Ngân hàng ACB vừa phối hợp với Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an và NAPAS nâng cấp tính năng cảnh báo người dùng trước khi thực hiện giao dịch. Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo sử dụng công nghệ AI ngày càng tinh vi, ACB là một trong những ngân hàng tiên phong triển khai cơ chế cảnh báo tài khoản nhận chuyển tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, dựa trên việc đối chiếu dữ liệu đa nguồn từ cơ sở dữ liệu của SIMO (NHNN), Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) Bộ Công an và NAPAS, kết hợp với cơ chế giám sát và phân tích rủi ro độc lập do ACB xây dựng.
Cảnh báo hiển thị trên ứng dụng ACB ONE và ACB ONE BIZ
Cảnh báo được hiển thị trực tiếp trên ứng dụng ACB ONE và ACB ONE BIZ, dựa trên mức độ rủi ro của tài khoản hoặc thẻ nhận chuyển tiền. Cơ chế này đã được ACB xây dựng và vận hành từ trước, giúp khách hàng nhận diện rủi ro trong quá trình giao dịch. Trong đợt nâng cấp này, ACB tiếp tục mở rộng và làm giàu nguồn dữ liệu, nâng cao độ chính xác và khả năng nhận diện rủi ro theo thời gian thực.
Tùy theo mức độ rủi ro, ACB đưa ra các cấp độ cảnh báo phù hợp: Ở mức độ 1 (cảnh báo rủi ro) và mức độ 2 (cảnh báo rủi ro cao), khách hàng vẫn có quyền chủ động quyết định có tiếp tục giao dịch hay không. Trong trường hợp cảnh báo mức độ 3 (tài khoản nhận không an toàn), khi hệ thống xác định tài khoản/thẻ nhận tiền tiềm ẩn nguy cơ gian lận rõ ràng, hệ thống sẽ tự động chặn giao dịch để bảo vệ khách hàng.
Chuyển đổi số và ứng dụng AI
Bên cạnh đó, ACB đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI/GenAI) để nâng cao trải nghiệm, tăng hiệu quả kinh doanh và kiểm soát rủi ro. Ngân hàng vận hành mô hình phòng vệ đa lớp với các công nghệ như Computer Vision, NLP, FDD, kết hợp con người – công nghệ – hệ thống. Nhờ đó, ACB đã ngăn chặn thành công hơn 37.400 giao dịch lừa đảo, bảo vệ hàng nghìn tỉ đồng cho khách hàng. Trong năm 2025, số lượng giao dịch trực tuyến của ACB tăng 30%, khách hàng mới từ kênh số tăng 91%.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, chủ động xác minh qua nhiều kênh liên lạc chính thức, không truy cập liên kết lạ và hạn chế chia sẻ dữ liệu cá nhân trên mạng xã hội để giảm thiểu nguy cơ trở thành nạn nhân của lừa đảo AI. Ngân hàng số vẫn là kênh giao dịch an toàn và tiện lợi, miễn là người dùng nắm vững các nguyên tắc giao dịch an toàn cơ bản.
Trước đây, lừa đảo trực tuyến thường dễ phát hiện qua giọng đọc máy móc, hình ảnh kém tự nhiên hay đường link đáng ngờ. Nhưng hiện nay, AI giúp tội phạm mạng tạo ra các phiên bản giả có độ chân thực cao, khiến người dùng khó phân biệt. Chỉ với vài giây ghi âm hoặc video công khai trên mạng xã hội, tội phạm có thể sao chép giọng nói, khuôn mặt và biểu cảm để tạo cuộc gọi hoặc video giả mạo, đóng giả người thân, lãnh đạo doanh nghiệp, cán bộ hoặc nhân viên ngân hàng nhằm tạo niềm tin với nạn nhân.
Nhiều vụ việc không còn mang dáng vẻ lừa đảo truyền thống mà xuất hiện dưới dạng tình huống đời thường như yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, xác minh tài khoản, xử lý giao dịch bất thường hoặc hỗ trợ hoàn tiền. Các đối tượng lừa đảo tận dụng sự kiện xã hội và xu hướng theo thời điểm như dịp lễ, mùa thi cử hay mùa hoàn thuế để tạo kịch bản hợp lý, khó nhận diện.
Điểm nguy hiểm của deepfake và voice AI là khai thác yếu tố tâm lý. Phần lớn kịch bản lừa đảo tạo áp lực thời gian như yêu cầu xử lý ngay, chuyển gấp, xác minh khẩn, khiến nạn nhân mất khả năng suy nghĩ lý tính và bỏ qua kiểm chứng. AI cũng giúp tội phạm mạng mở rộng quy mô lừa đảo theo hướng công nghiệp hóa thông qua chatbot tương tác tự động 24/7, đọc vị hành vi người dùng và cá nhân hóa kịch bản.
Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh hình ảnh, video và giọng nói không còn đủ tin cậy để xác thực danh tính, người dùng cần thay đổi thói quen giao dịch số. Việc dừng lại kiểm tra thông tin qua nhiều kênh, xác minh trực tiếp với người liên quan và đặc biệt thận trọng với yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp sẽ là kỹ năng quan trọng trong thời đại AI. Khách hàng có thể tham khảo các kịch bản trên chuyên trang Nguyên tắc giao dịch an toàn của ACB.
