Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây bất ngờ khi tuyên bố sẽ điều 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, bất chấp quyết định hủy bỏ triển khai quân tới quốc gia này chỉ một tuần trước đó của Bộ Chiến tranh. Quyết định này được đưa ra trên mạng xã hội vào ngày 21/5, khiến nhiều quan chức quốc phòng Mỹ, Ba Lan và các nước châu Âu bất ngờ.
Sự đảo ngược bất ngờ của Tổng thống Trump
Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump cho biết quyết định này dựa trên cuộc bầu cử thành công của Tổng thống Karol Nawrocki, người được ông ủng hộ. Động thái này đảo ngược hoàn toàn quyết định trước đó của Bộ Chiến tranh, vốn đã hủy bỏ việc triển khai hơn 4.000 binh sĩ tới Ba Lan. Theo New York Times, đây là một trong những thông báo gây kinh ngạc nhất đối với các nhà lãnh đạo Ba Lan, vốn là đồng minh kiên định của Mỹ tại châu Âu.
Quyết định của ông Trump vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ lưỡng đảng các nhà lập pháp, những người cho rằng việc cắt giảm quân số ở Đông Âu sẽ gửi tín hiệu sai lệch đến Nga. Bộ Chiến tranh từ chối bình luận và chuyển câu hỏi sang Nhà Trắng, để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp. Câu hỏi lớn nhất là liệu Mỹ có phải cắt giảm quân ở nơi khác để đạt mục tiêu buộc châu Âu tự gánh vác an ninh và giảm lực lượng khoảng 80.000 quân Mỹ tại đây hay không.
Mâu thuẫn giữa Nhà Trắng và Bộ Chiến tranh
Tình hình bắt đầu từ ba tuần trước, khi Bộ Chiến tranh thông báo rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức để tái triển khai về Mỹ và các căn cứ hải ngoại khác. Bộ cũng hủy bỏ kế hoạch dưới thời Biden nhằm đặt một đơn vị pháo binh tên lửa ở châu Âu. Những quyết định này được đưa ra sau khi ông Trump phản ứng giận dữ trước phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người đặt câu hỏi về kế hoạch chấm dứt xung đột với Iran của ông Trump.
Tuy nhiên, tuần trước, Bộ Chiến tranh đột ngột hủy bỏ việc triển khai hơn 4.000 binh sĩ tới Ba Lan, giải thích rằng số quân này sẽ được tính vào khoản cắt giảm tại Đức. Quyết định này gây làn sóng chỉ trích dữ dội từ giới lập pháp và các cuộc điện thoại quan ngại từ quan chức Ba Lan. Trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã khẳng định với người đồng cấp Ba Lan rằng việc cắt giảm chỉ dẫn đến sự trì hoãn tạm thời trong triển khai lực lượng tới Ba Lan.
Tác động đến cục diện phòng thủ NATO
Sự trì hoãn tạm thời đó dường như đã dừng lại sau thông báo mới nhất của ông Trump. Các quan chức Bộ Chiến tranh cho biết việc cắt giảm khoảng 5.000 binh sĩ (chưa rõ từ đâu) sẽ đưa lực lượng Mỹ ở châu Âu trở lại mức năm 2022, trước khi Nga bắt đầu chiến tranh tại Ukraine. Năm ngoái, Bộ Chiến tranh cũng đã tái triển khai một lữ đoàn ở Romania và không gửi lực lượng thay thế.
Dù vậy, các quan chức NATO cho biết việc cắt giảm và tái cơ cấu quân số không ảnh hưởng đến kế hoạch răn đe và phòng thủ của liên minh. Họ lưu ý rằng Canada và Đức đã tăng cường lực lượng ở sườn phía đông của khối. Người phát ngôn Bộ Chiến tranh Sean Parnell nhấn mạnh rằng các quyết định trong ba tuần qua là kết quả của một quá trình toàn diện, đa tầng nấc, dù chúng làm hoang mang đồng minh và khiến các chỉ huy quân sự Mỹ phải tìm phương án xử lý.
