Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thuế và đảm bảo nghĩa vụ tài chính trước khi xuất cảnh, dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đã kế thừa và điều chỉnh các quy định về tạm hoãn xuất cảnh, theo hướng cụ thể hóa đối tượng, minh bạch quy trình và bổ sung ngưỡng nợ tối thiểu 1 triệu đồng cho trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Phân loại rõ nhóm đối tượng áp dụng
Dự thảo tiếp tục quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và nợ quá hạn từ 120 ngày, đồng thời thuộc diện cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, ngưỡng nợ là 500 triệu đồng trở lên với cùng điều kiện thời gian nợ. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung đối tượng “cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp” để cụ thể hóa Luật Quản lý thuế mới.
Ngưỡng nợ 1 triệu đồng: Bước điều chỉnh hợp lý
Một điểm mới quan trọng là việc bổ sung ngưỡng nợ tối thiểu 1 triệu đồng đối với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Theo cơ quan thuế, hơn 50% người nộp thuế trong tình trạng này có số nợ dưới 1 triệu đồng, nhưng chỉ chiếm 0,2% tổng nợ thuế. Việc không có ngưỡng trước đây dẫn đến áp dụng biện pháp mạnh cho các khoản nợ rất nhỏ, gây bất cập. Ngưỡng mới giúp loại bỏ các khoản nợ kỹ thuật, đảm bảo tính tương xứng giữa vi phạm và biện pháp quản lý.
Quy trình công khai, có cảnh báo trước
Dự thảo quy định quy trình 3 bước: xác định thuộc diện áp dụng, thông báo trước 30 ngày qua nhiều kênh (tài khoản giao dịch thuế điện tử, trang thông tin điện tử), và chỉ thực hiện tạm hoãn xuất cảnh nếu người nộp thuế không khắc phục sau thời hạn. Khoảng thời gian 30 ngày là “khoảng đệm” để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu và hoàn thành nghĩa vụ. Thực tế, đã có khoảng 7.100 người chủ động liên hệ cơ quan thuế để hủy bỏ tạm hoãn sau khi nhận thông báo.
Bảo đảm hài hòa giữa quản lý và quyền lợi
Cơ quan thuế nhấn mạnh, ngưỡng 1 triệu đồng không phải là thước đo duy nhất mà là điều kiện bổ sung trong bối cảnh người nộp thuế vi phạm nghĩa vụ duy trì thông tin đăng ký. Quy trình thông báo trước giúp người nộp thuế có cơ hội tự nguyện thực hiện nghĩa vụ, tránh áp dụng biện pháp hành chính hạn chế quyền xuất cảnh một cách đột ngột. Dự thảo được đánh giá là bước điều chỉnh có cơ sở thực tiễn, hướng tới mục tiêu vừa bảo đảm kỷ cương thuế, vừa hạn chế tác động không cần thiết.
Để tránh vướng mắc, cơ quan thuế khuyến nghị người nộp thuế thường xuyên rà soát nghĩa vụ thuế qua hệ thống điện tử, cập nhật địa chỉ kinh doanh, và chủ động xử lý khi nhận thông báo.
