Quốc Hội Thảo Luận Sâu Về Thách Thức Kinh Tế Và Giải Pháp Tháo Gỡ
Sáng ngày 10/4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ về các báo cáo đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, giai đoạn 2021-2025, đồng thời xem xét tình hình triển khai năm 2026 và dự kiến kế hoạch cho giai đoạn 2026-2030. Cuộc thảo luận đi sâu vào phân tích những khó khăn mà cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang phải đối mặt trong bối cảnh hiện nay.
Lực Cản Lớn Đối Với Doanh Nghiệp
Theo các đại biểu, số lượng doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động hoặc giải thể có xu hướng gia tăng, trong khi khả năng chống chịu của nhiều đơn vị suy giảm rõ rệt. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (đoàn Phú Thọ) nhấn mạnh yêu cầu cao về cải cách thể chế và quyết định tháo gỡ các điểm nghẽn.
Ông Sơn đề cập đến 9 nhóm vấn đề, trong đó nổi bật là những khó khăn trong triển khai các dự án đầu tư công. Cụ thể, công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư gặp nhiều trở ngại, dẫn đến việc bàn giao mặt bằng không đồng bộ và làm gián đoạn quá trình thi công. Thủ tục cấp phép khai thác mỏ vật liệu xây dựng còn nhiều bất cập, với trữ lượng cấp phép quá ít so với nhu cầu thực tế.
Đáng chú ý, đơn giá nhân công và giá cả vật liệu xây dựng trên thị trường tăng cao so với giá công bố của các cơ quan có thẩm quyền, khiến nhiều doanh nghiệp xây dựng rơi vào tình trạng "càng làm càng lỗ". Điều này không chỉ làm chậm tiến độ các công trình mà còn ảnh hưởng đến việc giải ngân và làm tăng tổng mức đầu tư của dự án.
Đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu ban hành các cơ chế thuận lợi, bao gồm cơ chế đặc thù về biến động giá nguyên liệu, vật liệu, để đảm bảo dự án thi công đúng tiến độ và giải ngân vốn đầu tư công đúng kế hoạch. Ông cũng kiến nghị Bộ Xây dựng xây dựng lại định mức, đơn giá vật liệu xây dựng cho phù hợp.
Cải Cách Thủ Tục Hành Chính: Vẫn Là Rào Cản
Về cải cách thủ tục hành chính, đại biểu đoàn Phú Thọ chỉ ra rằng thủ tục hành chính vẫn là lực cản lớn đối với doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng mệt mỏi vì phải đi lại nhiều lần, theo dõi hồ sơ kéo dài, và giải trình lặp đi lặp lại. "Có những hồ sơ đáng nhẽ phải được hướng dẫn một lần cho đầy đủ thì lại yêu cầu bổ sung nhiều lần. Có những nội dung cần ý kiến phối hợp nhưng không xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm chính", đại biểu nêu.
Thêm vào đó, nhiều doanh nghiệp không biết hồ sơ đang dừng ở đâu, do cơ quan nào xử lý, hay khi nào mới có kết quả. Tình trạng hồ sơ nộp trực tuyến nhưng vẫn phải in nộp bản giấy, dữ liệu chưa liên thông, và nhiều bước xử lý vẫn thủ công là những vấn đề phổ biến.
Để khắc phục, đại biểu đề nghị:
- Chính phủ, Thủ tướng, các bộ ngành chỉ đạo rà soát toàn bộ thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp.
- Cắt giảm khâu trung gian, loại bỏ yêu cầu trùng lặp, chuẩn hóa dữ liệu, và công bố đầu mối cùng thời gian xử lý rõ ràng.
- Khẩn trương chuẩn hóa quy trình xử lý và cơ chế phối hợp, đặc biệt giữa cấp xã, phường và các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.
- Thiết lập cơ chế theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực và công khai tình trạng giải quyết.
- Xây dựng cơ chế đặc biệt để rà soát và tháo gỡ các hồ sơ dự án tồn đọng kéo dài.
Đại biểu cũng nhấn mạnh việc tăng cường thống nhất cách hiểu và áp dụng luật, đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất trong khu vực công, và tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giải quyết thủ tục hành chính. Lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, né tránh, và bảo vệ cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Thiếu Hụt Nghiêm Trọng Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao
Tham gia góp ý, ĐBQH Phan Thị Thuý Linh (đoàn TP. Đà Nẵng) cơ bản thống nhất với 11 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030. Tuy nhiên, bà lưu ý cần xác định rõ vai trò của kinh tế tư nhân trong giai đoạn hiện nay.
Theo bà Linh, lực lượng lao động làm việc ở khu vực ngoài Nhà nước chiếm hơn 80% tổng số lao động có việc làm, và số doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân cũng rất lớn. Do đó, cần có giải pháp để tiếp tục phát triển khu vực này và huy động hiệu quả nguồn lực thông qua các hợp tác công - tư minh bạch.
Báo cáo cho thấy chất lượng nguồn nhân lực trong giai đoạn qua chậm cải thiện, với năng suất lao động chỉ đạt 5,2%/năm, chưa đạt mục tiêu. Cơ cấu lao động dịch chuyển chưa hiệu quả, vẫn tập trung nhiều ở khu vực nông thôn, trong khi đó có sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao ở các ngành mũi nhọn.
"Tại Đà Nẵng, doanh nghiệp tại các khu công nghiệp cần tuyển người lao động cũng rất chật vật, khó khăn. Tỉ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ mới đạt 29%, trong khi tỉ lệ lao động phi chính thức ngày càng tăng cao", bà Linh chia sẻ.
Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị có những giải pháp hữu hiệu trong công tác nhân lực, đặc biệt là đào tạo và xác định nguồn nhân lực để phục vụ phát triển và tăng trưởng kinh tế bền vững.
