Sáng ngày 12 tháng 4, tại Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI, với sự đồng thuận tuyệt đối của 460/460 đại biểu có mặt, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết quan trọng về việc ban hành một số quy định mới liên quan đến thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng cho xăng, dầu và nhiên liệu bay. Quyết định này được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động tích cực đến nền kinh tế và đời sống người dân trong bối cảnh biến động phức tạp của thị trường năng lượng toàn cầu.
Chi tiết các mức thuế được điều chỉnh
Theo nội dung Nghị quyết vừa được thông qua, Quốc hội đã quyết nghị cụ thể về từng loại thuế như sau:
Thuế bảo vệ môi trường
Mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay sẽ được giảm xuống còn 0 đồng/lít. Đây là một bước đi mạnh mẽ nhằm hỗ trợ trực tiếp cho người tiêu dùng và các doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực năng lượng.
Thuế giá trị gia tăng
Đối với thuế giá trị gia tăng, xăng, dầu diezel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay thuộc nhóm đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng khi bán ra và ở khâu nhập khẩu. Tuy nhiên, các cơ sở kinh doanh vẫn được phép khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Thuế tiêu thụ đặc biệt
Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại cũng được điều chỉnh về mức 0%, góp phần giảm bớt gánh nặng chi phí cho ngành công nghiệp và giao thông vận tải.
Thời gian hiệu lực và các quy định bổ sung
Nghị quyết này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 16 tháng 4 năm 2026 và kéo dài đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2026. Trong thời gian này, để đảm bảo việc điều hành thị trường xăng, dầu và nhiên liệu bay trong nước phù hợp với diễn biến giá trên thị trường thế giới, Quốc hội đã giao quyền cho Chính phủ ban hành Nghị quyết để quyết định các nội dung sau:
- Điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian có hiệu lực của Nghị quyết này dựa trên tình hình thực tế.
- Trong trường hợp khẩn cấp, Chính phủ có thể điều chỉnh các quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định tại Nghị quyết này.
Đặc biệt, Quốc hội nhấn mạnh rằng trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực, nếu có sự khác biệt giữa quy định tại Nghị quyết này với các văn bản quy phạm pháp luật khác về các loại thuế liên quan, thì ưu tiên thực hiện theo quy định tại Nghị quyết này. Điều này nhằm đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong việc áp dụng chính sách.
Bối cảnh và tác động dự kiến
Trước khi Nghị quyết được thông qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo tóm tắt về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo. Ông nhấn mạnh rằng chính sách này là một biện pháp tài khóa đặc biệt, được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt nhằm bảo đảm ổn định nguồn cung, hạn chế tác động tiêu cực của biến động giá năng lượng toàn cầu.
Mặc dù chính sách dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước bình quân khoảng 7.300 tỷ đồng mỗi tháng, nhưng nó được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an ninh xã hội. Đồng thời, Quốc hội cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng để tránh tình trạng trục lợi chính sách, với sự chỉ đạo trực tiếp từ Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
Ngoài ra, kinh doanh xăng, dầu vẫn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, được quản lý chặt chẽ bởi các cơ quan chuyên ngành. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về quản lý thuế, hóa đơn và chứng từ để kê khai doanh thu và chi phí một cách minh bạch.
Với những quyết định táo bạo này, Quốc hội hy vọng sẽ tạo ra một làn gió mới cho thị trường năng lượng, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp vượt qua khó khăn, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế quốc gia trong thời gian tới.
