Hội thảo quốc gia về xây dựng thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đã diễn ra với sự chủ trì của các đồng chí lãnh đạo cấp cao. Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, đã điều hành các phiên thảo luận. Tham dự hội thảo có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng như Vũ Đại Thắng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội; Lê Hải Bình, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; cùng nhiều nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và các nhà khoa học.
Mở đầu hội thảo
Phát biểu đề dẫn, đồng chí Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh tầm quan trọng của hội thảo nhằm quán triệt và cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nghiên cứu xây dựng thí điểm xã, phường xã hội chủ nghĩa. Đây là vấn đề mới và khó, đòi hỏi nhận thức thấu đáo và sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn. Đồng chí đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ các vấn đề trọng tâm trong xây dựng mô hình này.
Các tham luận tại hội thảo
Trong phiên tham luận, các đại biểu đã trao đổi và làm rõ cơ sở lý luận của mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa trong điều kiện Việt Nam hiện nay. Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng cho rằng phát triển mô hình này là cần thiết và khách quan. Thực tiễn 40 năm đổi mới cho thấy nhiều thành tựu bắt nguồn từ sự đổi mới của cấp cơ sở. Ông đề xuất xã, phường xã hội chủ nghĩa cần trở thành cộng đồng dân chủ thực chất, hiện thực hóa nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại cơ sở, bảo đảm trật tự, an ninh, an sinh. Mô hình này cần xanh, phát triển bền vững, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, kết nối rộng rãi, thích ứng linh hoạt, đổi mới sáng tạo, có thiết chế nhân văn và phát triển bao trùm.
Đồng chí Vũ Đại Thắng chia sẻ về triển khai thí điểm tại Hà Nội. Ngay từ quý I/2026, thành phố đã thành lập Ban chỉ đạo và Tổ công tác xây dựng đề án. Các nội dung cốt lõi gồm: xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị phục vụ nhân dân; phát triển hạ tầng hiện đại, không gian sống thông minh; phát triển kinh tế gắn với lực lượng sản xuất hiện đại; bảo đảm an sinh xã hội, công bằng; phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; môi trường sống xanh, an toàn; quốc phòng, an ninh; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Dự kiến, Hà Nội sẽ ban hành 54 tiêu chí về xã, phường xã hội chủ nghĩa để các địa phương áp dụng. Thành phố đang tập trung phân bổ nguồn lực từ ngân sách và xã hội hóa, nghiên cứu mô hình tổ chức phù hợp. Hà Nội sẽ chọn hai xã cạnh nhau để thí điểm, với tổng dân số khoảng 700 nghìn người. Lộ trình gồm ba giai đoạn: năm 2026 hoàn thiện đề án, lựa chọn địa bàn; giai đoạn 2027-2030 triển khai đồng bộ; giai đoạn 2031-2035 tổng kết.
Thảo luận bàn tròn
Tại phiên thảo luận bàn tròn, nhiều ý kiến tâm huyết về tích hợp giá trị xã nông thôn mới hiện đại vào mô hình, đề xuất tiêu chí văn hóa, con người, kiến trúc, quy hoạch. Một số đại biểu chia sẻ kinh nghiệm từ Hải Phòng và Lào Cai.
Kết luận hội thảo
Phát biểu kết luận, đồng chí Đoàn Minh Huấn đánh giá cao các bài viết, tham luận và ý kiến thảo luận, đã hình thành nền tảng nhận thức quan trọng, luận giải cả lý luận và thực tiễn về mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới. Xây dựng mô hình này cần được coi là đột phá chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu chủ nghĩa xã hội, đưa lý tưởng thành hiện thực tại cấp xã. Các đại biểu đã làm rõ cơ sở khoa học trong tổng thể tám đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa, đề xuất cơ chế đánh giá, công nhận và lộ trình thí điểm khả thi. Đồng chí Đoàn Minh Huấn đề nghị các đơn vị chức năng tổng hợp, chắt lọc ý kiến, xây dựng báo cáo kiến nghị chất lượng phục vụ nghiên cứu lý luận, tham mưu chính sách và chuẩn bị cho quá trình thí điểm tại các địa phương.
