Ngày 25/3, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật đã tiến hành Phiên họp thứ nhất dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo. Tham dự có các Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Lê Minh Hưng, Phó trưởng Ban Chỉ đạo; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; cùng các Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Trung ương Đảng và đại diện các ban, bộ, ngành.
Bốn nhóm nội dung chính tại phiên họp
Các đại biểu đã tập trung thảo luận và cho ý kiến về 4 nhóm nội dung trọng tâm. Thứ nhất là các văn bản nền tảng hoạt động của Ban Chỉ đạo, bao gồm dự thảo Quy chế làm việc, Quyết định phân công nhiệm vụ thành viên và Chương trình công tác năm 2026. Thứ hai là các báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách lớn nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng trong phát triển kinh tế nhà nước, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn. Thứ ba là báo cáo tình hình và giải pháp rà soát, sửa đổi, ban hành, bãi bỏ quy định pháp luật để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý trong năm 2026. Thứ tư là đề án nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.
Thống nhất 5 nhiệm vụ trọng tâm và 17 nhiệm vụ cụ thể
Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với các dự thảo văn bản nền tảng, trong đó xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm và 17 nhiệm vụ cụ thể để triển khai trong những tháng còn lại của năm. Cơ quan Thường trực được yêu cầu tiếp thu ý kiến, hoàn thiện văn bản và phối hợp thành lập Tổ giúp việc. Ban Chỉ đạo đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, chủ động của các cơ quan trong việc chuẩn bị dự thảo và đề nghị tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý, hoàn thiện bảo đảm chất lượng và tiến độ.
Thể chế hóa kinh tế nhà nước theo Nghị quyết 79-NQ/TW
Đối với báo cáo chuyên đề về kinh tế nhà nước, Ban Chỉ đạo đề nghị tiếp tục quán triệt và thống nhất nhận thức mới. Theo đó, kinh tế nhà nước phải là một chỉnh thể thống nhất bao gồm ngân sách nhà nước, tài sản công, đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, dự trữ quốc gia, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, vốn nhà nước tại doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp công lập. Lấy hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước làm trung tâm, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn đối với các nguồn lực chiến lược và tạo đột phá trong quản trị doanh nghiệp nhà nước.
Đột phá thu hút đầu tư nước ngoài và xử lý ô nhiễm không khí
Ban Chỉ đạo yêu cầu thể chế hóa đầy đủ các chủ trương về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, trọng tâm là xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc thù, vượt trội, cạnh tranh, gắn với kết quả thực hiện, cam kết về công nghệ, R&D, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và số. Đồng thời, hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mua công nghệ từ FDI, xây dựng và vận hành Cổng một cửa đầu tư quốc gia, cơ chế lựa chọn, quản lý, giám sát nhà đầu tư chiến lược, cơ chế điều phối quốc gia và liên kết vùng.
Về xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, Ban Chỉ đạo nhận định đây là vấn đề liên ngành, liên vùng, liên tỉnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia. Ban Chỉ đạo định hướng chuyển từ tư duy kiểm soát từng nguồn thải sang quản trị chất lượng môi trường không khí theo mục tiêu; phát triển hệ thống dữ liệu môi trường đồng bộ, hiện đại; xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá, cảnh báo sớm; xác định rõ trách nhiệm của từng ngành, địa phương và nguồn phát thải.
Cải cách thủ tục hành chính là nhiệm vụ thường xuyên
Ban Chỉ đạo nhấn mạnh cải cách thủ tục hành chính là phần quan trọng của cải cách thể chế, góp phần định hình mối quan hệ giữa nhà nước với người dân, doanh nghiệp. Mỗi thủ tục, điều kiện kinh doanh bất hợp lý được cắt giảm là một rào cản được tháo bỏ, một cơ hội phát triển được mở ra. Các bộ, cơ quan ngang bộ phải coi việc cắt giảm, đơn giản hóa là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục; chuyển từ tư duy quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản trị rủi ro; kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.
Sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự đáp ứng cải cách tư pháp
Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với các định hướng lớn trong đề án sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự. Việc sửa đổi phải bảo đảm bộ luật là nền tảng, giữ vị trí trung tâm trong hệ thống pháp luật về tư pháp; thể hiện rõ yêu cầu bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân, kiểm soát quyền lực Nhà nước, tăng cường trách nhiệm giải trình và tinh thần thượng tôn pháp luật. Cần hài hòa giữa bảo vệ công lý, đấu tranh phòng chống tội phạm với khuyến khích khắc phục hậu quả, thu hồi tài sản, tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.
Chỉ đạo của Tổng Bí thư: Hành động quyết tâm, trách nhiệm rõ ràng
Phát biểu tại phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ: từ nay đến cuối năm, tập trung hoàn thiện và vận hành hiệu quả quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan; chuẩn bị thật tốt các dự án luật, nghị quyết, đề án lớn trình Quốc hội; khắc phục tình trạng chậm, nợ văn bản hướng dẫn thi hành; tạo chuyển biến đo được trong cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, hoàn thiện pháp luật các lĩnh vực trọng tâm. Ông đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo và cơ quan được giao nhiệm vụ bắt tay ngay vào việc. Cơ quan Thường trực xây dựng kế hoạch theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận phiên họp; không chấp nhận báo cáo đã triển khai, đang nghiên cứu nhưng không xác định được sản phẩm hoàn thành, văn bản đã ban hành, thủ tục được cắt giảm, xung đột pháp luật được xử lý và trách nhiệm của người đứng đầu.
Với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết tâm, trách nhiệm rõ ràng và sự phối hợp chặt chẽ, Ban Chỉ đạo phải góp phần tạo đột phá mới về thể chế, pháp luật, khơi thông nguồn lực phát triển đất nước.
