Sáng 16/5, tại sự kiện “Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026” do Báo Lao Động tổ chức với chủ đề “Chuyển đổi xanh - động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Lê Công Thành đã đưa ra nhận định quan trọng về tình hình phát triển của Việt Nam. Theo ông, đất nước đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường và các hàng rào xanh quốc tế. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển hoàn toàn mới, vừa là thách thức, vừa là cơ hội để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.
Chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu bắt buộc
Lãnh đạo Bộ NN&MT khẳng định, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Điều này đặc biệt quan trọng nếu doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và nếu Việt Nam muốn duy trì năng lực cạnh tranh quốc gia. Để có mô hình tăng trưởng mới, cần tăng tốc chuyển đổi xanh, chuyển từ mô hình dựa vào khai thác tài nguyên sang phát triển dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải.
Động lực trung tâm của nền kinh tế
Ông Lê Công Thành đề nghị các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp coi chuyển đổi xanh là một trong những động lực trung tâm của nền kinh tế. Đặc biệt, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, tài chính bền vững và thị trường carbon sẽ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn tới. Bộ NN&MT sẽ tiếp tục hoàn thiện tiêu chí về môi trường, dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy minh bạch hóa dòng vốn xanh, xanh hóa sản xuất, tiêu dùng, ngăn ngừa tình trạng “xanh hóa” hình thức. Đồng thời, tạo điều kiện để các doanh nghiệp thực chất, có trách nhiệm, có đổi mới sáng tạo tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn lực tài chính bền vững.
“Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, định hướng chính sách, xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn và tạo lập môi trường thuận lợi, bình đẳng. Doanh nghiệp là lực lượng trung tâm trong đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh. Người dân là chủ thể quan trọng trong thay đổi hành vi tiêu dùng, sử dụng tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải nhựa, lựa chọn sản phẩm và phương tiện thân thiện với môi trường”, ông Thành nhấn mạnh.
Đồng bộ từ doanh nghiệp đến người dân
Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương - cho rằng chuyển đổi xanh đã trở thành yêu cầu trực tiếp đối với sản xuất, tiêu dùng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tăng cao, Chính phủ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, chuyển dịch sang nguồn năng lượng xanh hơn và phát triển giao thông điện. Bà Giang nhấn mạnh chuyển đổi xanh cần được triển khai đồng bộ từ doanh nghiệp đến hành vi tiêu dùng của người dân, bao gồm phát triển điện gió, điện mặt trời, sinh khối, hydrogen xanh, và thúc đẩy chuyển đổi từ phương tiện xăng dầu sang phương tiện điện trong cả khu vực nhà nước, công cộng và giao thông cá nhân.
