Tại Hội nghị Thủ tướng với doanh nghiệp năm 2025, Trung tướng Tô Đức Thăng, nguyên Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86, đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng cơ chế đặc thù để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giúp doanh nghiệp dám làm, dám đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới.
Cơ chế đặc thù cho đổi mới sáng tạo
Theo Trung tướng Tô Đức Thăng, đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế - xã hội, nhưng doanh nghiệp cần có cơ chế phù hợp để dám đầu tư. Ông cho rằng, hiện nay nhiều doanh nghiệp còn e ngại rủi ro khi thực hiện các dự án công nghệ cao, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và an ninh mạng.
“Cần có cơ chế chấp nhận rủi ro, thử nghiệm có kiểm soát, để doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào đổi mới sáng tạo. Nếu không có cơ chế này, doanh nghiệp sẽ không dám làm, và chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển”, Trung tướng Tô Đức Thăng nhấn mạnh.
Doanh nghiệp cần sự hỗ trợ từ nhà nước
Trung tướng cũng đề xuất Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, công nghệ và nhân lực. Ông dẫn chứng nhiều quốc gia trên thế giới đã thành công nhờ tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ, như Israel, Hàn Quốc hay Singapore.
“Chúng ta cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế, xây dựng các khu thử nghiệm công nghệ mới (sandbox), cho phép doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ trong môi trường được kiểm soát, trước khi áp dụng rộng rãi”, ông nói.
Đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng
Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, năm 2024, chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam đã tăng 2 bậc, xếp thứ 44/132 quốc gia. Tuy nhiên, Trung tướng Tô Đức Thăng cho rằng, con số này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Ông kêu gọi doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời Nhà nước cần tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn.
“Đổi mới sáng tạo không chỉ là khẩu hiệu, mà phải trở thành hành động cụ thể. Chúng ta cần có cơ chế để doanh nghiệp dám làm, dám chịu trách nhiệm, và dám thất bại. Chỉ có như vậy, chúng ta mới có thể bắt kịp xu thế phát triển của thế giới”, Trung tướng nhấn mạnh.
Kiến nghị cụ thể
Tại hội nghị, Trung tướng Tô Đức Thăng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành liên quan sớm ban hành nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các sản phẩm, dịch vụ công nghệ mới. Ông cũng đề xuất thành lập quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo, với sự tham gia của cả nhà nước và tư nhân.
“Nếu có cơ chế phù hợp, tôi tin rằng doanh nghiệp Việt Nam sẽ vươn lên mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đất nước”, Trung tướng Tô Đức Thăng kết luận.
