Trong dòng chảy mạnh mẽ của truyền thông số, khi công nghệ, trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội đang thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin, báo chí chính thống phải đổi mới để giữ vai trò dẫn dắt. Tại Báo Nhân Dân, tinh thần này không chỉ là khẩu hiệu mà hiện diện trong từng sản phẩm báo chí, sự kiện truyền thông và tư duy làm nghề của mỗi cán bộ, phóng viên, biên tập viên.
Đưa báo chí chính thống đến gần công chúng
Một chuyến tàu mang tên 'Hạnh phúc' chạy dọc hình chữ S của đất nước. Lần đầu tiên, thương hiệu Báo Nhân Dân hiện diện trên những đoàn tàu bắc-nam, giữa hành trình của người dân, trong không gian trải nghiệm gắn với đời sống thường nhật. Dự án hợp tác giữa Báo Nhân Dân và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam không chỉ tạo dấu ấn truyền thông mới lạ, mà còn cho thấy cách tiếp cận công chúng ngày càng hiện đại hơn của báo chí chính thống.
Phóng viên Phạm Thanh Tú, Trung tâm Phát triển Truyền thông, cho rằng giá trị lớn nhất mà 'Chuyến tàu hạnh phúc' mang lại chính là đưa Báo Nhân Dân đến gần người dân hơn, để người dân được trực tiếp trải nghiệm và thụ hưởng những giá trị truyền thông tích cực. 'Ở đâu có nhân dân, ở đó có Báo Nhân Dân', tinh thần ấy đang được cụ thể hóa bằng những cách làm mới, thay vì chỉ hiện diện trên mặt báo truyền thống.
Không gian hiện diện của Báo Nhân Dân hôm nay không còn bó hẹp trong tòa soạn hay trên những trang in, mà mở rộng tới các triển lãm công nghệ tương tác, chiến dịch cộng đồng, chương trình nghệ thuật chính luận hay các nền tảng số đa phương tiện.
Đổi mới để thông tin chính thống hấp dẫn hơn
Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt của truyền thông hiện đại, một bài báo không chỉ cạnh tranh bằng độ chính xác của thông tin, mà còn bằng khả năng truyền tải và kết nối với công chúng. Tại Ban Chuyên đề, đổi mới không chỉ nằm ở nội dung, mà còn ở hình thức thể hiện. Những phụ san đặc biệt, các số báo kỷ niệm hay giai phẩm Xuân của Báo Nhân Dân được đầu tư công phu về mỹ thuật, thiết kế và trải nghiệm thị giác, nhằm tạo ra những sản phẩm báo chí giàu tính văn hóa, lịch sử nhưng vẫn gần gũi với độc giả hôm nay.
Theo phóng viên Thái Linh, trong bối cảnh hiện nay, cạnh tranh không chỉ nằm ở tốc độ hay lượng thông tin, mà còn ở năng lực sáng tạo và khả năng chạm tới cảm xúc người đọc. Chính vì vậy, Ban Chuyên đề luôn coi đổi mới hình thức thể hiện là yêu cầu song hành với nâng cao chất lượng nội dung.
Tinh thần ấy cũng được thể hiện rõ qua các hoạt động văn hóa, triển lãm và sản phẩm sáng tạo do Báo Nhân Dân tổ chức trong thời gian qua. Từ triển lãm '95 năm Cờ Đảng soi đường', chương trình nghệ thuật chính luận 'Tổ quốc trong tim', đến chiến dịch 'Cùng Việt Nam tiến bước' với hàng triệu người tham gia và hàng tỷ bước chân được ghi nhận… tất cả đều cho thấy nỗ lực làm mới cách truyền tải những giá trị chính thống tới công chúng. Những chương trình từng được xem là 'không phải thế mạnh' của báo chí nay đang được Báo Nhân Dân thực hiện với quy mô ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại và có sức lan tỏa lớn.
