Quân Khu 3: Hành Trình 80 Năm Từ 'Khu Kiểu Mẫu' Đến Anh Hùng Thời Bình
Trong suốt chặng đường lịch sử hào hùng của dân tộc, Quân khu 3 đã khẳng định vị thế là một trong những đơn vị tiêu biểu của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, quân khu này đã được mệnh danh là "Khu kiểu mẫu", "nơi chiến đấu sớm nhất" và "nơi chiến đấu nhiều nhất" ở miền Bắc, theo ghi nhận của Báo Sự thật - tiền thân của Báo Nhân Dân ngày nay.
Những Chiến Công Lẫy Lừng Trong Kháng Chiến
Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh "căn cứ trong lòng dân là tốt nhất", Quân khu 3 đã đẩy mạnh hoạt động chiến tranh du kích, tiêu hao sinh lực địch và "chia lửa" hiệu quả với các chiến trường khác. Những trận đánh nổi tiếng như "Tiếng sấm Đường 5", "Đường 10 quật khởi" và "Cát Bi rực lửa" đã trở thành nỗi khiếp sợ của quân thù, đồng thời là niềm tự hào bất diệt của quân và dân trong khu vực.
Bước sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quân khu 3 đã huy động tới 1,2 triệu người con ưu tú lên đường "Xẻ dọc Trường Sơn" ra trận. Quân và dân nơi đây đã cùng cả nước đánh thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, góp phần quan trọng làm nên Chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" lịch sử.
Tổng kết trong hai cuộc kháng chiến, Quân khu 3 đã phối hợp với các lực lượng:
- Tổ chức hơn 118.000 trận đánh lớn nhỏ.
- Loại khỏi vòng chiến đấu gần 370.000 tên địch.
- Bắn rơi hàng nghìn máy bay đối phương.
- Thu giữ và phá hủy hàng nghìn phương tiện chiến tranh.
- Rà phá, tháo gỡ gần 69.000 quả bom, mìn, thủy lôi các loại.
Đóng Góp To Lớn Trong Thời Bình Và Hiện Đại Hóa
Sau ngày đất nước thống nhất, Quân khu 3 nhanh chóng chuyển hướng sang nhiệm vụ hàn gắn vết thương chiến tranh và xây dựng kinh tế. Cuối những năm 1970, phong trào "Làm giàu, đánh thắng" được phát động, tạo tiền đề thực tiễn cho đường lối Đổi mới toàn diện của Đảng.
Những năm gần đây, Quân khu đã tích cực tham gia các phong trào xã hội ý nghĩa:
- "Xóa đói giảm nghèo", "Đền ơn đáp nghĩa" và "Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới".
- Từ năm 2020 đến 2025, hỗ trợ xây dựng 513 nhà tình nghĩa.
- Tham gia xây dựng 216 lượt cơ sở xã, phường.
- Đóng góp hơn 1,1 triệu ngày công lao động.
- Làm mới và sửa chữa 1.864km đường giao thông.
Năm 2025, Quân khu đã hỗ trợ xây dựng 217 nhà đồng đội, nhà đại đoàn kết, nhà tình nghĩa với tổng kinh phí lên tới gần 14,2 tỷ đồng. Đồng thời, đơn vị không ngừng kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, tăng cường hoạt động đối ngoại để tạo sức mạnh mềm, bảo vệ Tổ quốc "từ sớm, từ xa".
Xây Dựng Lực Lượng Vũ Trang Hiện Đại Và Chuyên Nghiệp
Quân khu 3 luôn chú trọng xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Việc thực hiện Nghị quyết 131 về xây dựng khu vực phòng thủ các cấp đã mang lại hiệu quả thiết thực. Trong giai đoạn 2020-2025, Quân khu tổ chức thành công Diễn tập tác chiến phòng thủ Quân khu (PT-23) và hoàn thành 100% diễn tập khu vực phòng thủ.
Chất lượng huấn luyện được nâng cao rõ rệt:
- 100% khoa mục huấn luyện đạt yêu cầu hằng năm.
- Trên 80,5% đạt khá, giỏi.
- 100% cán bộ đủ trình độ huấn luyện theo phân cấp.
- Năm 2022, giành Huy chương Vàng tại Hội thao Quân sự quốc tế.
Những thành tích xuất sắc này đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý:
- 2 Huân chương Sao Vàng.
- 2 Huân chương Hồ Chí Minh.
- 5 Huân chương Độc lập.
- 1 Huân chương Quân công hạng Nhất.
- 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất.
Đặc biệt, ngày 13/2/2026, Quân khu 3 vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng với đó, 855 tập thể và 393 cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng; 20.642 bà mẹ được vinh danh Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai
Để tiếp tục xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu 3 đang quán triệt sâu sắc các nghị quyết quan trọng:
- Nghị quyết Trung ương 8 (Khóa XIII) về "Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới".
- Nghị quyết số 05-NQ/TW của Bộ Chính trị về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam.
Quân khu tập trung thực hiện "3 trọng tâm, 3 quyết liệt", "2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa" và phương châm "5 vững" của Tổng Bí thư Tô Lâm. Đồng thời, đẩy mạnh cuộc vận động "Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ" và học tập theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Trong thời đại số, Quân khu 3 chú trọng chuyển đổi số trong lãnh đạo, chỉ huy, nâng cao kỹ năng tác chiến trên không gian mạng và đảm bảo an ninh mạng. Việc khai thác, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật mới được ưu tiên hàng đầu, đặc biệt cho các đơn vị ở tuyến đảo và biên giới.
Phát huy truyền thống Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Quân khu 3 quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vững vàng bước vào kỷ nguyên mới với những thách thức và cơ hội mới.
