Tại sự kiện "AI: Shaping Human-Centered Innovation" diễn ra ở Hà Nội mới đây, tiến sĩ Ed H. Chi, Phó chủ tịch Nghiên cứu tại Google DeepMind, đã so sánh trí tuệ nhân tạo (AI) với động cơ trong cuộc Cách mạng Công nghiệp. Ông nhấn mạnh rằng doanh nghiệp không thể chỉ đơn thuần mua một động cơ và đặt vào nhà máy là xong, mà cần có đội ngũ kỹ sư tìm cách vận hành sao cho phù hợp với thực tế sản xuất.
Theo ông, nhân sự công nghệ Việt Nam hoàn toàn có thể đảm nhận vai trò này nhờ khả năng hiểu sâu về AI để ứng dụng hiệu quả vào các lĩnh vực cốt lõi như y tế, tài chính và sản xuất. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra những yêu cầu mới cho hệ thống giáo dục và nguồn nhân lực.
Giáo dục và nhân lực trong kỷ nguyên AI
Tiến sĩ Lương Minh Thắng, Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, nhấn mạnh phẩm chất quan trọng nhất của thế hệ trẻ hiện nay là năng lực phán đoán để tránh tiếp nhận thông tin thụ động từ máy tính. Ông Thắng cũng chỉ ra một điểm nghẽn mới của xã hội là sự thiếu hụt những người có khả năng kiểm chứng và diễn giải tri thức do AI tạo ra.
Ở góc độ giáo dục, Giáo sư Po-Shen Loh từ Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) nhận định mô hình đào tạo bắt buộc phải chuyển dịch từ "học để biết" sang "học để suy nghĩ". Điều này đòi hỏi các cơ sở giáo dục phải thay đổi phương pháp giảng dạy, tập trung vào phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề.
An ninh thông tin và độ tin cậy của AI
Bên cạnh bài toán nhân lực, vấn đề an ninh thông tin và độ tin cậy của công nghệ cũng được đặt ra. Giáo sư Preslav Nakov, Trưởng khoa Xử lý ngôn ngữ tự nhiên tại MBZUAI, cảnh báo AI tạo sinh đang làm gia tăng nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch ở quy mô lớn. Ông cho rằng các hệ thống công nghệ tương lai phải hướng tới tính minh bạch và đáng tin cậy để giảm thiểu tác động tiêu cực.
Doanh nghiệp và làn sóng AI
Để thúc đẩy năng lực ứng phó của lực lượng lao động trẻ trước bước ngoặt công nghệ, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch FPT, khẳng định không một tổ chức nào có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu đứng ngoài làn sóng AI. Hiện các doanh nghiệp công nghệ trong nước đang tập trung xây dựng các liên minh nghiên cứu và quỹ giải thưởng quy mô lớn nhằm tạo động lực cho nhân sự trẻ tham gia giải quyết các bài toán thực tế bằng AI.
