Các nhà khoa học tại Đại học Cambridge vừa phát triển một công nghệ nhuộm vải mới không sử dụng nước, có thể giảm đáng kể lượng nước thải và hóa chất độc hại từ ngành dệt may. Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature, phương pháp này sử dụng một loại polymer đặc biệt để hấp thụ thuốc nhuộm, sau đó chuyển lên vải thông qua quá trình điện di.
Nguyên lý hoạt động của công nghệ mới
Công nghệ mới hoạt động dựa trên nguyên lý điện di: các hạt thuốc nhuộm mang điện tích được di chuyển trong một dung dịch polymer dưới tác động của điện trường. Polymer này có khả năng liên kết chặt chẽ với thuốc nhuộm, giúp chúng bám vào sợi vải mà không cần nước như phương pháp truyền thống. Quá trình này diễn ra trong môi trường kín, thu hồi được hơn 95% thuốc nhuộm dư thừa để tái sử dụng.
Lợi ích môi trường và kinh tế
Theo Giáo sư John Smith, trưởng nhóm nghiên cứu, công nghệ này có thể giảm tới 99% lượng nước sử dụng trong nhuộm vải và giảm 90% lượng hóa chất thải ra môi trường. “Ngành dệt may là một trong những ngành gây ô nhiễm nhất thế giới, với khoảng 20% lượng nước thải công nghiệp toàn cầu. Công nghệ của chúng tôi có thể thay đổi điều đó”, ông nói. Ngoài ra, chi phí năng lượng cũng giảm đáng kể do quy trình diễn ra ở nhiệt độ phòng, thay vì phải đun nóng nước như thông thường.
Thách thức và triển vọng thương mại hóa
Mặc dù hứa hẹn, công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm ở quy mô phòng thí nghiệm. Các nhà khoa học cho biết cần thêm 2-3 năm để hoàn thiện quy trình sản xuất quy mô lớn và giảm chi phí polymer. Hiện tại, chi phí cho polymer đặc biệt này còn cao, nhưng nếu sản xuất hàng loạt, giá thành có thể giảm 50% so với nhuộm truyền thống. Một số tập đoàn dệt may lớn như H&M và Nike đã bày tỏ quan tâm và hợp tác thử nghiệm.
Tác động đến ngành dệt may Việt Nam
Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới, nhưng cũng phải đối mặt với áp lực môi trường ngày càng tăng. Công nghệ nhuộm không nước này nếu được ứng dụng sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn xanh của quốc tế, giảm chi phí xử lý nước thải và tăng khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, việc chuyển giao công nghệ và đầu tư ban đầu là thách thức lớn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
