Những ngày cuối tháng 6, sự ra đi của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đại tá La Văn Cầu - người chiến sĩ từng hy sinh một phần cánh tay trên chiến trường, dành trọn cuộc đời cống hiến cho đất nước, đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng đội, người thân và đông đảo người dân cả nước.
Ký ức về người cha giàu tình cảm nhưng nghiêm khắc
Không khí trầm lắng bao trùm căn hộ trên phố Nguyễn Chí Thanh, nơi đại tá La Văn Cầu sinh sống những năm cuối đời. Trong căn nhà đầy ắp kỷ niệm, ông La Hồng Anh (62 tuổi), người con thứ ba của cụ La Văn Cầu, không giấu được nỗi xúc động.
Ông La Hồng Anh cho biết, từ khi cha qua đời, gia đình liên tục nhận được những lời chia buồn, thăm hỏi của các cơ quan, đoàn thể, đồng đội cùng đông đảo người dân trên khắp mọi miền đất nước. "Người dân ở nhiều nơi, trên báo chí và các nền tảng mạng xã hội đều dành cho cha tôi những lời trân trọng, yêu quý và tình cảm rất chân thành. Gia đình vô cùng biết ơn những tình cảm quý báu đó", ông Hồng Anh chia sẻ.
Nhắc về cha, ánh mắt ông ánh lên niềm tự hào. Những chiến công của Anh hùng La Văn Cầu đã đi vào lịch sử, nhưng điều ông nhớ nhiều hơn là một người cha dành gần trọn cuộc đời cho quân ngũ, chấp nhận đánh đổi những năm tháng sum họp để làm tròn trách nhiệm với đất nước. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, cụ La Văn Cầu tham gia quân đội. Gần 50 năm khoác áo lính, cụ Cầu kinh qua nhiều đơn vị, đến năm 1996 mới nghỉ hưu, trở về sinh sống tại khu tập thể ở phường Kim Liên (Hà Nội).
Thuở nhỏ, ông Hồng Anh cùng các anh chị em thường chỉ biết đến những năm tháng chiến đấu oanh liệt của cha qua lời kể của đồng đội mỗi khi các đoàn công tác đến thăm nhà. Bởi trong ký ức của các con, cha luôn vắng nhà nhiều hơn có mặt. Những năm cụ Cầu công tác tại Quân khu 1 ở Thái Nguyên, ông Hồng Anh và ba anh chị em đều ở Hà Nội cùng mẹ. Mỗi lần được nghỉ phép, cụ Cầu chỉ kịp về quây quần với gia đình vài ngày rồi lại lên đường nhận nhiệm vụ.
Sau ngày đất nước thống nhất, mỗi tháng cụ Cầu mới có dịp về thăm nhà một lần. Đến năm 1984, khi chuyển về công tác tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam ở Hà Nội, khoảng cách địa lý đã gần hơn nhưng các con lúc ấy đều trưởng thành, mỗi người một công việc, nên những bữa cơm đông đủ vẫn rất hiếm.
Bài học về sự tử tế và khiêm nhường
"Dành gần như cả cuộc đời cho Tổ quốc, cha tôi không có nhiều thời gian ở bên vợ con. Nhưng mỗi lần về nhà, điều ông luôn nhắc chúng tôi là phải chăm chỉ học tập, sống tử tế và trở thành người có ích cho xã hội", ông Hồng Anh xúc động kể.
Lớn lên với danh xưng là con của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu, ông La Hồng Anh và các anh chị em luôn mang trong mình niềm tự hào. Thế nhưng, trong gia đình, niềm tự hào ấy chưa bao giờ đi cùng sự tự mãn hay tâm lý dựa dẫm vào danh tiếng của cha. Ông Hồng Anh cho hay, gia đình ông sinh sống trong khu tập thể quân đội, nơi có rất nhiều tướng lĩnh, cựu chiến binh và những người có nhiều cống hiến cho đất nước. Vì thế, các anh chị em đều được cha mẹ dạy phải sống khiêm nhường, coi những chiến công của cha là động lực để phấn đấu chứ không phải lợi thế để tự hào hơn người và không bao giờ có suy nghĩ dựa dẫm vào cụ.
