Tòa án Trung Quốc phán quyết: Tài xế vẫn chịu trách nhiệm pháp lý dù xe có công nghệ tự lái
Trong một động thái mang tính bước ngoặt, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc vừa đưa ra phán quyết pháp lý quan trọng, khẳng định rằng công nghệ lái xe tự động không thể thay thế trách nhiệm của người lái. Dù công nghệ ngày càng tiên tiến và nhận được sự tin tưởng từ người dùng, phán quyết này nhấn mạnh rằng người ngồi sau vô-lăng vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất cho mọi tình huống xảy ra trong quá trình lái xe.
Trách nhiệm không thể chuyển giao cho hệ thống máy tính
Theo phán quyết, việc kích hoạt các tính năng hỗ trợ lái không đồng nghĩa với việc chuyển giao vai trò điều khiển cho hệ thống máy tính. Thay vào đó, người kích hoạt hệ thống được xác định là chủ thể vận hành và phải chịu toàn bộ trách nhiệm về an toàn. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS) đang trở thành trang bị tiêu chuẩn trên thị trường xe điện và xe công nghệ tại Trung Quốc.
Nhà chức trách cảnh báo về tình trạng nhiều tài xế phó mặc hoàn toàn cho công nghệ sau khi bật chế độ tự động lái, dẫn đến các hành vi nguy hiểm như sử dụng điện thoại, ngủ gật hoặc không chú ý đến đường đi. Phán quyết cũng nhắm vào các thiết bị được gọi là "phụ kiện lái xe thông minh", những công cụ cho phép tài xế đánh lừa hệ thống giám sát để hệ thống lầm tưởng rằng tài xế đang tập trung lái xe.
Chấm dứt tranh cãi và tác động toàn cầu
Phán quyết này đã chấm dứt mọi tranh cãi về mặt trách nhiệm, bất kể tài xế có sử dụng thiết bị gian lận hay không. Chỉ cần ngồi vào ghế lái, họ phải có nghĩa vụ đảm bảo xe vận hành an toàn trong mọi môi trường. Đáng chú ý, quyết định này tương đồng với nhiều phán quyết của các tòa án Mỹ trước đó, nơi đã có nhiều cá nhân kiện Tesla vì cách quảng bá tính năng lái bán tự động (Autopilot) và chế độ tự lái hoàn toàn (Full Self-Driving).
Tuy nhiên, trong phần lớn các trường hợp, Tesla đều thắng kiện nhờ lập luận rằng tài xế mới là người phải chịu trách nhiệm giám sát xe và các tính năng tự hành. Dù một phán quyết tại Florida vào năm 2025 đã bất lợi cho Tesla, vụ việc vẫn đang trong quá trình kháng cáo.
Những động thái của chính phủ Trung Quốc có thể tạo ra hiệu ứng lan rộng ra toàn cầu. Việc quốc gia tỷ dân gần đây ban hành lệnh cấm tay nắm cửa dạng ẩn và vô-lăng dạng khuyết, cùng với quyết định sắp tới có thể buộc các hãng xe phải sử dụng nút bấm vật lý thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào màn hình cảm ứng, gần như sẽ ảnh hưởng đến xu hướng thiết kế ôtô trên toàn thế giới.
Phán quyết này được dự báo sẽ tạo ra những tác động sâu rộng trên toàn thị trường xe thông minh, buộc các nhà sản xuất và người dùng phải xem xét lại vai trò và trách nhiệm trong kỷ nguyên công nghệ tự động hóa.
