Nghi Vấn Nội Gián: Cá Cược Trên Polymarket Thu Lợi Lớn Trước Khi Mỹ Tấn Công Iran
Chỉ vài giờ trước khi Mỹ và Israel mở cuộc không kích vào Iran vào ngày 28/2, một làn sóng đặt cược bất thường trên thị trường dự đoán Polymarket đã giúp nhiều tài khoản ẩn danh thu lợi lớn, làm dấy lên lo ngại sâu sắc về khả năng thông tin nội gián bị lợi dụng. Sự kiện này không chỉ phơi bày những rủi ro trong giao dịch tài chính liên quan đến chiến tranh mà còn đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong quá trình ra quyết định quân sự.
Làn Sóng Cá Cược Bất Thường Trên Polymarket
Polymarket, một trong những thị trường dự đoán lớn nhất thế giới, cho phép người dùng đặt cược ẩn danh vào nhiều sự kiện tương lai, từ bầu cử đến xung đột quân sự. Kể từ cuối năm ngoái, sau khi Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6, đã có hơn 529 triệu USD được giao dịch liên quan đến dự đoán thời điểm Mỹ sẽ tiếp tục tấn công Iran. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là trong ngày 27/2, chỉ một ngày trước cuộc không kích, hơn 150 tài khoản đã thực hiện hàng trăm lệnh cược trị giá từ 1.000 USD trở lên, dự đoán chính xác rằng Mỹ sẽ tấn công Iran vào 28/2.
Theo phân tích dữ liệu của The New York Times, các khoản đặt cược vào “giờ chót” này có tổng giá trị khoảng 855.000 USD. Ông Eric Zitzewitz, giáo sư kinh tế tại Đại học Dartmouth, nhận định: “Điều này khiến người ta phải nghĩ rằng đó là những người biết trước điều gì đó về thời điểm”. Ít nhất 16 tài khoản đã thu lợi mỗi tài khoản hơn 100.000 USD, trong khi 109 tài khoản khác kiếm được trên 10.000 USD. Một ví điện tử ẩn danh thậm chí chi hơn 60.000 USD để mua các hợp đồng “có” và thu về gần nửa triệu USD.
Nghi Vấn Về Thông Tin Nội Gián Và Phản Ứng Của Giới Chức
Hoạt động đặt cược bất thường này làm dấy lên nghi vấn về giao dịch nội gián, đặc biệt khi các thị trường dự đoán từng bị chỉ trích là “điên rồ” và phi đạo đức. Thượng nghị sĩ Chris Murphy, thành viên Đảng Dân chủ bang Connecticut, bày tỏ lo ngại: “Tôi nghĩ nhiều khả năng đã có những người tham gia quyết định chiến tranh với Iran nhưng lại có lợi ích tài chính vì họ đã đặt cược trên các thị trường này. Điều này còn tệ hơn cả giao dịch nội gián”. Tuy nhiên, ông Davis Ingle, người phát ngôn Nhà Trắng, đã bác bỏ nhận định này, khẳng định rằng lợi ích duy nhất định hướng cho quyết định của chính quyền Donald Trump là lợi ích tốt nhất của người dân Mỹ.
Shayne Coplan, nhà sáng lập Polymarket, trong một cuộc phỏng vấn trước đây, cho rằng việc sử dụng thông tin để tạo lợi thế trên thị trường “phần nào là không thể tránh khỏi và cũng mang lại nhiều lợi ích”, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức giao dịch. Polymarket tuyên bố trên website rằng các dự báo chính xác về sự kiện Trung Đông là “đặc biệt quý giá” trong thời điểm căng thẳng, nhưng công ty không phản hồi thêm yêu cầu bình luận.
Tính Ẩn Danh Và Những Giải Thích Khác
Các khoản đặt cược trên Polymarket được thực hiện bằng tiền điện tử trên sổ cái công khai, nhưng danh tính người dùng vẫn được giữ kín. Nicolas Vaiman, Giám đốc điều hành của Bubblemaps, một nền tảng phân tích blockchain, cho biết: “Gần như không thể xác định được những cá nhân đứng sau các tài khoản này”. Bubblemaps gần đây đã đánh dấu 6 tài khoản đặt tổng cộng 1,2 triệu USD vào dự đoán cuộc tấn công, lưu ý rằng hầu hết đều là tài khoản mới và tập trung vào kịch bản xảy ra vào 28/2.
Vẫn có những cách giải thích lành tính cho một số giao dịch, chẳng hạn như dựa trên thông tin công khai về đàm phán giữa Mỹ và Iran vào 26/2, hoặc các tin đồn trên mạng xã hội. Tuy nhiên, việc đặt cược vào sự kiện toàn cầu tiếp tục làm dấy lên lo ngại về thao túng nội gián và rủi ro đối với hoạch định quân sự. Một ví dụ khác là trường hợp một người dùng Polymarket đặt cược 32.000 USD rằng lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro sẽ mất quyền lực trước cuối tháng 1, và thu lợi hơn 400.000 USD chỉ vài giờ trước khi quân đội Mỹ bắt giữ ông này.
Vấn Đề Quản Lý Và Tác Động Lâu Dài
Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cấm niêm yết hợp đồng liên quan đến chiến tranh, nhưng Polymarket, vốn chỉ cho phép số lượng hạn chế khách hàng tại Mỹ, vẫn niêm yết thị trường về Iran trên nền tảng chính của mình. Trong khi đó, đối thủ Kalshi đã không niêm yết hợp đồng nào liên quan đến khả năng Mỹ tấn công Iran, làm nổi bật sự khác biệt trong cách tiếp cận quản lý.
Sự kiện này không chỉ làm gia tăng căng thẳng ở Trung Đông mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về đạo đức và an ninh trong kỷ nguyên số. Việc cá cược trên các sự kiện quân sự có thể làm suy yếu niềm tin công chúng vào tính minh bạch của các quyết định chính trị và quân sự, đồng thời tạo ra rủi ro cho ổn định toàn cầu. Cộng đồng quốc tế cần xem xét các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn để ngăn chặn lạm dụng thông tin nội bộ trong tương lai.
