Cảnh báo thủ đoạn đánh tráo chip thẻ tín dụng: Nhiều nạn nhân mất hàng trăm triệu đồng
Chip EMV là bộ vi xử lý siêu nhỏ được gắn vào thân thẻ nhựa bằng một lớp keo dán công nghiệp. Lợi dụng đặc điểm này, kẻ gian đã sử dụng biện pháp tác động vật lý để đánh tráo chip trên thẻ, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho người dùng.
Nạn nhân mất hơn 200 triệu đồng chỉ sau một bữa ăn
Chị M.T, ngụ tại Hà Nội, vừa trở thành nạn nhân của thủ đoạn tinh vi này. Trong một lần đi ăn tối tại nhà hàng, chị đưa thẻ Visa của mình cho nhân viên phục vụ mang ra quầy thu ngân để thanh toán. Nhân viên cầm thẻ đi một lát rồi quay lại trả thẻ kèm hóa đơn. Mọi thứ có vẻ bình thường cho đến 2 tiếng sau, khi điện thoại của chị M.T liên tiếp thông báo 5 giao dịch mua đồng hồ hạng sang tại một trung tâm thương mại khác với tổng số tiền hơn 200 triệu đồng.
Khi kiểm tra lại thẻ, chị M.T mới phát hiện miếng chip vàng trên thẻ có vết xước li ti và hơi gồ ghề. Kết quả giám định từ ngân hàng sau đó xác nhận: Chip trên thẻ của chị M.T là chip giả. Đây không phải là trường hợp cá biệt mà thủ đoạn đánh tráo này đã xuất hiện ở nhiều nơi, với nhiều nạn nhân đã trình báo.
Thủ đoạn gian lận có tổ chức và kỹ thuật cao
Trong những tháng gần đây, hệ thống chăm sóc khách hàng của nhiều ngân hàng lớn tại Việt Nam ghi nhận những khiếu nại tương tự. Khách hàng khẳng định thẻ vẫn nằm trong ví, không hề cho mượn hay lộ mã OTP, nhưng tài khoản vẫn bị trừ hàng chục, hàng trăm triệu đồng tại các điểm mua sắm trang sức hoặc điện tử.
Ngay trong kỳ nghỉ tết, Ngân hàng Quốc tế VIB đã gửi cảnh báo đến người dùng, nêu rõ thủ đoạn lợi dụng sơ hở trong quá trình thanh toán bằng thẻ vật lý tại nơi mua hàng. Đối tượng tráo chip thật của thẻ bằng chip giả có hình dạng tương tự, sau đó sử dụng chip đánh cắp để thực hiện giao dịch gian lận.
Trao đổi với báo chí, ông Ngô Minh Hiếu, chuyên gia an ninh mạng, Giám đốc dự án Chống lừa đảo (chongluadao.vn), phân tích: "Đây là một biến thể gian lận thẻ vật lý có yếu tố 'can thiệp phần cứng'. Đối tượng lợi dụng thời điểm khách hàng đưa thẻ cho nhân viên hoặc khi thẻ rời khỏi tầm mắt để tráo chip thật bằng chip giả có hình dạng, kích thước tương tự. Chip giả này chỉ mang tính 'ngụy trang', không có dữ liệu hoặc chứa dữ liệu đánh lạc hướng. Trong khi đó, chip thật bị đánh cắp sẽ được gắn vào phôi thẻ trắng hoặc thiết bị chuyên dụng để thực hiện giao dịch gian lận."
Mức độ thiệt hại cao và cách phòng ngừa
Theo ông Ngô Minh Hiếu, thủ đoạn này mặc dù không phổ biến bằng skimming hay phishing nhưng mức độ thiệt hại cao vì liên quan trực tiếp đến chip thật. Để thực hiện được hành vi này, kẻ gian cần phải có tổ chức, đòi hỏi kỹ thuật và quy trình tiêu thụ thẻ đánh cắp. Cụ thể, thủ đoạn này thường đi kèm các mắt xích khác như nội gián tại điểm bán, POS bị kiểm soát, hoặc nhóm tội phạm chuyên xử lý - ghi dữ liệu chip.
Các chuyên gia ngân hàng cho biết, thiết kế chip gắn nổi trên bề mặt thẻ (EMV) thực chất là một module kim loại nhỏ, có thể bị bóc tách bằng dụng cụ nhiệt hoặc cơ học nếu có thời gian thao tác. Khi khách hàng mất kiểm soát thẻ trong vài phút hoặc đưa thẻ ra phía sau quầy là điều kiện thuận lợi để kẻ gian có thể đánh tráo chip. Tuy nhiên, để thực hiện được hành vi này đòi hỏi sự chuyên nghiệp và có tổ chức.
Điều đáng lưu ý là phần lớn người dùng thường chủ quan không quan sát kỹ bề mặt chip, như trầy xước, lệch, keo dán, hoặc màu sắc khác, vì thế không phát hiện ngay được thủ đoạn đánh tráo mà chỉ đến khi bị mất tiền mới hoảng hốt nhận ra.
Các biện pháp phòng ngừa cần thiết
Để bảo vệ tài khoản của mình, người dùng cần áp dụng các cách thức đề phòng sau:
- Hạn chế đưa thẻ cho nhân viên mang đi nơi khác. Nên sử dụng thẻ qua Apple Pay hoặc Google Pay để tăng cường bảo mật.
- Kiểm tra chip sau mỗi giao dịch: chú ý các dấu hiệu bong, lệch, trầy, hoặc đổi màu.
- Bật thông báo giao dịch theo thời gian thực để kịp thời phát hiện các hoạt động bất thường.
- Khóa thẻ ngay và yêu cầu đổi thẻ mới nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Các ngân hàng cũng khuyến cáo người dùng luôn giữ thẻ trong tầm mắt, tự chạm đưa thẻ vào thanh toán POS ở nơi mua hàng. Nếu phát hiện chip trên thẻ có dấu hiệu bất thường, cần tạm khóa thẻ ngay và thay đổi thẻ mới để tránh rủi ro.
