Ngày 29.6, TAND tỉnh Lâm Đồng mở phiên tòa xét xử phúc thẩm lần 3 vụ án 6 cựu chiến binh kêu oan tội hủy hoại rừng với mức án từ 6 - 7 tháng tù. Trong khoảng 1 giờ 30 phút phần xét hỏi, 6 bị cáo vẫn kêu oan, khẳng định không phạm tội. Họ cho rằng việc tham gia dọn dẹp rừng để trồng cây keo gây quỹ cho chi hội chỉ là 'tham gia cho có phong trào'.
Viện kiểm sát đề nghị bác kháng cáo
Đại diện Viện KSND tỉnh Lâm Đồng phát biểu tranh luận vỏn vẹn khoảng 5 phút, cho rằng cấp sơ thẩm đã xét xử các bị cáo tội hủy hoại rừng có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Về việc các bị cáo kháng cáo cho rằng tòa sơ thẩm dựa vào kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội là không đúng quy định, đại diện viện kiểm sát cho rằng ông Triệu là người có chuyên môn, kết luận khách quan, phù hợp với các chứng cứ khác.
Cũng theo Viện kiểm sát: 'Hình phạt mà cấp sơ thẩm đưa ra với mức án từ 6 - 7 tháng tù là phù hợp với tính chất mức độ hành vi phạm tội đối với các bị cáo gây ra. Kháng cáo kêu oan của các bị cáo không có căn cứ, nên đề nghị tòa không chấp nhận'.
Tranh luận về kết luận giám định của Bộ NN-PTNT
Bào chữa cho các bị cáo, luật sư Võ Văn Thêm, nguyên Phó viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM, cho biết sau khi vụ án bị cấp giám đốc thẩm hủy án để điều tra lại, Bộ NN-PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022 với nội dung 'không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại'. Theo luật sư, tòa cấp sơ thẩm không áp dụng kết luận giám định này mà lại tái sử dụng các chứng cứ đã bị TAND cấp cao tại TP.HCM không thừa nhận vì vi phạm pháp luật.
'Chúng tôi muốn được giải thích vì sao tòa sơ thẩm lại không đánh giá chứng cứ này của Bộ NN-PTNT?', luật sư Võ Văn Thêm nói. Ông nhấn mạnh tội hủy hoại rừng có đối tượng tác động đặc thù, không phải mọi hành vi chặt cây, phát dọn thực bì đều cấu thành tội này. Để kết tội, cơ quan tố tụng phải chứng minh đầy đủ 5 yếu tố: khu vực bị tác động phải là rừng theo tiêu chí pháp luật; xác định vị trí, ranh giới, diện tích rừng; xác định trạng thái rừng trước khi bị tác động; xác định mức độ thiệt hại; chứng minh hành vi của từng bị cáo trực tiếp gây thiệt hại.
Những vấn đề từ giám đốc thẩm
Năm 2020, khi xét xử giám đốc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội 6 bị cáo nên đã hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) để điều tra lại. Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM sau đó có văn bản hướng dẫn kiểm sát điều tra, chỉ ra nhiều vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và chứng cứ cần làm rõ.
Theo Viện KSND cấp cao tại TP.HCM, tại khoản 1 điều 189 Bộ luật Hình sự năm 1999, điểm 3.4 Thông tư liên ngành số 19/2007 của Bộ NN-PTNT - Bộ Tư pháp - Bộ Công an - Viện KSND tối cao và TAND tối cao, cùng điểm b khoản 1 điều 20 Nghị định 157/2013, hủy hoại rừng sản xuất chỉ bị xử lý hình sự khi diện tích thiệt hại trên 5.000 m². Hồ sơ vụ án xuất hiện nhiều tài liệu mâu thuẫn: biên bản xác minh tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (cũ) xác định khu vực rừng bị thiệt hại 100%, trong khi biên bản kiểm tra hiện trường của cơ quan điều tra xác định diện tích thiệt hại chỉ khoảng 0,4 ha của 2 ngày tháng 1.2015. Viện trưởng đề nghị làm rõ phần diện tích còn lại do ai chặt phá, các bị cáo có thực sự chặt phá rừng trong 2 ngày tháng 4.2015 không và diện tích thiệt hại thực tế.
Bản án sơ thẩm lần 3
Đầu năm 2026, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án từ 6 - 7 tháng tù. Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù. Hiện phiên tòa phúc thẩm đang tiếp tục diễn ra.
