Kỷ lục 83.000 người thi 'Hộ chiếu AI' tại Nhật: Dấu hiệu của cuộc chuyển đổi số sâu rộng
Nhật Bản đang chứng kiến một làn sóng mạnh mẽ trong việc nâng cao kiến thức về trí tuệ nhân tạo (AI), với kỳ thi 'Hộ chiếu AI Tạo sinh' (Generative AI Passport) thu hút số lượng thí sinh kỷ lục. Theo thông báo từ PR Times, tổng số người tham gia kỳ thi này đã chính thức vượt mốc 83.000, phản ánh nhu cầu ngày càng tăng trong việc 'trực quan hóa' năng lực sử dụng AI một cách an toàn và hiệu quả.
Kỳ thi 'Hộ chiếu AI Tạo sinh': Nền tảng kiến thức thiết yếu
Được tổ chức bởi Hiệp hội Ứng dụng và Phổ cập AI Tạo sinh có trụ sở tại Tokyo, kỳ thi này là chương trình cấp chứng chỉ quy mô lớn nhất Nhật Bản nhằm mục đích phòng ngừa các rủi ro liên quan đến AI tạo sinh. Bài thi bao gồm các kiến thức nền tảng, xu hướng phát triển, và phương pháp ứng dụng AI tạo sinh trong thực tiễn. Đồng thời, nó cũng bao quát toàn bộ những điểm cần lưu ý quan trọng như nguy cơ rò rỉ thông tin, vi phạm quyền lợi, và các vấn đề đạo đức.
Nhờ đó, những người mới bắt đầu làm quen với AI có thể tiếp thu một cách có hệ thống những kỹ năng tối thiểu cần thiết, thường được gọi là AI literacy. Kết quả từ kỳ thi tháng 2/2026 cho thấy, trong số 28.415 thí sinh tham gia, có 22.401 người đã thi đỗ, chứng tỏ sự quan tâm và cam kết mạnh mẽ từ cộng đồng.
Từ lý thuyết đến thực chiến: Cuộc chơi quyền lực mới trong doanh nghiệp
Tuy nhiên, việc nắm vững kiến thức và rủi ro trên giấy tờ mới chỉ là điểm khởi đầu. Cuộc chơi quyền lực thực sự nằm ở năng lực ứng dụng AI để tạo ra giá trị thực tế. Điều này đang trở thành một thước đo tàn khốc, trực tiếp đe dọa chế độ thâm niên truyền thống trong các tập đoàn và công ty tại Nhật Bản.
Ngày 5 tháng 3 năm 2026, công ty NTT Docomo Solutions, trực thuộc tập đoàn viễn thông hàng đầu Nhật Bản, đã chính thức triển khai chế độ nhân sự mới mang tên 'Đánh giá cấp độ thực hành AI'. Hệ thống này nhằm mục đích đánh giá thành tích ứng dụng AI của nhân viên dựa trên kết quả thực tế trong công việc, thay vì dựa vào việc tham gia các khóa đào tạo hay sở hữu chứng chỉ theo cách truyền thống.
Hệ thống đánh giá 4 cấp độ: Từ cơ bản đến chuyên sâu
Chế độ đánh giá này được áp dụng cho toàn bộ nhân viên và chia thành 4 cấp độ rõ ràng, phản ánh mức độ thành thạo và đóng góp thực tế:
- WhiteBelt (Đai trắng): Dành cho nhân sự ở mức cơ bản, có khả năng ứng dụng AI tuân theo các quy trình và quy tắc định sẵn.
- YellowBelt (Đai vàng): Tập hợp nhóm nhân viên đã tự chủ và thành thạo sử dụng AI trong các công việc hàng ngày.
- GreenBelt (Đai xanh lá): Chứng nhận cho những cá nhân biết cách hiện thực hóa việc tối ưu hiệu suất và nâng tầm giá trị thông qua AI trong mảng công việc phụ trách, đồng thời có đủ năng lực tham gia thiết lập môi trường và triển khai mô hình.
- BlackBelt (Đai đen): Cấp độ cao nhất, dành riêng cho những nhân tố nòng cốt đảm nhận vai trò lãnh đạo, dẫn dắt quá trình chuyển đổi nghiệp vụ trên phạm vi toàn công ty, kiêm luôn trọng trách phổ biến kiến thức và đào tạo thế hệ nhân lực kế cận.
Trong quy trình đánh giá, nhân viên sẽ tự đăng ký khai báo thành tích và kỹ năng của bản thân. Sau đó, một hệ thống AI sẽ tiến hành xét duyệt hồ sơ dựa trên dữ liệu công việc thực tế. Cuối cùng, hệ thống sẽ xác định cấp độ, cấp chứng chỉ, và đồng thời hiển thị công khai cấp độ này trong nội bộ công ty, tạo ra một môi trường minh bạch và khuyến khích cạnh tranh lành mạnh.
Sự kết hợp giữa kỳ thi 'Hộ chiếu AI Tạo sinh' và hệ thống đánh giá thực chiến như của NTT Docomo Solutions cho thấy Nhật Bản đang tiến những bước vững chắc trong việc xây dựng một nền tảng nhân lực AI mạnh mẽ, sẵn sàng cho tương lai số hóa.
