Apple đứng trước ngã rẽ lịch sử: Bảo mật hay AI trong cuộc đua công nghệ
Trước khi cơn sốt AI bùng nổ với ChatGPT cuối năm 2022, Apple đã thống trị thị trường thiết bị tiêu dùng và tích hợp trợ lý Siri khắp hệ sinh thái. Chiến lược của hãng luôn rõ ràng: người dùng trả giá cao để đổi lấy sự bảo đảm dữ liệu cá nhân, từ tin nhắn, ảnh đến ghi chú, thuộc về chính họ và không trở thành nhiên liệu cho quảng cáo. Giờ đây, Apple đặt cược vào phiên bản Siri mới để trở lại đường đua AI, nhưng động thái này đang đặt hãng trước thử thách lớn.
Triết lý bảo mật truyền thống bị thử thách
Trong khi các gã khổng lồ công nghệ khác kiếm hàng chục tỷ USD từ quảng cáo nhắm mục tiêu, Apple, dưới triết lý của Steve Jobs và Tim Cook, luôn xem quyền riêng tư là giá trị cốt lõi. Tuy nhiên, thỏa thuận mới với Google để sử dụng AI Gemini cho Siri đã gây bất ngờ. Nếu trước đây Google trả tiền để trở thành công cụ tìm kiếm mặc định trên iPhone, giờ đây Apple lại trả tiền thuê công nghệ AI. Với lượng tiền mặt ròng 54 tỷ USD và hoàn trả 32 tỷ USD cho cổ đông, tiền bạc không phải vấn đề, nhưng việc chia sẻ dữ liệu người dùng có thể làm lung lay triết lý bảo mật lâu nay.
Chậm chân trong cuộc đua AI và cơ hội bị bỏ lỡ
Apple rơi vào tình thế khó xử vì chậm hơn đối thủ trong lĩnh vực AI. Bản cập nhật Siri bị trì hoãn nhiều lần, dù hãng hứa ra mắt cuối năm. Năm 2024, Apple giới thiệu Apple Intelligence với tính năng tạo hình ảnh và tích hợp ChatGPT, nhưng phản ứng chưa bùng nổ. Khác biệt lớn là Apple chi tiêu thận trọng, thay vì đổ hàng trăm tỷ USD xây dựng hạ tầng AI. Trong khi các công ty khác thu thập dữ liệu quy mô lớn, Apple tránh xa chiến lược đó, gây bất lợi trong AI tạo sinh.
Siri từng là cơ hội vàng khi ra mắt năm 2011, trước các đối thủ, nhưng nhanh chóng chững lại. Các chuyên gia cho rằng Apple đã đánh mất lợi thế 5 năm. Người sáng lập Siri muốn xây dựng hệ thống vừa trả lời câu hỏi vừa thực hiện hành động, thậm chí mở rộng thành nền tảng cho doanh nghiệp bên thứ ba. Thách thức là kết hợp biết và làm trong cùng hệ thống, và công ty đầu tiên làm được điều này có thể thống trị kỷ nguyên AI.
Cược lớn vào AI chạy trực tiếp trên thiết bị
Hiện nay, AI chủ yếu là dịch vụ đám mây, nhưng xu hướng đang thay đổi với mô hình nhỏ hơn, hiệu quả hơn. Trong vài năm tới, xử lý lớn có thể chạy trực tiếp trên chip điện thoại, đây chính là canh bạc của Apple. Từ năm 2017, công ty đã tích hợp phần cứng chuyên dụng cho AI vào thiết bị. Khi AI chuyển sang xử lý tại chỗ, dữ liệu không cần gửi lên đám mây, giúp Apple giải quyết bài toán bảo mật. Điều này lặp lại chu kỳ lịch sử: điện toán chuyển từ trung tâm về rìa, từ máy tính lớn sang PC rồi smartphone.
Thỏa thuận với Google có thể đóng vai trò cầu nối giúp Apple bắt kịp cuộc đua. Tuy nhiên, khi AI tiến ra rìa, câu hỏi đặt ra là liệu smartphone có còn giữ vai trò chủ đạo. Năm ngoái, OpenAI mua lại công ty thiết kế của Jony Ive với giá 6,4 tỷ USD để tạo ra thiết bị cách mạng cho kỷ nguyên AI. Các báo cáo cho biết Ive đang phát triển dòng thiết bị không màn hình, có thể làm giảm lợi thế thiết kế của Apple.
Tương lai của Apple trong kỷ nguyên AI
Nhiều chuyên gia vẫn hoài nghi về thiết bị AI không màn hình, vì một số dự án đã thất bại. Quan điểm phổ biến là tương lai có thể là liên minh thiết bị, với điện thoại làm trung tâm và các thiết bị khác bổ trợ. Nếu kịch bản này xảy ra, Apple có thể dẫn đầu dựa trên sức mạnh phần cứng và hệ sinh thái khép kín. Sau nửa thế kỷ, Apple đứng trước thử thách lớn nhất kể từ thời smartphone. Hãng có thể đã đánh mất lợi thế ban đầu trong AI, nhưng với nền tảng phần cứng mạnh và chiến lược AI trên thiết bị, nhiều cựu nhân viên nội bộ tin rằng Apple vẫn còn cơ hội chiến thắng.