Trong ký ức của các con, cụ Cầu là người cha giàu tình cảm nhưng cũng rất nghiêm khắc. Ông chưa từng dùng roi vọt để dạy con, nhưng luôn yêu cầu các con giữ nề nếp trong học tập, sinh hoạt, tác phong chuẩn mực của người lính. "Cha tôi luôn dặn phải sống tử tế, chan hòa, trở thành một công dân có ích cho xã hội", ông Hồng Anh nói và cho hay đây cũng là châm ngôn sống của gia đình. Cụ Cầu cũng luôn sống như vậy cho đến khi qua đời.
Nhớ lời dặn của cha, bốn anh em ông Hồng Anh luôn tự nhắc mình phải sống đúng mực, có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Sau khi học xong đại học, bốn người đều trở thành những doanh nhân thành đạt. "Đến hôm nay, không ai làm điều gì sai trái để phụ lòng cha và ảnh hưởng đến truyền thống của gia đình", ông Hồng Anh nghẹn ngào.
Gần 70 năm trọn vẹn tình nghĩa bên hậu phương
Phía sau một người anh hùng dành gần trọn cuộc đời cho Tổ quốc là một người vợ lặng lẽ, thủy chung, cùng ông đi qua chiến tranh, những năm tháng xa cách rồi bình yên nương tựa nhau lúc tuổi già. Theo lời kể của người con trai, cụ Cầu và cụ Trần Thị Thanh gặp nhau lần đầu tiên tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, năm 1952. Lúc đó, cụ Thanh mới 16 tuổi, là công nhân nhà máy giấy Nghệ An, một trong số các chiến sĩ thi đua toàn quốc đầu tiên và trẻ tuổi nhất; còn cụ Cầu là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau lần gặp đó, hai cụ được đồng đội vun vén và nên duyên vợ chồng năm 1958. Trải qua biết bao thăng trầm cuộc sống và lịch sử, hai người vẫn gắn bó, bên nhau đến những năm cuối đời.
Theo ông Hồng Anh, khoảng 10 năm trước, khi tuổi đã cao, hai cụ chuyển về khu tập thể tại phố Tây Sơn, Hà Nội sinh sống. Hằng ngày, cụ Cầu thích trồng cây, nuôi chim, cụ bà cũng luôn âm thầm ủng hộ những sở thích của chồng. Ông Hồng Anh kể, cha mẹ mình còn có một tình yêu đặc biệt với động vật. Hai cụ nuôi một chú chó suốt 18 năm như một thành viên trong gia đình. Khi chú chó già yếu rồi qua đời, các con nhiều lần ngỏ ý mua một con khác để bầu bạn nhưng cụ Cầu đều từ chối, bảo không nuôi nữa vì sự ra đi của con chó cũ khiến ông buồn và bị ảnh hưởng tâm lý quá nhiều.
Cụ Cầu qua đời đã để lại nỗi mất mát lớn với người bạn đời đã đồng hành cùng cụ gần 70 năm. Với cụ Trần Thị Thanh, đó không chỉ là mất đi người chồng, mà còn là người tri kỷ đã cùng cụ đi qua những năm tháng chiến tranh, khó khăn và tuổi già bình yên. "Cha mẹ tôi sống với nhau rất hạnh phúc. Giờ ông mất rồi, mẹ buồn lắm. Nhưng chúng tôi luôn ở bên động viên, chăm sóc để mẹ vơi đi nỗi nhớ", ông Hồng Anh nghẹn ngào.
Thông tin từ gia đình, lễ viếng đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu sẽ được tổ chức vào 9 giờ ngày 30.6 (tức 16.5 âm lịch). Lễ truy điệu và di quan lúc 10 giờ 30 - 11 giờ cùng ngày tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng, số 5 Trần Thánh Tông. Lễ hỏa táng tại Đài hóa thân hoàn vũ và an táng tại nghĩa trang Văn Điển, Hà Nội.
