều chỉnh quy trình sát hạch lái xe.
Bắt buộc thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô cá nhân
Theo khoản 3, điều 7 Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, từ 1.7.2026, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m trên xe ô tô, người lái xe không được cho trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế. Đồng thời, người lái xe phải sử dụng và hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em. Quy định này áp dụng cho tất cả xe ô tô cá nhân, nhưng không bắt buộc đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Lắp phụ kiện chính hãng không bị coi là cải tạo xe
Trước đây, việc lắp thêm phụ kiện do nhà sản xuất cung cấp vẫn phải thực hiện thủ tục chứng nhận cải tạo nếu làm thay đổi chi tiết xe. Tuy nhiên, Thông tư 30/2026 của Bộ Xây dựng, có hiệu lực từ 1.7.2026, đã làm rõ khái niệm "cải tạo xe cơ giới". Theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam, nhiều chi tiết do nhà sản xuất thiết kế, công bố và cung cấp sẽ không còn bị coi là cải tạo nếu được lắp đặt đúng chủng loại cho phương tiện. Các phụ kiện được phép lắp đặt mà không cần thủ tục cải tạo gồm: cản trước, cản sau, lưới tản nhiệt, cánh lướt gió, bậc lên xuống và một số phụ kiện tùy chọn khác do nhà sản xuất hoặc đơn vị được ủy quyền cung cấp. Điều kiện kèm theo: sau khi lắp đặt, kích thước bao của xe (dài x rộng x cao) thực tế không vượt quá 100 mm so với thông số ban đầu và khối lượng cơ bản không vượt quá sai số cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Ngoài ra, một số thay đổi kết cấu thùng hàng như bịt kín cửa, thay tôn bọc, lắp thêm nắp chắn bụi, lắp bậc bước chân, trang trí ống xả, đai bảo hiểm đèn, cánh lướt gió, mui gió cũng không được coi là cải tạo.
Xe bán tải được lưu thông như ô tô con
Chính phủ ban hành Nghị định số 241/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 165/2024/NĐ-CP. Theo điều 11 Nghị định 241/2026/NĐ-CP, từ 1.7.2026, xe ô tô tải pickup cabin kép và xe ô tô tải Van có khối lượng toàn bộ không lớn hơn 3.500 kg được tổ chức giao thông như đối với xe ô tô con. Điều này có nghĩa xe bán tải (pickup cabin kép) có khối lượng toàn bộ dưới 3,5 tấn sẽ không còn bị hạn chế lưu thông như xe tải thông dụng.
Bỏ phần thi mô phỏng khi sát hạch giấy phép lái xe ô tô
Theo quy định mới của Bộ Công an, từ 1.7.2026, người thi giấy phép lái xe ô tô không cần thực hiện bài thi mô phỏng tình huống giao thông trên máy tính. Trước đây, thí sinh phải vượt qua bài thi mô phỏng gồm 10 tình huống ngẫu nhiên từ bộ 120 tình huống, yêu cầu tối thiểu 35/50 điểm. Quy định mới được ban hành tại thông tư mới về sát hạch, cấp giấy phép lái xe thay thế Thông tư số 12 ngày 28.2.2025, căn cứ Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ và Nghị định số 94 năm 2026 của Chính phủ. Bên cạnh đó, số lượng câu hỏi lý thuyết sát hạch ô tô hạng B tăng từ 30 lên 50 câu, thời gian làm bài tăng từ 20 lên 33 phút; thí sinh cần trả lời đúng 45/50 câu để đạt. Phần thi thực hành lái ô tô yêu cầu đoạn đường sát hạch tối thiểu 5 km, có mật độ giao thông vừa phải và đầy đủ tình huống như ngã ba, ngã tư, đường nhánh, vòng xuyến, đèn tín hiệu, lối đi bộ.
