Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc thu hẹp khoảng cách số và giảm nghèo thông tin cho nông dân đang trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo thông tin giai đoạn 2021-2025 đã được triển khai nhằm mang lại cơ hội tiếp cận công nghệ cho người dân vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Thực trạng khoảng cách số ở nông thôn
Hiện nay, nhiều khu vực nông thôn vẫn còn thiếu hạ tầng viễn thông, internet và các thiết bị công nghệ. Điều này khiến nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin về thị trường, giá cả, kỹ thuật sản xuất và các chính sách hỗ trợ. Theo khảo sát, tỷ lệ hộ gia đình nông thôn có kết nối internet chỉ đạt khoảng 40%, thấp hơn nhiều so với khu vực thành thị.
Nguyên nhân chính
- Thiếu hạ tầng viễn thông: nhiều vùng sâu, vùng xa chưa có sóng di động hoặc internet băng rộng.
- Chi phí thiết bị cao: giá điện thoại thông minh, máy tính vẫn còn là rào cản lớn với nhiều hộ nông dân.
- Kỹ năng số hạn chế: nhiều người nông dân chưa biết sử dụng internet, ứng dụng công nghệ vào sản xuất.
Các giải pháp thu hẹp khoảng cách số
Để giảm nghèo thông tin, chương trình mục tiêu quốc gia đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, tập trung vào việc phát triển hạ tầng viễn thông, nâng cao kỹ năng số cho người dân và xây dựng các nền tảng thông tin phù hợp.
Phát triển hạ tầng viễn thông
Chính phủ đã đầu tư mở rộng mạng lưới cáp quang, trạm phát sóng di động tới các xã vùng sâu, vùng xa. Đến năm 2025, mục tiêu là 100% xã có kết nối internet băng rộng. Ngoài ra, các chương trình hỗ trợ thiết bị thông minh với giá ưu đãi cũng được triển khai.
Nâng cao kỹ năng số
Nhiều lớp tập huấn, đào tạo kỹ năng sử dụng internet, ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp được tổ chức. Các tổ chức đoàn thể, như Hội Nông dân, cũng tích cực hướng dẫn bà con sử dụng các ứng dụng như: nông nghiệp thông minh, dự báo thời tiết, giá cả thị trường.
Xây dựng nền tảng thông tin
Các cổng thông tin điện tử, ứng dụng di động cung cấp thông tin về kỹ thuật canh tác, thị trường tiêu thụ, chính sách hỗ trợ được xây dựng với giao diện thân thiện, dễ sử dụng. Đặc biệt, nội dung được trình bày bằng tiếng Việt, có hình ảnh minh họa, video hướng dẫn để phù hợp với nhiều đối tượng.
Kết quả bước đầu
Sau một thời gian triển khai, nhiều địa phương đã ghi nhận những chuyển biến tích cực. Tại tỉnh Hà Giang, tỷ lệ hộ nông dân sử dụng internet tăng từ 15% lên 35% sau 2 năm. Nhiều nông dân đã biết sử dụng Facebook, Zalo để quảng bá sản phẩm, tìm kiếm khách hàng. Một số hợp tác xã đã ứng dụng công nghệ để quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, giúp nâng cao giá trị nông sản.
Chia sẻ từ nông dân
Anh Nguyễn Văn A, một nông dân trồng cam ở Hòa Bình, cho biết: "Từ khi biết sử dụng điện thoại thông minh, tôi có thể cập nhật giá cam hàng ngày, biết được thời điểm bán được giá nhất. Nhờ đó, thu nhập gia đình tăng lên đáng kể."
Hướng tới tương lai
Mục tiêu đến năm 2025, 100% hộ nông dân có điện thoại thông minh và kết nối internet. Chương trình giảm nghèo thông tin không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thiết bị, mà còn chú trọng đến việc thay đổi nhận thức, thói quen sử dụng công nghệ của người dân. Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và cộng đồng sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách số, mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho nông dân.
Giảm nghèo thông tin là một trong những giải pháp quan trọng để thực hiện chuyển đổi số quốc gia, hướng tới phát triển bền vững và toàn diện.
