Trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông năm 2026, tên lửa 358 (còn gọi là SA-67 hay Saqr-358) của Iran đã nổi lên như một minh chứng sống động cho sức mạnh của chiến tranh bất đối xứng. Với chi phí chỉ khoảng 30.000 - 90.000 USD mỗi quả, loại vũ khí lai này liên tục gây thiệt hại cho các drone MQ-9 Reaper trị giá hàng chục triệu USD của Mỹ, buộc các chuyên gia quân sự quốc tế phải xem xét lại chiến lược sử dụng drone đắt tiền trong môi trường bị đe dọa bởi các hệ thống phòng không giá rẻ nhưng thông minh.
Nguyên lý hoạt động và khả năng đặc biệt
Tên lửa 358 là vũ khí lai kết hợp giữa tên lửa phòng không và máy bay không người lái cảm tử. Khác với tên lửa phòng không truyền thống phóng thẳng tới mục tiêu, tên lửa 358 có thể bay lượn trên không trong thời gian dài, chờ đợi mục tiêu xuất hiện rồi lao vào. Theo các chuyên gia, tên lửa này sử dụng đầu dò hồng ngoại và radar thụ động, cho phép nó phát hiện và tấn công các drone mà không cần radar chủ động, giúp khó bị phát hiện hơn.
Tác động chiến trường và chi phí
Mỗi chiếc MQ-9 Reaper có giá khoảng 30 triệu USD, chưa kể chi phí vận hành và trang bị vũ khí. Việc bị hạ bởi tên lửa chỉ vài chục nghìn USD đã tạo ra tỷ lệ trao đổi chi phí cực kỳ bất lợi cho Mỹ. Theo một báo cáo quân sự, trong năm 2026, ít nhất 5 chiếc MQ-9 đã bị bắn hạ bởi tên lửa 358 tại khu vực Iraq và Syria. Điều này khiến Lầu Năm Góc phải xem xét lại chiến thuật sử dụng drone trinh sát và tấn công ở các khu vực có mật độ phòng không dày đặc.
Phản ứng của Mỹ và chiến lược mới
Trước mối đe dọa này, Mỹ đã tăng cường các biện pháp đối phó như gây nhiễu tín hiệu, sử dụng drone giả mục tiêu và phát triển các hệ thống phòng thủ chuyên dụng. Tuy nhiên, theo một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên, việc đối phó với tên lửa 358 đòi hỏi chi phí cao hơn nhiều so với chế tạo chúng. "Chúng ta đang phải chi hàng triệu USD để bảo vệ từng chiếc drone, trong khi đối phương chỉ bỏ ra vài chục nghìn. Đó là một bài toán khó," quan chức này nói.
Ý nghĩa chiến lược và tương lai
Sự xuất hiện của tên lửa 358 đánh dấu bước ngoặt trong chiến tranh bất đối xứng, nơi vũ khí giá rẻ có thể vô hiệu hóa các hệ thống đắt tiền. Điều này buộc các cường quốc quân sự phải tái cấu trúc lực lượng, ưu tiên phát triển các giải pháp chi phí thấp hơn hoặc tăng cường khả năng sống sót cho các hệ thống hiện có. Iran đã chứng minh rằng công nghệ và sự sáng tạo có thể san bằng lợi thế về ngân sách quốc phòng.
