Triển khai Luật Tiếp cận thông tin gắn với công khai minh bạch, bảo mật dữ liệu
Việc triển khai Luật Tiếp cận thông tin cần được thực hiện đồng bộ, gắn liền với các nguyên tắc công khai, minh bạch và bảo mật dữ liệu, nhằm đảm bảo quyền tiếp cận thông tin của người dân được thực thi hiệu quả.
Luật Tiếp cận thông tin (Luật số 104/2016/QH13) có hiệu lực từ ngày 1/7/2018, quy định về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, nguyên tắc, trình tự, thủ tục tiếp cận thông tin, trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin. Tuy nhiên, sau hơn 5 năm thực hiện, luật này vẫn còn một số hạn chế, bất cập cần được khắc phục.
Mới đây, tại Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tiếp cận thông tin, các chuyên gia, nhà quản lý đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp giữa công khai minh bạch và bảo mật dữ liệu trong quá trình thực thi luật.
Công khai minh bạch là yêu cầu cốt lõi
Công khai minh bạch là yêu cầu cốt lõi của Luật Tiếp cận thông tin. Theo đó, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm chủ động công khai thông tin theo quy định, đặc biệt là các thông tin liên quan đến chính sách, pháp luật, thủ tục hành chính, quy hoạch, kế hoạch, dự án đầu tư, ngân sách nhà nước, kết quả hoạt động của cơ quan... Việc công khai thông tin giúp người dân dễ dàng tiếp cận, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, góp phần phòng chống tham nhũng, nâng cao hiệu quả quản lý.
Tuy nhiên, bên cạnh việc công khai, cần phải bảo đảm bảo mật dữ liệu, đặc biệt là các thông tin thuộc bí mật nhà nước, bí mật đời tư, bí mật kinh doanh... Việc bảo mật dữ liệu không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi của cá nhân, tổ chức và an ninh quốc gia.
Bảo mật dữ liệu và thách thức trong thời đại số
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, dữ liệu ngày càng trở nên quan trọng và nhạy cảm. Việc bảo mật dữ liệu đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi các cơ quan nhà nước phải có biện pháp kỹ thuật, tổ chức phù hợp để ngăn chặn rò rỉ, mất mát dữ liệu. Đồng thời, cần có quy định rõ ràng về danh mục thông tin không được công khai, thông tin được tiếp cận có điều kiện và thông tin công khai rộng rãi.
Dự thảo Nghị định mới được xây dựng nhằm khắc phục những bất cập của Luật hiện hành, như quy định cụ thể hơn về trách nhiệm của các cơ quan trong việc công khai thông tin, thời hạn công khai, hình thức công khai; đồng thời tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh, bí mật nhà nước.
Nhiều ý kiến cho rằng, cần xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc cung cấp thông tin, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Bên cạnh đó, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong việc công khai thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin qua mạng Internet.
Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi
Để nâng cao hiệu quả thực thi Luật Tiếp cận thông tin, các chuyên gia đề xuất một số giải pháp:
- Tăng cường tuyên truyền, phổ biến Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành đến cán bộ, công chức và người dân.
- Xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin công khai tập trung, dễ tra cứu.
- Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp cận thông tin.
- Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về công khai thông tin và bảo mật dữ liệu.
- Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật tại các cơ quan nhà nước.
Việc triển khai Luật Tiếp cận thông tin gắn với công khai minh bạch và bảo mật dữ liệu là yêu cầu cấp thiết, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền, minh bạch và hiệu quả.
