Meta đăng ký bằng sáng chế AI mô phỏng người đã khuất trên mạng xã hội
Cuối tháng 12 năm 2025, Meta đã chính thức được cấp bằng sáng chế cho một công nghệ mô phỏng đặc biệt, sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để tạo ra bản sao kỹ thuật số của người dùng. Công nghệ này có khả năng mô phỏng hoạt động mạng xã hội của một cá nhân, ngay cả khi họ tạm ngừng hoạt động lâu dài hoặc đã qua đời.
Ý tưởng từ bằng sáng chế và phản ứng của Meta
Theo tài liệu bằng sáng chế, mô hình ngôn ngữ sẽ được huấn luyện dựa trên dữ liệu đặc thù của người dùng, bao gồm toàn bộ lịch sử bình luận, lượt thích và bài đăng. Mục tiêu là hiểu cách người đó hành xử và dự đoán các tương tác trong tương lai. Bản sao kỹ thuật số này sau đó có thể tiếp tục thả "like", bình luận trên bài viết của người khác, hoặc thậm chí trả lời tin nhắn riêng.
Andrew Bosworth, Giám đốc công nghệ của Meta và là tác giả chính của bằng sáng chế được nộp từ năm 2023, đã lý giải rằng công nghệ này có thể cần thiết để lấp đầy khoảng trống khi người dùng không còn hoạt động. Meta nhấn mạnh rằng việc đăng ký bằng sáng chế không đồng nghĩa với việc công ty chắc chắn sẽ phát triển hay triển khai công nghệ này. Một người phát ngôn của Meta cho biết: "Chúng tôi không có kế hoạch triển khai công nghệ này" trong một tuyên bố gửi tới Business Insider.
Ứng dụng tiềm năng và những lo ngại đạo đức
Công nghệ này có thể hữu ích cho các influencer hoặc nhà sáng tạo nội dung kiếm sống trên nền tảng của Meta, giúp duy trì sự hiện diện trực tuyến ngay cả khi họ không còn khả năng hoạt động. Bằng sáng chế cũng đề cập đến khả năng mô phỏng các cuộc gọi video hoặc âm thanh, mở rộng phạm vi ứng dụng.
Tuy nhiên, ý tưởng này đặt ra hàng loạt câu hỏi về bản chất của công nghệ và nỗi đau mất mát. Edina Harbinja, giáo sư Luật tại Đại học Birmingham chuyên về quyền kỹ thuật số, bày tỏ lo ngại: "Vấn đề này không chỉ liên quan đến pháp lý, mà còn chạm tới những câu hỏi xã hội, đạo đức và triết học rất sâu sắc." Bà cũng chỉ ra động cơ kinh doanh tiềm ẩn, vì công nghệ như vậy có thể tạo ra nhiều tương tác và dữ liệu hơn cho Meta.
Bối cảnh rộng hơn của công nghệ đối diện với mất mát
Meta không phải là công ty duy nhất quan tâm đến lĩnh vực này. Trong nhiều năm qua, Facebook đã có tính năng cho phép người dùng chỉ định "người thừa kế tài khoản" để quản lý trang cá nhân sau khi qua đời. CEO Mark Zuckerberg từng đề cập đến khả năng tạo avatar ảo cho người đã mất trong metaverse, như một cách giúp người thân vượt qua đau buồn.
Các startup như Replika và You, Only Virtual (YOV) cũng đã ra đời từ trải nghiệm đau thương của nhà sáng lập, tập trung vào việc lưu giữ phiên bản kỹ thuật số của người đã khuất. Năm 2021, Microsoft cũng đăng ký bằng sáng chế cho chatbot AI có thể mô phỏng người đã mất. Justin Harrison, đồng sáng lập YOV, cho rằng sự quan tâm của các "ông lớn" công nghệ phản ánh việc xã hội đang dần cảm thấy thoải mái hơn với ý tưởng này.
Tranh luận về tác động đến quá trình đau buồn
Joseph Davis, giáo sư xã hội học tại Đại học Virginia, lo ngại rằng công nghệ như vậy có thể ảnh hưởng tiêu cực đến cách con người trải nghiệm nỗi đau. Ông nhấn mạnh: "Một phần quan trọng của quá trình vượt qua mất mát là chấp nhận sự ra đi thực sự. Hãy để người đã khuất được yên nghỉ."
Dù Meta chưa có kế hoạch cụ thể, bằng sáng chế này cho thấy lĩnh vực công nghệ đối diện với mất mát đang tiến gần hơn đến dòng chính. Các câu hỏi về quyền riêng tư, đạo đức và tác động xã hội sẽ tiếp tục được đặt ra nếu công nghệ này được triển khai trong tương lai.
