Meta Tiếp Tục Cắt Giảm Nhân Sự, Đồng Thời Đẩy Mạnh Ứng Dụng AI Trong Nội Bộ
Tuần này, Meta, công ty do CEO Mark Zuckerberg đứng đầu, đã thực hiện đợt sa thải hàng trăm nhân viên ở nhiều bộ phận khác nhau, bao gồm vận hành, bán hàng, tuyển dụng, Reality Labs và Facebook. Đây không phải là lần đầu tiên Meta cắt giảm nhân sự; vào tháng 1 vừa qua, công ty đã sa thải 1.000 người tại bộ phận Reality Labs, nơi phát triển kính thực tế ảo và metaverse nhưng đã lỗ tới 73 tỷ USD từ năm 2021 đến nay do ít người mua.
Trò Chơi 'Level Up' Và Công Cụ AI: Chiến Lược Đo Lường Khả Năng Thay Thế
Trong khi tiến hành sa thải ồ ạt, Meta lại thực hiện một động thái khá bất ngờ. Theo một bản ghi nhớ nội bộ bị rò rỉ, công ty đã xây dựng một trò chơi có tên 'Level Up' để trao huy hiệu cho những nhân viên đạt thành tích trong việc sử dụng AI. Đồng thời, Meta tung ra công cụ 'AI Performance Assistant' giúp viết báo cáo đánh giá hiệu suất.
Thậm chí, công ty còn đổi tên kỹ sư thành 'AI Builders' (người xây dựng AI) và tổ chức lại thành các nhóm nhỏ gọi là 'pod gốc AI'. Nghe có vẻ như Meta đang động viên nhân viên, nhưng thực chất đây là cách để đo đạc mức độ AI có thể thay thế con người.
Chỉ Tiêu AI Khắt Khe Và Tác Động Đến Sự Nghiệp
Những con số mà Meta đặt ra càng làm dấy lên lo ngại. Trong một tài liệu nội bộ khác, Meta yêu cầu 65% kỹ sư phải viết hơn 75% đoạn code bằng AI trước giữa năm nay. Bộ phận Scalable Machine Learning, nơi phát triển các mô hình AI, đặt chỉ tiêu cao hơn: từ 50% đến 80% code phải do AI hỗ trợ.
Với các sản phẩm chính như Facebook, Messenger, WhatsApp, Meta đòi hỏi 55% mọi thay đổi code phải được 'Agent hỗ trợ', và 80% kỹ sư từ cấp trung trở lên bắt buộc phải sử dụng công cụ AI.
Điều đáng lo ngại nhất là từ năm nay, mọi nhân viên Meta đều bị chấm điểm dựa trên 'tác động do AI tạo ra' khi đánh giá hiệu suất. Nói cách khác, không sử dụng AI thì không được thăng chức. Meta trở thành công ty công nghệ lớn đầu tiên trên thế giới chính thức gắn việc thăng tiến với việc dùng AI, tạo ra một tiền lệ nguy hiểm khi biến AI từ công cụ hỗ trợ thành thước đo sinh tồn nghề nghiệp.
Thí Nghiệm Mô Hình Mới Và Chiến Lược Dài Hạn
Meta đang thí nghiệm mô hình này với 1.000 nhân viên ở bộ phận Reality Labs. Mỗi người sẽ được gắn một trong ba chức danh mới: AI builder (người xây AI), AI pod lead (trưởng nhóm pod AI), hoặc AI org lead (trưởng tổ chức AI).
Mỗi pod là một nhóm nhỏ với những người có chuyên môn khác nhau, kể cả kỹ sư đảm nhận công việc thiết kế. Các trưởng pod quản lý công việc hàng ngày, trong khi các trưởng tổ chức tổ chức đánh giá hiệu suất và xét thăng chức - toàn bộ được 'hỗ trợ bởi hệ thống AI'.
Bản ghi nhớ viết: 'Mục tiêu cuối cùng là tăng năng suất kỹ thuật và chất lượng sản phẩm lên một bậc. Để làm được điều này, chúng tôi đang thay đổi hoàn toàn cách vận hành, cách tổ chức và cách hỗ trợ lẫn nhau.'
CEO Mark Zuckerberg từng tuyên bố những dự án trước kia cần cả một đội giờ chỉ cần một người 'thực sự tài năng' là xong. Câu nói này phản ánh lý do tại sao động thái của Meta lại quan trọng với toàn ngành công nghệ.
Bối Cảnh Sa Thải Rộng Và Ảnh Hưởng Đến Ngành Công Nghiệp
Điều này càng trở nên quan trọng hơn khi báo cáo của Reuters tiết lộ Meta đang tính toán sa thải ít nhất 20% tổng số nhân viên, tương đương khoảng 15.000 người, để bù lại chi phí đầu tư AI đang tăng phi mã. Tuy nhiên, làm sao để đảm bảo việc cắt giảm không ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm – đó là lúc AI được khai thác. Nói cách khác, các phần thưởng và trò chơi chỉ là cách Meta kiểm tra độ thay thế con người của AI.
Các công ty khác đang chuẩn bị học theo Meta. Khi Meta sa thải 11.000 người vào năm 2022, nhiều công ty công nghệ đã làm tương tự trong vài tháng sau đó. Khi Meta gắn đánh giá hiệu suất với AI, KPMG đã áp dụng y hệt chỉ vài tuần sau. Accenture vừa thông báo với cấp quản lý rằng việc sử dụng công cụ AI sẽ quyết định ai được thăng chức.
Kịch bản rất rõ ràng:
- Bắt nhân viên phải dùng AI.
- Đo lường xem AI làm được bao nhiêu việc.
- Khi AI làm được 75% công việc, chỉ giữ lại 25% số người.
- Tiến hành sa thải.
Công ty Block của Jack Dorsey đã thực hiện y như vậy - cắt giảm 40% nhân viên rồi nói với cổ đông rằng 'các công cụ thông minh đã thay đổi ý nghĩa của việc điều hành công ty'. Kết quả là cổ phiếu tăng vọt 24%. Phố Wall không thưởng cho việc tuyển người, mà thưởng cho việc giảm biên chế. Mỗi khi CEO nào tuyên bố 'AI giúp chúng tôi năng suất hơn', đó thường là báo hiệu cho đợt sa thải tiếp theo.
Kết Luận: Chiến Lược Kép Của Meta
Meta chi 135 tỷ USD cho AI trong năm nay, đồng thời cắt giảm hàng nghìn nhân viên. Hai việc này không đối lập mà là một phần của cùng một chiến lược. Những huy hiệu, trò chơi và phần thưởng chỉ là vỏ bọc để đo đạc chính xác ai có thể bị thay thế và với tốc độ ra sao. Bằng cách biến việc dùng AI thành một cuộc thi, Meta đang thu thập dữ liệu về khả năng thay thế lao động. Và khi dữ liệu cho thấy một người có thể làm việc của cả nhóm, quyết định sa thải tiếp theo là điều tất yếu.
