Cuộc không kích do Mỹ tiến hành vào ngày 10/6 đã phá hủy hai công trình chứa nước tại thị trấn Sirik, miền nam Iran, khiến khoảng 20.000 người dân mất nguồn nước uống giữa đợt nắng nóng lên tới 50 độ C. Theo truyền thông nhà nước Iran, các cuộc tấn công nhằm vào thị trấn Jask, Sirik và đảo Qeshm trên eo biển Hormuz, sau khi Washington cáo buộc Tehran bắn hạ trực thăng Apache của Mỹ.
Phá hủy hạ tầng dân sự giữa khủng hoảng nước
Quân đội Mỹ tuyên bố chỉ nhắm mục tiêu vào các cơ sở thông tin liên lạc và radar. Tuy nhiên, giới chức Iran khẳng định nhiều cơ sở hạ tầng dân sự bị hư hại, đặc biệt là hai công trình chứa nước cung cấp nước sinh hoạt cho khu vực Bemani và Kouhestak. Đài Truyền hình Nhà nước Iran dẫn lời quan chức công ty cấp nước địa phương cho biết: "Thật không may, sau cuộc tấn công này, 20.000 cư dân trong khu vực đã mất nguồn nước uống an toàn. Trong bối cảnh nhiệt độ dao động từ 45 đến 50 độ C, điều kiện sống của người dân địa phương trở nên rất khó khăn".
Theo báo cáo, "việc phá hủy các công trình chứa nước đã tạo ra vấn đề cho mạng lưới cấp nước của khu vực", đồng thời lưu ý nguồn nước ngầm tại địa phương không đủ để thay thế. Thiệt hại ban đầu ước tính từ 780.000 đến 830.000 USD. Abdolhamid Hamzehpour, quan chức cấp cao của công ty cấp nước tỉnh Hormozgan, cho biết cơ quan chức năng đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp thay thế cho các làng bị ảnh hưởng.
Iran vốn đã phải đối mặt với hạn hán kéo dài nhiều năm và lượng mưa giảm sút. Dữ liệu từ Aqueduct của Viện Tài nguyên Thế giới xếp Iran vào nhóm "cực kỳ cao" về căng thẳng nước. Năm ngoái là năm hạn hán thứ 5 liên tiếp, và vào tháng 11/2025, đập Amir Kabir ở Tehran chỉ còn 8% dung tích, trong khi 19 đập lớn khác đã cạn nước.
Iran đáp trả và phản ứng quốc tế
Tehran lên án các cuộc không kích là hành động dưới "cái cớ ngụy tạo" và phóng hỏa lực bằng tên lửa cùng thiết bị bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, Jordan và Kuwait. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phá hủy 4 mục tiêu quan trọng, bao gồm nhà chứa tiêm kích F-35 và trung tâm chỉ huy quân sự tại căn cứ không quân Al-Azraq, Jordan. Bộ Nội vụ Bahrain đã ban bố cảnh báo không kích toàn quốc, kêu gọi người dân di chuyển đến nơi trú ẩn an toàn.
Trước diễn biến mới, Nga và Trung Quốc kêu gọi các bên kiềm chế. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova bày tỏ lo ngại và yêu cầu chấm dứt ngay các cuộc tấn công quân sự. Người phát ngôn Trung Quốc Lâm Kiếm kêu gọi duy trì bình tĩnh và thực hiện biện pháp hạ nhiệt căng thẳng.
Trong khi đó, các quốc gia Trung Đông chỉ trích các cuộc tấn công trả đũa của Iran. Ai Cập lên án hành động "vi phạm trắng trợn chủ quyền" của Jordan, Bahrain và Kuwait, gọi đây là leo thang nguy hiểm. UAE bày tỏ đoàn kết với ba nước, còn Qatar cho rằng các cuộc tấn công "vi phạm luật pháp quốc tế" và kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng.
Hậu quả nhân đạo và kinh tế toàn cầu
Quyền giám đốc điều hành Chương trình Lương thực Thế giới (WFP), Carl Skau, cảnh báo tác động dây chuyền từ cuộc chiến đang đẩy hàng triệu người vào nguy cơ thiếu đói. Việc đóng cửa eo biển Hormuz đẩy giá nhiên liệu và lương thực tăng vọt, đồng thời cản trở nguồn cung phân bón. WFP chứng kiến nguồn tài trợ sụt giảm, buộc phải "lấy khẩu phần của người đói để cứu người đang chết đói". Skau cho biết tại các nước nghèo, giá thực phẩm tăng 20-30% khiến người dân ăn ít đi tương ứng. Tháng 3, WFP cảnh báo thêm 45 triệu người có thể đối mặt với nạn đói trầm trọng nếu giá dầu trên 100 USD/thùng. Skau nhấn mạnh ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại, tác động tiêu cực sẽ kéo dài nhiều năm.
