Ít ai ngờ rằng những ô vuông đen trắng xuất hiện từ thực đơn nhà hàng đến vé tàu điện thực chất là một 'biến thể' hiện đại của cờ vây - trò chơi trí tuệ có lịch sử hàng ngàn năm.
Từ bàn cờ cổ đến cuộc cách mạng quét mã QR
Mã QR (Quick Response) đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống số hóa toàn cầu. Tuy nhiên, hành trình của nó không bắt đầu từ một phòng thí nghiệm máy tính cao siêu, mà từ những quân cờ trên bàn gỗ. Ra đời tại Nhật Bản vào năm 1994, mã QR được lấy cảm hứng trực tiếp từ hệ thống lưới và cách sắp xếp các quân cờ đen trắng của cờ vây (Go).
Cha đẻ của công nghệ này, Masahiro Hara - một nhân viên tại công ty phụ tùng ô tô Denso Wave - đã nhận thấy sự bế tắc của mã vạch UPC truyền thống. Trong môi trường sản xuất công nghiệp, mã vạch cũ tỏ ra chậm chạp và chứa quá ít thông tin, không đủ để theo dõi khối lượng linh kiện khổng lồ. Chính sự tương phản và cấu trúc lưới của bàn cờ vây đã gợi ý cho ông về một loại mã mới: nhanh hơn, dung lượng lớn hơn và có thể quét được từ mọi góc độ.
Khi mã vạch bị soán ngôi
Tại sao mã QR lại tạo nên cơn sốt toàn cầu? Câu trả lời nằm ở khả năng lưu trữ dữ liệu khủng khiếp. Nếu như mã vạch UPC chỉ có thể chứa vỏn vẹn 12 chữ số theo chiều dọc, thì mã QR tận dụng cả chiều dọc lẫn chiều ngang.
Số liệu cho thấy sự khác biệt kinh ngạc: Một mã QR phiên bản 40 có thể chứa tới 23.648 bit dữ liệu, tương đương với hơn 4.200 ký tự chữ và số. Điều này cho phép chúng ta tích hợp từ đường link trang web, hình ảnh, đến toàn bộ thực đơn hay vé tàu chỉ trong một ô vuông nhỏ.
Di sản 'miễn phí' thay đổi thế giới
Dù nắm giữ bản quyền công nghệ cực kỳ giá trị, Denso Wave đã có một quyết định táo bạo là công khai mã QR miễn phí cho toàn thế giới. Thay vì thu phí bản quyền, họ tập trung vào bán thiết bị quét trong những ngày đầu. Chính bước đi chiến lược này đã giúp mã QR len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống khi điện thoại thông minh bùng nổ.
Ngày nay, khi trí tuệ nhân tạo như AlphaGo đã có thể đánh bại các kỳ thủ hàng đầu, thì người anh em công nghệ của nó là mã QR cũng đã hoàn thành sứ mệnh thay đổi cách nhân loại kết nối giữa thế giới thực và không gian số.
