Ngày 29/4, tại Họp báo thường kỳ tháng 4/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, đã cung cấp thông tin chi tiết về Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất.
Phân biệt rõ hai khái niệm: xác thực lại thông tin và xác nhận chính chủ
Ông Nguyễn Anh Cương cho biết, trong quá trình triển khai, nhiều người dân thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm: xác thực lại thông tin thuê bao (đảm bảo thông tin chính xác theo quy định) và xác nhận sử dụng chính chủ.
Xác thực thông tin thuê bao
Việc xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định được thực hiện thường xuyên, liên tục nhằm đảm bảo thông tin thuê bao được đăng ký với giấy tờ hợp pháp, đúng người đăng ký khi được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đợt tổng rà soát năm 2023 đã xử lý 17 triệu thuê bao có giấy tờ không hợp lệ, trong đó chuẩn hóa 11 triệu và thu hồi 6 triệu. Tuy nhiên, giai đoạn đó chỉ đối soát được 3 trường dữ liệu: tên, ngày tháng năm sinh và địa chỉ. Thông tư 08 bổ sung thêm trường hình ảnh để tăng độ chính xác, hạn chế giả mạo giấy tờ thay đổi khuôn mặt.
Việc rà soát này do các doanh nghiệp viễn thông thực hiện, không yêu cầu toàn bộ người dân phải làm xác thực. Người dân chỉ cần cập nhật thông tin khi có sai lệch so với đối soát (ví dụ: hình ảnh), giấy tờ hết hiệu lực (như CMND 9 số) hoặc bị phát hiện dùng sim không chính chủ. Khi đó, nhà mạng sẽ thông báo để người dân thực hiện xác thực lại.
Xác nhận chính chủ
Quá trình xác thực từ năm 2023 đã đảm bảo mỗi thuê bao được gắn với một giấy tờ, một cá nhân cụ thể. Theo Luật Viễn thông 2023, người sử dụng chịu trách nhiệm pháp lý về số thuê bao đứng tên mình. Tuy nhiên, với gần 120 triệu thuê bao của 10 mạng di động sau 30 năm phát triển, nhiều trường hợp người dân bị liên đới khi thất lạc sim, bị lợi dụng vào việc vi phạm pháp luật. Do đó, cần có công cụ hỗ trợ người dân kiểm tra, xác nhận và làm sạch tính chính chủ.
Điểm mới của Thông tư 08: đồng bộ dữ liệu lên VNeID
Một trong những điểm đột phá của Thông tư 08 là lần đầu tiên có cơ sở dữ liệu lưu trữ thông tin tất cả các mạng thông qua ứng dụng VNeID, nhờ sự phối hợp của Cục C06 – Bộ Công an. Người dùng có thể kiểm tra toàn bộ SIM thuộc các mạng đang đứng tên, xác nhận số đang sử dụng hoặc không sử dụng để đảm bảo chính chủ.
Theo quy định, các doanh nghiệp viễn thông có tối đa 30 ngày kể từ ngày 15/4 để cập nhật thông tin lên VNeID. Đến nay, đã có hơn 95 triệu thuê bao được đồng bộ lên VNeID. Gần 900.000 số được người dùng xác nhận không sử dụng chính chủ; hơn 60 triệu thuê bao đã được xác nhận chính chủ. Khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận trên hệ thống.
Lộ trình tổng rà soát đến 15/6
Quá trình tổng rà soát xác nhận chính chủ sẽ tiếp tục đến ngày 15/6. Do dữ liệu chưa đầy đủ, hiện chưa có số liệu thống kê chính xác. Thông tư 08 quy định điều khoản chuyển tiếp nhằm khắc phục tồn tại nhiều năm, hỗ trợ người dân chuẩn hóa thông tin, bảo vệ quyền lợi chính chủ.
Bộ KH&CN khuyến nghị người dân chủ động truy cập VNeID, theo dõi thông báo từ nhà mạng để kiểm tra và xác nhận chính chủ các số thuê bao. Việc này giúp giảm rủi ro, bảo vệ quyền lợi và góp phần xây dựng môi trường viễn thông an toàn, minh bạch, phục vụ chuyển đổi số quốc gia.
Đối với người yếu thế, không có tài khoản VNeID, cơ quan chức năng đã phối hợp với công an cấp xã và các nhà mạng để hỗ trợ trực tiếp tại địa phương, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuẩn hóa thông tin thuê bao.
Ông Cương cho biết thêm, hiện có khoảng 91,3% số thuê bao sử dụng điện thoại thông minh trên tổng số thuê bao di động.