Đổi mới không chỉ là câu chuyện của riêng phóng viên
Điều đặc biệt trong hành trình đổi mới của Báo Nhân Dân là tinh thần sáng tạo không chỉ diễn ra ở các ban nội dung, mà lan tỏa tới toàn cơ quan. Theo đồng chí Vũ Mai Hoàng, Chủ tịch Hội đồng giám khảo Cuộc thi Đổi mới sáng tạo Báo Nhân Dân năm 2026, dù số lượng đơn vị sau sáp nhập tinh gọn giảm so với trước, nhưng số lượng sản phẩm dự thi lại tăng lên đáng kể. Nếu như trước đây đổi mới sáng tạo thường tập trung ở các sản phẩm báo chí chuyên môn, thì nay nhiều sáng kiến thiết thực đã xuất hiện ở cả các bộ phận kỹ thuật, công nghệ hay nhà in.
Tại Công ty In Báo Nhân Dân, những cải tiến kỹ thuật nhỏ giúp tiết kiệm thời gian, nguyên liệu và nâng cao hiệu quả sản xuất. Ở Ban Công nghệ, hệ thống chuyển đổi tự động từ báo in sang báo điện tử giúp giảm đáng kể thao tác thủ công, rút ngắn quy trình sản xuất nội dung đa nền tảng. Những sáng kiến tưởng chừng nhỏ bé ấy lại cho thấy một thay đổi lớn trong tư duy vận hành tòa soạn hiện đại: đổi mới phải trở thành công việc hằng ngày của mọi bộ phận, mọi cá nhân.
'Chính thống - Hiện đại - Dễ hiểu'
Theo đồng chí Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân Điện tử, trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành nhiều nghị quyết quan trọng về phát triển đất nước, đặc biệt là Nghị quyết 57 và Nghị quyết 80, báo chí đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ để tiếp tục khẳng định thông tin chính thống vẫn luôn là dòng thông tin chủ lưu. Muốn làm được điều đó, báo chí không thể tiếp tục truyền tải thông tin theo cách cũ. Thông tin chính thống muốn đến được với đông đảo công chúng thì phải hiện đại hơn trong cách thể hiện, gần gũi hơn trong cách tiếp cận và dễ hiểu hơn trong cách truyền tải. Đó cũng chính là tinh thần mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm căn dặn các cơ quan báo chí: Thông tin phải 'chính thống - hiện đại - dễ hiểu'. Ba từ khóa ngắn gọn ấy đang trở thành định hướng cho hành trình đổi mới của Báo Nhân Dân trong thời đại số.
Đổi mới để giữ vai trò dẫn dắt
Đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, chỉ trong một năm, Báo Nhân Dân đã tổ chức khoảng 33 sự kiện lớn cùng nhiều sản phẩm báo chí, chuyên trang và hoạt động truyền thông quy mô lớn. Điều quan trọng hơn cả không chỉ nằm ở số lượng hoạt động, mà là sự hình thành của một tinh thần đổi mới lan tỏa rộng khắp trong toàn cơ quan. 'Mỗi sáng tạo, dù ở góc độ báo chí, sự kiện hay kỹ thuật, đều góp phần tạo nên diện mạo mới của Báo Nhân Dân', Tổng Biên tập Lê Quốc Minh nhấn mạnh.
Trong bối cảnh báo chí thế giới thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ và trí tuệ nhân tạo, Báo Nhân Dân cũng đang chuẩn bị cho những bước chuyển tiếp theo của mô hình tòa soạn hiện đại. Không chỉ thay đổi ở hình thức thể hiện, mà thay đổi cả tư duy sản xuất nội dung, tư duy tiếp cận công chúng và cách vận hành báo chí trong môi trường số. Đổi mới, vì thế, không phải để chạy theo xu hướng mà để báo chí chính thống giữ được vai trò dẫn dắt thông tin, lan tỏa giá trị tích cực và củng cố niềm tin xã hội trong một thế giới ngày càng nhiều nhiễu động thông tin. Và hành trình 'chính thống - hiện đại - dễ hiểu' mà Báo Nhân Dân đang theo đuổi hôm nay cũng chính là hành trình để báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng đất nước trong thời kỳ phát triển mới.
