Sáng 21/5, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có buổi làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc để bàn về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031. Tham dự cuộc họp có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến.
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn báo cáo rằng trong những tháng đầu năm, Thường trực Hội đồng Dân tộc đã tập trung nghiên cứu, rà soát, hệ thống hóa chính sách dân tộc; đồng thời xây dựng cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về lĩnh vực dân tộc, đáp ứng yêu cầu thể chế hóa chủ trương của Đảng trong tình hình mới.
Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: Với khối lượng công việc lớn và yêu cầu cao, Hội đồng Dân tộc cần chuyển sang cách làm việc mới: khẩn trương hơn, khoa học hơn, thực chất hơn, có thời hạn, có sản phẩm và có người chịu trách nhiệm cụ thể. Ông cũng yêu cầu công tác phối hợp của Hội đồng Dân tộc phải chủ động nắm tình hình, tham mưu kịp thời cho Đảng và Nhà nước.
Yêu cầu nâng cao chất lượng thẩm tra và giám sát
Về nhiệm vụ trọng tâm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, đặc biệt là những nội dung tác động trực tiếp đến đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, vùng dân tộc thiểu số và miền núi.
Hội đồng Dân tộc cần chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 236 ngày 15/1/2026 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị về tăng cường và đổi mới công tác dân vận ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, thực hiện hiệu quả Kết luận số 17 ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu Hội đồng Dân tộc tham gia hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm của mình, nhằm khắc phục các hạn chế như quy định pháp luật còn phân tán, thiếu đồng bộ, chưa ổn định lâu dài; cơ chế phối hợp liên ngành chưa chặt chẽ, hiệu quả.
Giám sát chặt chẽ các chương trình mục tiêu quốc gia
Đối với 3 chương trình mục tiêu quốc gia do Hội đồng Dân tộc thẩm tra, thẩm định, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu theo dõi hàng tuần, hàng tháng để phát hiện những điểm chậm trễ. Ông nhấn mạnh: Tổng nguồn kinh phí của các chương trình này rất lớn, cần phân cấp, phân quyền mạnh, chuyển từ quản lý tập trung sang giao cho địa phương cấp tỉnh và cấp xã giám sát, giải quyết kịp thời.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý Hội đồng Dân tộc căn cứ tình hình thực tiễn để lựa chọn hình thức giám sát việc triển khai Nghị quyết 257 của Quốc hội về chủ trương đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035, bao gồm xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Ông cũng yêu cầu giám sát cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực dân tộc và tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết.
Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo để giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện cho cán bộ, công chức tập trung vào tư duy chính sách và nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật. Ông cũng yêu cầu rà soát các văn bản của các cơ quan liên quan về vấn đề dân tộc, nếu phát hiện bất cập thì kiến nghị chỉnh sửa ngay.
Thực tế hiện nay, đồng bào dân tộc thiểu số sinh kế chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp với năng suất thấp; thiếu vốn, thiếu việc làm ổn định, dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai và biến đổi khí hậu. Nhiều vùng miền núi, vùng sâu còn khó khăn về giao thông, điện, nước sạch, internet; việc tiếp cận dịch vụ công, thông tin, công nghệ và kỹ năng số còn hạn chế. Tình trạng bỏ học sớm, thiếu trường lớp, giáo viên và điều kiện học tập vẫn diễn ra; cơ sở y tế chất lượng cao còn thiếu, khó tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh hiện đại.
Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu Hội đồng Dân tộc chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để nắm chắc tình hình kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự tại vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hội đồng Dân tộc và các cơ quan liên quan cần tăng cường kết nối với cơ sở, nhất là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới và chủ động đề xuất giải pháp phù hợp nhằm củng cố đoàn kết các dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng, an ninh.
Đổi mới phương thức làm việc và nâng cao chất lượng cán bộ
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả, chất lượng công việc, bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả thực hiện”. Ông cũng nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc của Hội đồng Dân tộc, lấy sản phẩm công việc để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức.
Công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng, cần được thực hiện tốt; bảo đảm sự đoàn kết thống nhất thực chất, mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu, không ngừng rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, nâng cao trình độ. Tăng cường công tác phối hợp trong nội bộ Hội đồng, nội bộ Quốc hội và với Chính phủ, nhất là Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các địa phương và các cơ quan liên quan một cách thực chất, hiệu quả.
Hội đồng Dân tộc cần thực hiện tốt các nhiệm vụ tham gia thẩm tra, cho ý kiến đối với các dự án luật, nghị quyết và các nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực phụ trách, phục vụ các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội.
