Quốc Hội Thảo Luận Về Giảm Thuế Xăng Dầu Và Xây Dựng Khung Chính Sách Ứng Phó Khẩn Cấp
Sáng ngày 10 tháng 4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ về nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kinh tế-xã hội và tài chính-ngân sách. Trọng tâm của cuộc thảo luận là việc ban hành các quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Đặc biệt, Chính phủ đề xuất giảm mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng/lít, đồng thời giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại về 0%. Các biện pháp này dự kiến sẽ được áp dụng từ ngày 16 tháng 4 năm 2026 đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2026.
Xây Dựng Khung Chính Sách Ứng Phó Với Các Tình Huống Bất Thường
Theo tờ trình trước Quốc hội, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên, đã bày tỏ sự nhất trí với đề xuất của Chính phủ. Ông khẳng định rằng đây là một chính sách đúng đắn nhằm giảm thiểu tác động của giá xăng dầu tăng cao đối với tăng trưởng kinh tế và ổn định giá cả trong nước. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra thực tế rằng Việt Nam chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu xăng dầu, do đó cần điều hành giá trong nước một cách cẩn trọng để tránh tình trạng buôn lậu.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh: "Nếu chúng ta duy trì mức giá xăng dầu trong nước thấp quá mức so với các nước láng giềng, vô tình chúng ta đang trợ giá và bao cấp cho giá xăng dầu của các nước bạn thông qua hoạt động buôn lậu." Để giải quyết vấn đề này, ông đề xuất rằng bên cạnh việc ban hành nghị quyết, cần có các giải pháp đồng bộ trong tổ chức thực hiện để bảo vệ quyền lợi của đất nước và người dân.
Từ câu chuyện về giá xăng dầu do xung đột ở Trung Đông, ông Nguyễn Hữu Nghĩa nêu rõ thế giới đang biến động rất nhanh và khó lường. Ông đề xuất: "Trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030, Chính phủ nên chủ động xây dựng một khung chính sách để ứng phó với những trường hợp bất thường, khẩn cấp." Khung chính sách này cần thể hiện các kịch bản cụ thể có thể xảy ra ở cấp độ quốc gia và ngành, trao quyền cho Chính phủ linh hoạt xử lý các tình huống theo mức độ nghiêm trọng.
Đề Xuất Bố Trí Ngân Sách Xây Dựng Kho Dự Trữ Xăng Dầu Quốc Gia Độc Lập
Góp ý về vấn đề dự trữ năng lượng, đại biểu Đặng Ngọc Huy (Đoàn Quảng Ngãi) cho biết Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030 đặt mục tiêu dự trữ xăng dầu đạt 90 ngày nhập khẩu ròng. Tuy nhiên, hiện tại dự trữ quốc gia chỉ đáp ứng được khoảng 7-10 ngày sử dụng, và nếu tính cả dự trữ thương mại, con số này chỉ lên đến khoảng 30 ngày.
Ông Huy nhấn mạnh: "Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô khoảng 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới, với một 'bình nhiên liệu' luôn ở mức báo động đỏ." Ông đặt câu hỏi tại sao chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập, khi hàng dự trữ hiện đang được cất giữ chung với kho của doanh nghiệp đầu mối, đi ngược lại nguyên tắc quản lý độc lập theo Luật Dự trữ quốc gia.
Đại biểu Đặng Ngọc Huy đề nghị khởi công ngay hệ thống kho dự trữ xăng dầu quốc gia độc lập. Ông cho rằng: "Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế." Để đạt được mục tiêu này, ông đề xuất Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ thực hiện các giải pháp đột phá như bố trí nguồn lực ngân sách, áp dụng cơ chế đặc thù, và ban hành lộ trình cụ thể: đến năm 2028 đạt 60 ngày dự trữ và năm 2030 đạt 90 ngày.
Đồng thời, cần khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan để tạo hành lang pháp lý huy động nguồn lực xã hội hóa cho hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.
Ưu Tiên Phát Triển Hạ Tầng Năng Lượng Và Xử Lý Dứt Điểm Bài Toán Năng Lượng
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn Cà Mau) đề nghị nghiên cứu và có giải pháp xử lý dứt điểm bài toán năng lượng, coi đây là nút thắt lớn nhất đối với tăng trưởng trong bối cảnh hiện nay. Ông nhấn mạnh cần ưu tiên cao nhất cho phát triển hạ tầng năng lượng trong giai đoạn 3-5 năm tới, đồng thời điều chỉnh quy hoạch quốc gia và ngành theo định hướng chiến lược của Đảng.
Trước đó, trong quá trình thẩm tra về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đã lưu ý rằng phương án phân bổ vốn đầu tư công chưa thể hiện rõ các dự án cụ thể về xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia. Do đó, trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, cần rà soát và bổ sung các dự án liên quan đến kho dự trữ dầu thô, xăng dầu, khí và than.
Cuộc thảo luận tại Quốc hội đã làm nổi bật tầm quan trọng của việc giảm thuế xăng dầu để hỗ trợ nền kinh tế, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng khung chính sách ứng phó khẩn cấp và tăng cường dự trữ năng lượng quốc gia nhằm đảm bảo an ninh kinh tế trong bối cảnh thế giới biến động.
