Quốc hội khóa XVI khai mạc sớm, đánh dấu bước chuyển mới trong hoạt động nghị trường
Chiều ngày 3/4, tại buổi họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, ông Nguyễn Văn Hiển - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đã chia sẻ những điểm mới nổi bật so với các kỳ họp đầu tiên của những khóa trước. Ông nhấn mạnh rằng, cùng với sự phát triển của đất nước, cách thức tổ chức và nội dung của kỳ họp này ngày càng được hoàn thiện theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, dân chủ và công khai hơn.
Thời gian tổ chức được rút ngắn đáng kể
Theo ông Nguyễn Văn Hiển, một trong những điểm khác biệt rõ rệt nhất là thời gian tổ chức kỳ họp. Trong khi các khóa XII, XIII, XIV và XV thường tổ chức bầu cử vào tháng 5 và kỳ họp thứ nhất diễn ra vào tháng 7, tạo ra khoảng cách khá dài giữa thời điểm bầu cử và khi Quốc hội bắt đầu hoạt động, thì lần này, sau khi bầu cử được tổ chức vào tháng 3 và hoàn tất vào ngày 15/3, Kỳ họp thứ Nhất dự kiến khai mạc vào ngày 6/4.
Như vậy, thời gian tổ chức kỳ họp đã được rút ngắn khoảng 3 tháng so với trước đây. Điều này nhằm bảo đảm bộ máy Nhà nước sớm được kiện toàn và vận hành ổn định, liên tục, phù hợp với bối cảnh đất nước bước vào một chặng đường phát triển mới ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVI của Đảng.
Nội dung chương trình được mở rộng, không chỉ tập trung vào nhân sự
Một điểm mới quan trọng khác là nội dung chương trình của Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI được mở rộng đáng kể. Ông Hiển cho biết, tại các kỳ họp thứ nhất của những khóa trước, Quốc hội chủ yếu tiến hành kiện toàn tổ chức bộ máy và công tác nhân sự, trong khi các nội dung chuyên môn về lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng thường được triển khai từ kỳ họp thứ hai.
Tuy nhiên, tại kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ này, cùng với việc ổn định tổ chức và nhân sự, Quốc hội khóa XVI sẽ bắt tay ngay vào thực hiện đầy đủ các chức năng theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Cụ thể:
- Về công tác lập pháp, Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua 8 dự án luật và 1 nghị quyết quy phạm pháp luật.
- Quốc hội cũng sẽ quyết định nhiều nội dung quan trọng liên quan đến định hướng phát triển kinh tế - xã hội, tài chính - ngân sách quốc gia trong 5 năm tới, cùng một số chủ trương lớn khác theo báo cáo của Chính phủ.
- Về hoạt động giám sát, Quốc hội sẽ xem xét và quyết định chương trình giám sát của Quốc hội trong năm 2027.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức kỳ họp
Bên cạnh nội dung, phương thức tổ chức kỳ họp cũng tiếp tục được đổi mới theo hướng hiện đại và chuyên nghiệp. Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI dự kiến được tổ chức theo hình thức 2 đợt, tương tự một số kỳ họp gần đây. Đợt 1 tập trung tiến hành thảo luận, sau đó dành thời gian để các cơ quan của Quốc hội và các đơn vị tham mưu hoàn thiện hồ sơ, tài liệu trước khi Quốc hội tiến hành biểu quyết, thông qua tại đợt 2.
Công tác tổ chức và chuẩn bị được Văn phòng Quốc hội triển khai kỹ lưỡng, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quá trình. Hiện nay, hầu hết các khâu trong hoạt động của Quốc hội đã được số hóa, với mô hình "kỳ họp không giấy", trong đó các tài liệu, văn kiện được cung cấp cho đại biểu thông qua ứng dụng chuyên dụng, góp phần nâng cao hiệu quả làm việc và tính chuyên nghiệp.
Công tác nhân sự vẫn là trọng tâm, với thời gian làm việc cụ thể
Liên quan đến công tác tổ chức và nhân sự, ông Nguyễn Văn Hiển nhấn mạnh đây là nội dung trọng tâm của Kỳ họp thứ Nhất, và Quốc hội sẽ dành khoảng 2,5 ngày làm việc để xem xét, quyết định. Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm:
- Xem xét, quyết định số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
- Bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội – Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
- Tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
- Quyết định cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ; phê chuẩn danh sách Phó Chủ tịch và các Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh.
Ngay sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ làm Lễ tuyên thệ trước Quốc hội, thể hiện sự trang nghiêm và trách nhiệm trước nhân dân.
Ông Hiển cho hay, việc chuẩn bị kỹ lưỡng cả về nội dung lẫn điều kiện tổ chức nhằm bảo đảm Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra thuận lợi, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động của Quốc hội trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
