Hai kiểu người dùng AI: Một bên học hỏi, một bên phụ thuộc
Tỷ phú công nghệ Mark Cuban vừa đưa ra một nhận định gây chú ý trên mạng xã hội X về cách con người sử dụng trí tuệ nhân tạo. Ông cho rằng có hai loại người dùng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM): nhóm dùng để học mọi thứ và nhóm còn lại sử dụng để không phải học gì nữa.
Bài viết của Cuban hiện đã thu hút hơn 778.000 lượt xem và nhận được nhiều phản hồi đồng tình từ cộng đồng. Lập trình viên Tomas Galik bình luận: "Sự khác biệt không lớn, nhưng quan trọng. Có những người cần LLM để khám phá ý tưởng, thách thức những gì mình đã biết và học hỏi. Nhưng cũng có những người chỉ muốn đi tắt và không muốn mất công tìm hiểu".
Phân tích sâu về hai nhóm người dùng
Nhà tâm lý học Shivram Krishna Singh đưa ra hình ảnh so sánh sinh động: "Nhóm A đang xây dựng 'phòng tập tinh thần' để huấn luyện sức bền. Loại B đang 'mua' điểm tựa tinh thần, sự hỗ trợ. Một bên tạo ra đòn bẩy, bên còn lại tự tạo ra sự phụ thuộc". Ông cảnh báo: "Nếu giao phó việc học hỏi cho người khác, bạn sẽ làm suy yếu khả năng xử lý thông tin của bộ não. Hãy dùng nó để leo trèo, đừng dùng nó để cõng bạn".
Tài khoản WildPinesAI nhận định: "Khoảng cách giữa hai nhóm này ngày càng lớn. Người dùng thuộc nhóm 'học mọi thứ' ngày càng giỏi hơn, biết cần hỏi gì và khi nào kết quả trả về sai. Người dùng thuộc nhóm còn lại ngày càng phụ thuộc và ít có khả năng phát hiện lỗi. Cùng một công cụ, nhưng quỹ đạo phát triển lại hoàn toàn khác nhau".
AI như 'nhiên liệu phản lực' hay công cụ gây phụ thuộc?
Chuyên gia Bill Gurley của công ty đầu tư mạo hiểm Benchmark ở Thung lũng Silicon chia sẻ quan điểm: "Nếu bạn đang theo đuổi lộ trình sự nghiệp riêng biệt và muốn tạo sự khác biệt cho bản thân, AI chính là 'nhiên liệu phản lực'. Nó có thể giúp học hỏi và thăng tiến nhanh hơn bao giờ hết. Hoặc, nó có thể gây ra tác dụng ngược lại nếu phụ thuộc hoàn toàn".
Một số người dùng tỏ ra lo ngại khi nhóm thứ hai đang xuất hiện ngày càng nhiều. Tài khoản Deepak nhận xét: "Họ thậm chí còn không đọc câu trả lời, chỉ đơn giản là sao chép và dán bất cứ thứ gì ChatGPT đưa ra".
Sự xuất hiện của nhóm người dùng thứ ba
Thú vị hơn, một số ý kiến cho rằng thế giới đang "xuất hiện nhóm thứ ba" - những người sử dụng AI phục vụ mọi thứ cho bản thân kể cả khi đang ngủ. Tài khoản Socrates viết: "Lợi thế thực sự không phải là học nhanh hơn hay bỏ qua quá trình học tập, mà là tích lũy những kiến thức đã có thông qua các tác nhân tự động".
Mark Cuban đồng tình với nhận định về tác nhân AI này. Trong bài viết thứ hai, tỷ phú cho rằng loại hình trí tuệ nhân tạo này sẽ xuất hiện ở mọi mặt đời sống trong thời gian tới. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về cách sử dụng tác nhân, đặc biệt là những tác nhân "mất tập trung".
Cảnh báo về tác nhân AI 'mất tập trung'
Cuban lấy ví dụ minh họa: "Ngay cả một đứa trẻ 18 tháng tuổi cũng sẽ học được điều gì xảy ra khi chúng đẩy cốc uống nước rơi khỏi ghế ăn dặm, chẳng hạn mẹ bé sẽ khó chịu và có hành động đến dọn dẹp, còn chúng sẽ 'hiểu ra vấn đề ở mức độ nhất định'. Nhưng nếu đặt trong bối cảnh ở nhà hàng, người dọn dẹp là nhân viên, có thể không có những thái độ đó và đứa trẻ sẽ không thu nhận được gì từ hành động của mình hoặc hiểu sai vấn đề".
Ông giải thích thêm: "Vì nhiều lý do khác nhau, không có gì đảm bảo rằng tác nhân sẽ thực hiện theo cùng một cách trong mọi hoàn cảnh. Tệ hơn nữa, chúng có thể không cho bạn biết chúng đã 'mất tập trung', tại sao và khi nào. Các tác nhân có thể giống như thực tập sinh đến làm việc trong tình trạng say xỉn, mắc lỗi và không chịu trách nhiệm trước những gì gây ra".
Mark Cuban - tỷ phú ủng hộ AI
Mark Cuban là một trong những tỷ phú có sự ủng hộ lớn với AI. Ông từng chia sẻ đã sử dụng công cụ này nhiều đến mức "điên rồ", như dùng để viết phần mềm và chuyển văn bản thành video cho công việc. Trong cuộc sống cá nhân, ông theo dõi thói quen tập thể dục và uống thuốc dựa vào ChatGPT.
Với doanh nghiệp, Cuban từng nhận xét rằng sẽ có hai loại doanh nghiệp: những công ty giỏi về trí tuệ nhân tạo và phần còn lại. Nói với Business Insider năm ngoái, ông đánh giá AI không thể cung cấp tất cả các câu trả lời, nhưng giống như "một thiên tài nhớ mọi thứ".
Cảnh báo về 'sự suy giảm kỹ năng'
Trước đây, một số chuyên gia cũng cảnh báo AI có thể khiến con người trở nên lười biếng. Arthur Mensch, CEO Mistral AI, năm ngoái cho biết rủi ro lớn nhất công nghệ này gây ra cho con người là "sự suy giảm kỹ năng", trở nên lười biếng hơn do phụ thuộc quá nhiều vào các công cụ trí tuệ nhân tạo.
Mensch nói với The Times of London: "Khả năng tổng hợp thông tin và phê bình thông tin là yếu tố cốt lõi của việc học". Nhận định này càng làm rõ thêm sự phân hóa giữa hai nhóm người dùng AI mà Mark Cuban đã đề cập.
