Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố bị can Phùng Văn Lương (34 tuổi, trú tại Phú Thọ) cùng 16 người khác về tội buôn lậu. Lương bị cáo buộc là chủ mưu trong đường dây buôn lậu cau khô từ Việt Nam qua biên giới với số lượng và giá trị cực lớn.
Hơn 425 tấn cau khô tuồn qua biên giới
Theo cáo trạng, Lương vốn làm nghề kinh doanh cau khô, nhận thấy thị trường Trung Quốc có nhu cầu thu mua với giá cao, nếu buôn lậu sẽ thu được lợi nhuận lớn. Cuối năm 2024, Lương gặp A Siêu (quốc tịch Trung Quốc), là đầu mối tiêu thụ cau khô tại Trung Quốc. Hai bên thống nhất Lương thu mua cau khô trong nước, vận chuyển bằng đường tiểu ngạch và bán cho A Siêu với giá hơn 115 triệu đồng mỗi tấn.
Để thực hiện thỏa thuận, Lương liên hệ với nhiều đối tượng người Việt Nam để bàn bạc, cùng nhau tổ chức dịch vụ xuất lậu hàng hóa qua biên giới. Kế hoạch được vạch ra chi tiết: khi có cau khô, Lương thuê xe vận chuyển từ tỉnh Vĩnh Phúc (nay là Phú Thọ) đến Thất Khê (Lạng Sơn) hoặc Đông Khê (Cao Bằng). Các đối tượng sẽ thông báo số xe cho nhau, cử người làm việc với các cơ quan chức năng nhằm đảm bảo hàng hóa không bị kiểm tra, bắt giữ.
Hàng được vận chuyển đến thị trấn Trà Lĩnh (cũ), sau đó kiểm đếm số lượng, đưa vào các kho tập kết và giao cho các đối tượng địa phương (thường gọi là "bao biên"). Khi có thể xuất lậu, các "bao biên" thuê xe vận chuyển cau khô từ kho tập kết đến khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc, thuê người mang vác theo đường mòn, lối mở, giao hàng cho các đối tượng người Trung Quốc. Cau khô sau đó được tiếp tục vận chuyển đến Hồ Nam, Trung Quốc giao cho A Siêu. A Siêu xác nhận số lượng hàng, các bên thanh toán tiền cho nhau.
Bằng thủ đoạn trên, từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2025, Lương cùng đồng phạm đã buôn lậu tổng cộng hơn 425 tấn cau khô, trị giá hơn 44 tỉ đồng.
Thu "phế" 160 triệu mỗi container để "ngoại giao"
Cáo trạng của Viện KSND tối cao còn đề cập đến sự liên quan của ông Nguyễn Văn Khánh, nguyên Giám đốc Xí nghiệp khai thác khoáng sản 16 thuộc Binh đoàn 16, Bộ Quốc phòng. Khoảng tháng 7 năm 2024, khi còn đương chức, ông Khánh quen biết Nguyễn Văn Ngọc (Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại Vinh Nghĩa) - một mắt xích quan trọng trong đường dây buôn lậu cau khô. Khi Ngọc đến trụ sở các cơ quan tại tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng để xin xuất khẩu hàng, ông Khánh có đi cùng. Ngọc khai ông Khánh có chuyển tiền cho mình để góp vốn kinh doanh dịch vụ xuất nhập khẩu hàng hóa. Tuy nhiên, do ông Khánh là quân nhân, cơ quan điều tra Bộ Công an đã chuyển tài liệu liên quan đến Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng để điều tra, giải quyết theo thẩm quyền.
Quá trình điều tra còn cho thấy Ngọc yêu cầu các đối tượng trong đường dây buôn lậu thu của các "bao biên" 160 triệu đồng mỗi container cau khô để đi "ngoại giao", tránh bị cơ quan chức năng thu giữ hàng. Tổng số tiền thu được hơn 2,2 tỉ đồng. Đến nay không có căn cứ chứng minh Ngọc và đồng phạm có hành vi đưa tiền cho cán bộ tại các cơ quan chức năng để được xuất lậu hàng hóa qua biên giới, nên chưa có cơ sở xử lý về hành vi này.
Đối với A Siêu và nhóm người Trung Quốc, cơ quan điều tra Bộ Công an đã yêu cầu tương trợ tư pháp về hình sự, đề nghị Viện KSND tối cao phối hợp ủy thác cho Viện KSND tối cao Trung Quốc xác minh làm rõ nhân thân, lý lịch, vai trò, hành vi của họ. Tuy nhiên, quá trình điều tra không thu thập được tài liệu xác định đầy đủ các thông tin trên. Do đó, Viện KSND tối cao có văn bản về việc trả lại hồ sơ yêu cầu tương trợ tư pháp.
