Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị toàn quốc về xây dựng pháp luật, nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy trong công tác này. Ông chỉ rõ, thời gian qua, việc xây dựng pháp luật còn bộc lộ nhiều hạn chế, như tình trạng luật khung, luật ống, thiếu tính đồng bộ, khả thi, thậm chí còn có quy định chồng chéo, mâu thuẫn. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và môi trường đầu tư kinh doanh.
Đổi mới tư duy từ khâu soạn thảo đến ban hành
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan, tổ chức hữu quan cần đổi mới tư duy ngay từ khâu soạn thảo văn bản pháp luật. Phải bảo đảm tính minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện, tránh quy định chung chung, thiếu cụ thể. Đặc biệt, cần khắc phục triệt để tình trạng luật ban hành ra nhưng chờ nghị định, thông tư hướng dẫn mới có hiệu lực, gây ách tắc trong thực thi.
Theo ông, việc xây dựng pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Mọi quy định phải hướng tới mục tiêu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Khắc phục tình trạng luật khung, luật ống
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặc biệt nhấn mạnh đến việc khắc phục tình trạng luật khung, luật ống – những quy định chỉ mang tính nguyên tắc, thiếu chi tiết, dẫn đến khó áp dụng. Ông cho rằng, đây là một trong những nguyên nhân chính khiến pháp luật chưa đi vào cuộc sống, thậm chí bị lợi dụng để trục lợi.
Để giải quyết vấn đề này, ông đề nghị các cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá tác động toàn diện trước khi ban hành. Đồng thời, tăng cường sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, đối tượng chịu sự tác động trong quá trình xây dựng pháp luật.
Bảo đảm tính đồng bộ, khả thi của hệ thống pháp luật
Một yêu cầu quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội nêu ra là phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật. Các văn bản pháp luật không được mâu thuẫn, chồng chéo, gây khó khăn cho quá trình áp dụng. Ông yêu cầu rà soát, hệ thống hóa các văn bản hiện hành, kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ những quy định không còn phù hợp.
Theo ông, tính khả thi của pháp luật phải được đặt lên hàng đầu. Mỗi quy định ban hành ra phải bảo đảm có thể thực hiện được trong thực tế, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và năng lực quản lý của các cơ quan nhà nước.
Phát huy vai trò của Quốc hội trong xây dựng pháp luật
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Quốc hội giữ vai trò trung tâm trong công tác xây dựng pháp luật. Do đó, cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động lập pháp của Quốc hội. Các đại biểu Quốc hội phải phát huy tinh thần trách nhiệm, trí tuệ, đóng góp tích cực vào việc hoàn thiện các dự án luật.
Ông cũng đề nghị tăng cường sự phối hợp giữa Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương trong quy trình xây dựng pháp luật. Đồng thời, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để nhân dân hiểu và tham gia góp ý vào các dự thảo văn bản pháp luật.
Đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc đổi mới tư duy xây dựng pháp luật là yêu cầu cấp thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cách mạng công nghiệp 4.0 và nhiều vấn đề mới nảy sinh, hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện kịp thời, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho sự phát triển.
Ông kêu gọi toàn hệ thống chính trị, các cơ quan, tổ chức và mỗi cán bộ, công chức nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong công tác xây dựng pháp luật. Chỉ có như vậy mới xây dựng được một hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi, hiệu quả, thực sự là công cụ quản lý xã hội hữu hiệu, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.
