Chính phủ Mỹ vừa lên tiếng bác bỏ mọi thông tin cho rằng Washington có liên quan đến việc Na Uy hủy bỏ hợp đồng bán hệ thống tên lửa tấn công hải quân (NSM) cho Malaysia. Thông tin này được đăng tải trên trang Free Malaysia Today ngày 21.5.
Mỹ khẳng định không can thiệp
Đại biện David H Gamble Jr tại Đại sứ quán Mỹ ở Malaysia cho biết Mỹ hoàn toàn ủng hộ việc Malaysia mua sắm hệ thống vũ khí nhằm củng cố năng lực tấn công hải quân, giúp đối phó với các mối đe dọa trong khu vực và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Ông nhấn mạnh Mỹ thậm chí đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích hợp các thành phần dẫn đường cần thiết cho tên lửa NSM của Kongsberg vào năm 2024, nhằm đảm bảo hệ thống này được chuyển giao đúng hạn cho Malaysia.
Trước đó, truyền thông đưa tin rằng các linh kiện do Mỹ sản xuất trong hệ thống tên lửa, đặc biệt là con quay hồi chuyển điều hướng tiên tiến, có thể nằm trong diện kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, cho phép Washington gián tiếp phủ quyết thỏa thuận. Tuy nhiên, tuyên bố của ông Gamble đã bác bỏ hoàn toàn những đồn đoán này.
Na Uy thu hồi giấy phép xuất khẩu
Trước đó, chính phủ Na Uy đã quyết định thu hồi giấy phép xuất khẩu NSM do Malaysia đặt hàng từ Công ty Kongsberg Defense & Aerospace theo hợp đồng ký năm 2018. Hợp đồng này nhằm trang bị tên lửa cho 6 tàu chiến đấu ven bờ của Hải quân Hoàng gia Malaysia. Lý do được đưa ra là việc xuất khẩu công nghệ quốc phòng chỉ được giới hạn cho các "đồng minh và đối tác thân cận".
Quyết định này đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, người cho rằng hành động của Na Uy là không thể chấp nhận được.
Malaysia yêu cầu bồi thường và tìm kiếm giải pháp thay thế
Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Khaled Nordin hôm 19.5 cho biết nước này đang yêu cầu Kongsberg bồi thường hơn 1 tỷ ringgit (khoảng 6.640 tỉ đồng) cho các chi phí trực tiếp và gián tiếp. Ông tiết lộ chính phủ đã thanh toán 95% tổng giá trị hợp đồng, tương đương 634 triệu ringgit. Các chi phí gián tiếp bao gồm việc tháo dỡ các hệ thống giá đỡ tên lửa đã được lắp đặt trên tàu hải quân, cũng như tích hợp các hệ thống thay thế từ các nhà cung cấp khác.
Trong một diễn biến liên quan, hãng tin UPI đưa tin Malaysia đang cân nhắc hệ thống tên lửa của Hàn Quốc để thay thế. Các chuyên gia trong ngành cho rằng hệ thống tên lửa đối hạm Haeseong (SSM-700K) do Công ty LIG Nex1 (Hàn Quốc) sản xuất là một trong những ứng viên hàng đầu.
Na Uy từ chối bình luận
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Na Uy cho biết không thể bình luận về các trường hợp đơn lẻ do tính bí mật nghiêm ngặt của Đạo luật Kiểm soát xuất khẩu. Tuy nhiên, Bộ này bày tỏ mong muốn tiếp tục hợp tác và đối thoại mang tính xây dựng với Malaysia để giải quyết vấn đề.
