SpaceX chi 10 tỷ USD mua quyền chọn startup AI Cursor
Công ty hàng không vũ trụ SpaceX của tỷ phú Elon Musk vừa công bố một thỏa thuận đặc biệt, khiến giới công nghệ toàn cầu chú ý. Họ đã chi trả ngay lập tức 10 tỷ USD để có được quyền mua lại startup AI coding Cursor với mức giá 60 tỷ USD trong vòng một năm tới. Đây không phải là khoản tiền đặt cọc thông thường, mà là một khoản thanh toán bắt buộc, dù SpaceX có thực hiện vụ mua lại hay không.
Quy mô thương vụ vượt xa định giá trước đó
Để hình dung quy mô của thương vụ này, cần biết rằng toàn bộ công ty Cursor chỉ có giá trị định giá 9,9 tỷ USD vào tháng 5 năm ngoái. Như vậy, số tiền 10 tỷ USD mà SpaceX bỏ ra ngay lập tức đã vượt qua toàn bộ giá trị của startup này trước đây. Về mặt pháp lý, đây là một hợp đồng quyền chọn mua kiểu "call option" với thời hạn chính xác là 12 tháng.
SpaceX đề xuất mức giá mua là 60 tỷ USD, cao hơn 15% so với vòng gọi vốn 52 tỷ USD mà Cursor đang đàm phán với các quỹ đầu tư Andreessen Horowitz và NVIDIA vào tuần trước. Điều đáng chú ý là nếu Elon Musk quyết định không tiến hành mua lại, 10 tỷ USD vẫn sẽ thuộc về Cursor như một khoản "phí hủy hợp đồng" cực kỳ lớn.
Cursor cam kết không bán cho bên thứ ba
Thỏa thuận này cũng đồng nghĩa với việc Cursor không được phép bán mình cho bất kỳ bên thứ ba nào trong vòng một năm tới. Điều này bao gồm cả OpenAI, công ty từng bày tỏ ý định muốn thâu tóm startup này vào đầu năm 2025 nhưng đã bị từ chối. Sự ràng buộc này tạo ra một lợi thế chiến lược quan trọng cho SpaceX trong cuộc cạnh tranh khốc liệt của thị trường AI coding.
Bài toán nguồn lực tính toán của Cursor
Điều khiến thương vụ này trở nên hợp lý hơn vẻ ngoài điên rồ chính là vấn đề nguồn lực tính toán mà Cursor đang phải đối mặt. Startup này không chỉ đơn thuần phát triển công cụ chỉnh sửa code, mà đã xây dựng thành công mô hình AI riêng có tên Composer 2. Mô hình này vừa đánh bại Claude Opus 4.6 của Anthropic trên bộ kiểm thử Terminal-Bench với chi phí chỉ bằng một phần mười.
Tuy nhiên, để tiếp tục huấn luyện các thế hệ mô hình AI tiếp theo, Cursor cần đến hàng chục nghìn chip GPU. Trong khi đó, họ buộc phải thuê sức mạnh tính toán từ chính những công ty đang là đối thủ cạnh tranh trực tiếp. OpenAI có Codex, Anthropic sở hữu Claude Code, Google phát triển Gemini CLI - tất cả đều là những đối thủ nặng ký trong lĩnh vực AI coding và đều kiểm soát các cụm siêu máy tính cần thiết cho việc huấn luyện mô hình.
Giải pháp từ siêu máy tính Colossus của SpaceX
SpaceX đưa ra một giải pháp mà không ai khác có thể cung cấp: siêu máy tính Colossus. Đây là cụm siêu máy tính khổng lồ đặt tại Memphis với 230.000 GPU hiện tại và dự kiến sẽ mở rộng lên 1 triệu GPU vào cuối năm nay, trở thành hệ thống lớn nhất hành tinh.
Theo nguồn tin từ The Information, Cursor đã bắt đầu thuê hàng chục nghìn chip từ Colossus để huấn luyện Composer 3. Đây chính là nguồn lực mà các đối thủ như OpenAI hay Anthropic không bao giờ bán cho Cursor, bởi họ không muốn tài trợ cho đối thủ cạnh tranh của mình.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, SpaceX khẳng định: "Sự kết hợp giữa sản phẩm dẫn đầu của Cursor và siêu máy tính huấn luyện Colossus tương đương 1 triệu chip H100 sẽ giúp chúng tôi xây dựng những mô hình hữu ích nhất thế giới."
Chiến lược của Elon Musk
Tuy nhiên, SpaceX cũng không phải là đối tác hoàn toàn vô tư. Sau khi sáp nhập xAI - công ty AI trò chuyện Grok của Musk, SpaceX đang phát triển Grok Code, một sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với Cursor. Nhưng từ góc nhìn chiến lược của Elon Musk, việc Cursor đánh bại các đối thủ như OpenAI vẫn tốt hơn là để OpenAI thống trị hoàn toàn thị trường AI coding.
Thương vụ này diễn ra đúng thời điểm SpaceX chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong những tháng tới. Công ty dự kiến sẽ được định giá 1,75 nghìn tỷ USD với vòng huy động vốn 75 tỷ USD, có khả năng trở thành đợt chào bán cổ phiếu lần đầu lớn nhất trong lịch sử.
Lợi ích cho cả hai bên
Có thể thấy đây là một thương vụ mang lại lợi ích cho cả đôi bên:
- Đối với Cursor: Startup này đánh đổi quyền tự do bán mình trong 12 tháng để có được quyền truy cập vào cụm tính toán lớn nhất thế giới - thứ mà không đối thủ nào khác có thể cung cấp. Đồng thời, họ chắc chắn nhận được 10 tỷ USD bất kể thương vụ có thành công hay không.
- Đối với SpaceX: Với 10 tỷ USD, Elon Musk mua được một năm để quan sát Cursor phát triển đến đâu trước khi quyết định có nên bỏ thêm 50 tỷ USD nữa để hoàn tất việc mua lại.
Đó chính xác là cách hoạt động của một hợp đồng quyền chọn mua, chỉ có điều quy mô lần này đủ lớn để định hình lại cục diện thị trường AI coding toàn cầu. Thương vụ này không chỉ là một bước đi tài chính thông minh, mà còn là một chiến lược công nghệ sâu sắc trong cuộc đua AI đang ngày càng trở nên khốc liệt.
