Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phản hồi kiến nghị về ngăn chặn tẩu tán tài sản tham nhũng
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri thành phố Đà Nẵng gửi tới Quốc hội sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Kiến nghị này tập trung vào việc nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế và tham nhũng, một vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ công chúng.
Ngăn chặn tẩu tán, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng
Cử tri Đà Nẵng đánh giá cao những kết quả đạt được trong công tác đấu tranh, phòng và chống tham nhũng thời gian qua. Tuy nhiên, họ cũng chỉ ra rằng công tác thu hồi tài sản trong các vụ án này vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chính là do các đối tượng phạm tội thường có hành vi tẩu tán hoặc che giấu tài sản từ rất sớm, làm giảm đáng kể hiệu quả khắc phục hậu quả.
Từ thực tế đó, cử tri đã kiến nghị cần nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Cụ thể, họ đề xuất cho phép áp dụng kịp thời các biện pháp kê biên và phong tỏa tài sản ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm, khi có đủ căn cứ theo quy định. Mục tiêu là nhằm ngăn chặn hiệu quả việc tẩu tán tài sản và nâng cao khả năng thu hồi tài sản bị thất thoát hoặc chiếm đoạt trong các vụ án kinh tế, tham nhũng.
Sẽ tổng hợp, nghiên cứu khi sửa đổi Luật
Trong phản hồi của mình, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nêu rõ, theo quy định hiện hành của Bộ luật Tố tụng hình sự, biện pháp phong tỏa tài khoản đã có thể được áp dụng đối với người bị buộc tội (bao gồm người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo) và cả những người khác nếu có căn cứ cho rằng số tiền trong tài khoản đó liên quan đến hành vi phạm tội của người bị buộc tội. Như vậy, pháp luật hiện nay đã có quy định về việc áp dụng biện pháp này sớm, ngay trong quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm.
Đối với kiến nghị mở rộng phạm vi áp dụng biện pháp kê biên tài sản trong giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cho rằng đây là một biện pháp cần được xem xét một cách chặt chẽ. Lý do là vì nó có tác động trực tiếp đến quyền về tài sản của con người và công dân. Do đó, khi chưa xác định được bị can và chưa có quyết định khởi tố bị can đối với người đó về hành vi phạm tội, thì việc áp dụng biện pháp kê biên tài sản là không thể thực hiện được.
Hơn nữa, ngoài các biện pháp cưỡng chế đã được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự, đối với các vụ việc, vụ án hình sự thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi và chỉ đạo, hiện nay còn có Nghị quyết 164/2024 của Quốc hội về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử một số vụ việc, vụ án hình sự.
Nghị quyết này đã đưa ra những quy định cụ thể về việc áp dụng các biện pháp như tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản đối với người bị buộc tội hoặc tổ chức, cá nhân khác có hành vi chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, tẩu tán, hủy hoại tài sản liên quan đến vụ việc, vụ án. Trên cơ sở đó, các cơ quan tiến hành tố tụng có thể thực hiện các thủ tục để áp dụng biện pháp này trong xử lý vụ việc, vụ án đang thực hiện thí điểm, ngay cả trong giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm.
Sau khi kết thúc thời gian thí điểm, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để báo cáo cấp có thẩm quyền, nhằm luật hóa chính thức các biện pháp này.
Lộ trình sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự
Trên cơ sở đề xuất định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI của Kiện và đề nghị của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã có văn bản gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đề xuất xây dựng dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).
Theo đó, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội đưa nội dung xây dựng Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) vào định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2027 của Quốc hội khóa XVI. Cụ thể, vào năm 2026, sẽ tiến hành tổng kết Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, nghiên cứu xây dựng chính sách và hồ sơ dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), với kế hoạch trình Quốc hội khóa XVI vào năm 2027.
Với kiến nghị nêu trên của cử tri, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao khẳng định sẽ ghi nhận, tổng hợp và nghiên cứu kỹ lưỡng trong quá trình tổng kết, xây dựng chính sách và xây dựng dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) trong thời gian tới.
Sẽ thông qua nghị quyết về phòng, chống tham nhũng ngay ở Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 2
Ông Lê Minh Trí, một đại diện có thẩm quyền, đã nhấn mạnh rằng việc Trung ương Đảng khóa XIV xem xét và thông qua nghị quyết về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới ngay tại Hội nghị lần thứ 2 cho thấy đây là một nhiệm vụ rất quan trọng và được ưu tiên hàng đầu. Điều này phản ánh sự quyết tâm mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước trong cuộc chiến chống tham nhũng, nhằm bảo vệ tài sản quốc gia và lợi ích của nhân dân.
