Trong trí tưởng tượng của nhiều người, người chăn bò là hình ảnh một gã cao bồi trên lưng ngựa, mũ rộng vành, dây thừng vắt vai, dong duổi dưới nắng gắt để lùa đàn gia súc qua những cánh đồng bất tận. Đó là hình ảnh gắn liền với miền Tây hoang dã nước Mỹ suốt hơn hai thế kỷ, một nghề đòi hỏi sức chịu đựng, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều đời và đôi tay chai sạn vì hàng rào thép gai. Halter, startup New Zealand vừa được định giá hơn 2 tỷ USD, đang xóa sổ toàn bộ hình ảnh đó bằng một chiếc vòng cổ và một ứng dụng điện thoại.
Con số 2 tỷ USD này tăng gấp đôi so với mức định giá 1 tỷ USD mà Halter đạt được chỉ hồi tháng 6 năm ngoái, sau vòng gọi vốn mới do một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm danh tiếng nhất thế giới dẫn đầu. Vòng cổ này kết nối với ứng dụng trên smartphone của người dùng để dễ dàng thao tác.
Vòng gọi vốn “cháy hàng” với sự dẫn dắt của Founders Fund
Đứng sau vòng gọi vốn lần này là Founders Fund, quỹ đầu tư mạo hiểm do tỷ phú công nghệ Peter Thiel sáng lập. Thiel là người nổi tiếng với những cược sớm và táo bạo vào các công ty công nghệ trước khi thị trường nhận ra tiềm năng của chúng, từ Facebook cho đến SpaceX. Việc Founders Fund chọn dẫn đầu thương vụ này được giới quan sát xem là tín hiệu xác nhận rằng nông nghiệp chính xác không còn là thị trường ngách, mà đã trở thành một trong những hướng đầu tư công nghệ nghiêm túc nhất trong giai đoạn tới.
Đáng chú ý hơn, vòng gọi vốn mới đây của công ty gần như “cháy hàng”, tức là có quá nhiều nhà đầu tư muốn tham gia đến mức ban lãnh đạo Halter chưa xác định được quy mô cuối cùng của thương vụ. Để hiểu tại sao giới đầu tư lại hào hứng đến vậy, cần nhìn vào thứ Halter thực sự tạo ra.
Công nghệ vòng cổ AI và hàng rào ảo
Mỗi con bò trong đàn được đeo một chiếc vòng cổ chạy bằng năng lượng mặt trời, kết nối với mạng lưới tháp thu phát vô tuyến và ứng dụng trên điện thoại của người nông dân. Vòng cổ chạy bằng năng lượng mặt trời có tích hợp GPS và hệ thống cảnh báo. Thay vì dựng hàng rào thép gai tốn kém và mất thời gian, người chăn nuôi chỉ cần vẽ ranh giới trên bản đồ trong ứng dụng. Khi một con bò tiến gần đến ranh giới ảo đó, chiếc vòng cổ phát ra âm thanh cảnh báo và rung động định hướng để dẫn con vật quay lại. Các con bò học được tín hiệu này chỉ sau vài ngày. Muốn di chuyển cả đàn sang bãi cỏ mới, người nông dân chỉ cần kéo thả ranh giới trên màn hình điện thoại mà không cần lái xe ra đồng hay mở một cánh cổng nào.
Theo dõi sức khỏe đàn bò với AI Cowgorithm
Nhưng hàng rào ảo dành cho việc chăn nuôi bò chỉ là phần nổi của sản phẩm này. Chiếc vòng cổ đồng thời liên tục theo dõi tình trạng cơ thể từng con bò với tần suất 5 lần đọc dữ liệu mỗi giây. Toàn bộ dữ liệu này được đưa vào một hệ thống trí tuệ nhân tạo mà Halter đặt tên là Cowgorithm, được huấn luyện trên hơn 7 tỷ giờ hành vi bò thực tế thu thập từ nhiều năm vận hành. Nhờ kho dữ liệu khổng lồ đó, Cowgorithm có thể phát hiện một con bò đang có dấu hiệu bệnh, bị thương, sắp động dục hoặc sắp sinh trước khi bất kỳ người nông dân nào có thể nhận ra khi đi tuần tra ngoài đồng. Halter gọi đây là tài sản và lợi thế cạnh tranh thực sự của công ty, bởi không ai trên thế giới hiểu hành vi bình thường của một con bò rõ hơn hệ thống của họ, và chính vì vậy họ có thể phát hiện bất thường nhanh hơn bất kỳ đối thủ nào.
Triển khai thực tế và ứng dụng phòng cháy rừng
Hiện tại, công nghệ của Halter đang được triển khai trên hơn 1 triệu con bò tại New Zealand, Australia và nhiều bang của Mỹ, với chi phí từ 5 đến 8 USD mỗi con mỗi tháng. Công ty cũng vừa mở văn phòng tại Colorado và tuyên bố ưu tiên mở rộng thị trường Mỹ trong giai đoạn tới. Một trong những ứng dụng bất ngờ nhất đến từ chính quyền bang California. Thay vì dùng máy móc để dọn cỏ khô, một trong những nguyên nhân chính khiến cháy rừng lan rộng, California đã triển khai đàn bò đeo vòng cổ Halter để gặm cỏ theo các mô hình được lập trình sẵn trên đất công. Người chăn nuôi điều phối toàn bộ đàn từ xa, đảm bảo cỏ khô được xử lý đúng vùng, đúng thời điểm mà không cần bất kỳ máy móc hạng nặng nào.
Bối cảnh ngành nông nghiệp công nghệ cao
Thành công của Halter càng nổi bật hơn khi đặt trong bối cảnh ngành nông nghiệp công nghệ cao đang trải qua giai đoạn khó khăn. Hàng loạt startup agtech đã phải tuyên bố phá sản trong vài năm gần đây khi không thuyết phục được nông dân thay đổi thói quen canh tác trước áp lực chi phí vận hành cao. Dù vậy, thị trường nông nghiệp chính xác toàn cầu vẫn được định giá khoảng 9,5 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến vượt 17 tỷ USD vào năm 2031. Halter đang chứng minh rằng khi sản phẩm giải quyết đúng bài toán thực tế của người nông dân, rào cản áp dụng công nghệ hoàn toàn có thể vượt qua được.
Công việc từng đòi hỏi hàng rào thép gai, nhiều nhân công và cả ngày lái xe ngoài đồng giờ đây gói gọn trong tay một người với một chiếc điện thoại. Đó là lý do giới đầu tư toàn cầu đang tranh nhau xuống tiền cho một chiếc vòng cổ bò.
