Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra cảnh báo cứng rắn đối với Iran, đồng thời Tehran tiết lộ kế hoạch thu phí tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz, làm gia tăng căng thẳng tại khu vực Trung Đông.
Trump cảnh báo sức mạnh quân sự Mỹ
Trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình BFMTV của Pháp ngày 16/5, Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự không chắc chắn về khả năng đạt được thỏa thuận với Iran. Ông nói: “Tôi không biết. Nếu họ không đạt thỏa thuận với Mỹ, họ sẽ phải trải qua một khoảng thời gian rất tồi tệ. Họ có lợi ích trong việc đạt được thỏa thuận”.
Cũng trong ngày 16/5, trả lời phỏng vấn Fox News, ông Trump thừa nhận không đánh giá thấp khả năng chống chịu của Iran, nhưng khẳng định Washington có đủ năng lực gây thiệt hại nghiêm trọng cho Tehran trong thời gian rất ngắn. Theo Tổng thống Mỹ, cho tới nay, Mỹ vẫn chưa phá hủy toàn bộ cơ sở hạ tầng của Iran, nhưng “có thể phá hủy mọi thứ chỉ trong 2 ngày”.
Ông Trump cáo buộc Iran là đối tác “không đáng tin cậy và khó đoán định” trong các cuộc đàm phán liên quan tới chương trình hạt nhân và xung đột khu vực. Ông cho rằng Tehran nhiều lần thay đổi lập trường sau khi đạt được các thỏa thuận sơ bộ với Mỹ. Tổng thống nhấn mạnh khả năng giải quyết khủng hoảng hiện nay có thể theo hướng quân sự hoặc ngoại giao, tùy thuộc vào lựa chọn của Iran, nhưng ông vẫn ưu tiên giải pháp không sử dụng vũ lực.
Iran chuẩn bị thu phí eo biển Hormuz
Về phía Iran, trong ngày 16/5, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, ông Ebrahim Azizi, cho biết Tehran đã xây dựng kế hoạch áp dụng cơ chế mới để thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz và sẽ sớm công bố chi tiết. Theo ông Azizi, Iran đang hoàn thiện cơ chế nhằm điều tiết lưu thông hàng hải thông qua một tuyến đường được chỉ định trên eo biển Hormuz. Iran sẽ thu phí “đối với các dịch vụ chuyên biệt” được cung cấp trong hành lang vận tải an toàn này.
Viết trên nền tảng X, ông Azizi nhấn mạnh: “Trong quá trình này, chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi. Tuyến đường này sẽ vẫn bị đóng đối với những bên từng tham gia vận hành cái gọi là ‘Dự án Tự do’”.
Iran không tin tưởng Mỹ, sẵn sàng cho ngoại giao hoặc chiến sự
Trước đó, ngày 15/5, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đã “nhận được các thông điệp” từ Mỹ cho thấy Washington muốn tiếp tục đàm phán. Dù vậy, ông Araghchi nói Tehran “không tin tưởng” Mỹ và chỉ đàm phán nếu Washington thực sự nghiêm túc. Trong bài đăng trên X, ông Araghchi cho biết đã nói với Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar rằng “Iran sẽ luôn thực hiện nghĩa vụ lịch sử trong việc bảo vệ an ninh tại Hormuz”.
Ông Araghchi cho biết những “thông điệp mâu thuẫn” từ phía Mỹ khiến Iran nghi ngờ ý định thực sự của Washington. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh tiến trình hòa giải do Pakistan thúc đẩy chưa thất bại mà chỉ đang gặp “khó khăn”. Theo ông, Iran đang cố duy trì lệnh ngừng bắn hiện nay để tạo cơ hội cho ngoại giao, song cũng sẵn sàng quay lại chiến sự nếu cần thiết.
Khi được hỏi liệu Iran có sẵn sàng để Bắc Kinh đứng ra làm trung gian hay không, ông Araghchi cho biết Tehran đánh giá cao nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng hỗ trợ. “Chúng tôi có quan hệ rất tốt với Trung Quốc. Hai nước là đối tác chiến lược và chúng tôi biết Trung Quốc có thiện chí. Vì vậy, bất cứ điều gì Bắc Kinh có thể làm để hỗ trợ ngoại giao đều được hoan nghênh”, ông nói.
Châu Âu tham gia đàm phán an ninh hàng hải
Theo AFP, một số nước châu Âu đã bắt đầu đàm phán với Iran liên quan tới hoạt động lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh an ninh hàng hải tại khu vực tiếp tục căng thẳng. Đài truyền hình nhà nước Iran ngày 16/5 cho biết sau khi tàu thuyền của một số nước được phép đi qua tuyến hàng hải chiến lược này, các nước châu Âu cũng đã khởi động thương lượng với Iran nhằm đạt được cơ chế an toàn cho phép tàu di chuyển qua eo biển. Truyền thông Iran không nêu cụ thể tên các quốc gia châu Âu tham gia đàm phán.
