Ngày 16/6/2026, chiến sự Ukraine bước sang ngày thứ 1.573 với diễn biến căng thẳng khi một di sản UNESCO bị tấn công. Tu viện Kyiv-Pechersk, được UNESCO công nhận là di sản thế giới, đã bị hư hại trong đợt oanh tạc rạng sáng 15/6. Ukraine và phương Tây tố cáo Nga gây ra, trong khi Moscow nói do tên lửa phòng không Patriot của Mỹ.
Diễn biến vụ tấn công
Rạng sáng 15/6, nhiều thành phố tại Ukraine hứng chịu đợt oanh tạc lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Phía Ukraine cho biết ít nhất 5 người thiệt mạng và 29 người bị thương tại thủ đô Kyiv, trên cả nước có ít nhất 10 người thiệt mạng. Nhiều tòa chung cư cao tầng bị oanh tạc, theo trang The Kyiv Independent.
Tu viện Kyiv-Pechersk bị hư hại
Đáng chú ý, đợt tấn công gây hư hại Tu viện Kyiv-Pechersk, di sản lịch sử và tôn giáo quan trọng được UNESCO công nhận. Tu viện này có hệ thống hang động lớn, lưu giữ những thánh tích linh thiêng của Chính thống giáo phương Đông. Nhà thờ Đức Mẹ An giấc, xây dựng từ thế kỷ 11, từng bị phá hủy và khôi phục nhiều lần. Tổng giám mục Epiphanius, người đứng đầu Giáo hội Chính thống giáo Ukraine, cho biết phần mái của nhà thờ đã bị cháy. Đến trưa 15/6, đám cháy được kiểm soát, tránh nguy cơ hư hại cho cấu trúc chính và nội thất.
Giám mục Avraamii nói rằng nhà thờ đã đưa các tác phẩm nghệ thuật và di vật tôn giáo đến nơi an toàn. Đây là lần thứ hai tu viện bị tấn công kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự năm 2022.
Thiệt hại khác
Đối diện Tu viện Kyiv-Pechersk, phòng trưng bày và bảo tàng Mystetskyi cũng bị một UAV dạng Shahed rơi trúng, gây cháy. Phó thủ tướng phụ trách chính sách nhân đạo Tetyana Berezhna thông báo rằng đợt tấn công còn phá hủy bộ sưu tập trang phục lớn nhất và cổ nhất tại Ukraine tại Hãng phim quốc gia Oleksandr Dovzhenko ở Kyiv, với 100.000 bộ trang phục và 3 triệu món quần áo.
Phản ứng của các bên
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 70 tên lửa (gồm 6 tên lửa bội siêu thanh Zircon, 34 tên lửa đạn đạo Iskander-M/S-400, 30 tên lửa hành trình Kh-101/Iskander-K) và 611 UAV. Lực lượng phòng không Ukraine bắn hạ 5 Zircon, 15 Iskander-M/S-400, toàn bộ Kh-101/Iskander-K và 582 UAV. Số còn lại rơi trúng 42 địa điểm.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đến hiện trường vụ tấn công tại tu viện và cho biết 2 UAV cố tình nhắm mục tiêu vào khu vực tu viện và bảo tàng Mystetskyi. "Vụ tấn công tu viện là cuộc tấn công vào cộng đồng Cơ Đốc giáo và di sản văn hóa của nhân loại", ông nói.
UNESCO lên án các cuộc tấn công nhắm vào công trình văn hóa, tổ chức giáo dục, sinh viên, cán bộ giáo dục và nhà báo được bảo vệ theo luật quốc tế.
Nga phủ nhận
Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã thực hiện đợt tấn công quy mô lớn bằng vũ khí chính xác tầm xa, nhắm vào các cơ sở công nghiệp quân sự tại Kyiv, Kharkiv và Dnipropetrovsk, cùng các sân bay quân sự và trung tâm tuyển quân. Nga xác nhận tấn công xưởng phim Dovzhenko nhưng cho rằng bên trong có xưởng sản xuất UAV.
Tuy nhiên, Nga bác bỏ cáo buộc tấn công tu viện, cho rằng cơ sở này bị cháy do tên lửa phòng không Patriot của Mỹ. Moscow suy đoán Ukraine đã bắn nhầm mục tiêu do phương Tây cung cấp vũ khí hết hạn sử dụng. "Các lực lượng vũ trang Nga không lên kế hoạch hay thực hiện đòn tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự. Theo các báo cáo được xác nhận, tổ hợp tòa nhà tại Tu viện Kyiv-Pechersk đã bị trúng một tên lửa từ hệ thống phòng không Patriot của Mỹ. Một lý do khả thi có thể là do các nước phương Tây cung cấp tên lửa đã quá hạn sử dụng", Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố.
Bộ Ngoại giao Nga miêu tả những cáo buộc của Ukraine và phương Tây là "giả mạo thô thiển".
Động thái ngoại giao
Đợt tấn công diễn ra trước thềm hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp, nơi Tổng thống Zelensky dự kiến có mặt. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố sẽ thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn và hòa bình. Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp ông Zelensky trong ngày 16/6.
Ông Zelensky cho biết đã đề nghị gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại G7 nhưng chưa nhận được phản hồi. "Chúng tôi đã gửi thông điệp rằng chúng tôi sẵn sàng gặp ông Putin tại G7 vì ông Trump và ông Macron sẽ ở đó. Đây là cơ hội tốt để tất cả các bên gặp nhau. Châu Âu và Mỹ đã đồng ý và Nga lại một lần nữa chứng minh rằng họ chưa sẵn sàng đối thoại", ông Zelensky nói.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 15/6 nói rằng Nga cam kết với những đề xuất chấm dứt chiến sự của Tổng thống Trump và mong đợi được lắng nghe từ các đặc phái viên Mỹ. Ông Lavrov cáo buộc châu Âu đang cố gắng áp đặt nỗ lực hòa giải lên Nga và sai lầm khi cho rằng Moscow đang thất thế trên chiến trường.
