Tại các phòng thí nghiệm ở Dallas (Mỹ), Colossal Biosciences đã tạo ra một bước đột phá gây tranh cãi: ấp nở thành công gà con từ những quả trứng nhân tạo được in bằng công nghệ 3D. Phôi gà phát triển bên trong các bình in 3D trong suốt, thay vì vỏ trứng tự nhiên, hình thành mạch máu và tự mổ vỏ để chào đời.
Công nghệ trứng nhân tạo in 3D
Colossal Biosciences, công ty công nghệ sinh học có trụ sở tại Texas, Mỹ, từng gây chú ý với kế hoạch hồi sinh voi ma mút và hổ Tasmania. Lần này, họ chuyển phôi gà từ trứng thật sang cấu trúc hình oval in 3D, sử dụng màng silicon trong suốt có khả năng trao đổi khí tương tự vỏ trứng tự nhiên.
Andrew Pask, giám đốc sinh học của Colossal, chia sẻ với MIT Technology Review rằng việc chứng kiến sự sống phát triển bên ngoài tử cung mẹ là trải nghiệm đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, công nghệ này thực chất là cải tiến từ phương pháp của các nhà khoa học Nhật Bản từ những năm 1990. Tiến sĩ Katsuya Obara từ Đại học Tsukuba cho rằng tuyên bố tạo ra hệ thống ấp không vỏ đầu tiên là sự phóng đại khéo léo.
Đột phá từ màng silicon
Điểm đột phá thực sự nằm ở lớp màng silicon có tính thấm cao. Carles Lalueza-Fox, giám đốc bảo tàng khoa học tự nhiên Barcelona, đánh giá cao khả năng cho phép phôi hô hấp bằng không khí thông thường mà không cần bơm oxy, vượt qua rào cản kỹ thuật trước đây vốn làm giảm tỷ lệ sống sót của phôi.
Mục tiêu hồi sinh loài tuyệt chủng
Colossal kỳ vọng sử dụng hệ thống này để hồi sinh chim moa khổng lồ, loài chim không biết bay ở New Zealand đã tuyệt chủng do săn bắt. Tuy nhiên, thách thức rất lớn: tái tạo bộ gen cổ đại, chỉnh sửa hàng ngàn khác biệt di truyền trên loài họ hàng như đà điểu emu, và tạo ra quả trứng nhân tạo kích thước lớn. Ngay cả khi thành công, sinh vật tạo ra chỉ là phiên bản lai, không phải chim moa nguyên bản.
Giáo sư Dusko Ilic từ Đại học King's College London nhấn mạnh, việc hồi sinh một loài đòi hỏi nhiều yếu tố phức tạp hơn một nền tảng ấp trứng, bao gồm sinh lý học, hành vi và hệ sinh thái. Việc ghép hàng chục lòng đỏ trứng bằng kim siêu nhỏ là rào cản sinh học lớn.
Hoài nghi từ giới khoa học
Giới khoa học độc lập vẫn hoài nghi và yêu cầu xem dữ liệu nghiên cứu bình duyệt. Tiến sĩ Louise Johnson từ Đại học Reading bày tỏ mong muốn được xem dữ liệu thực tế thay vì chỉ dựa vào thông cáo báo chí hay video YouTube.
Hiện tại, dự án đã ấp nở thành công 26 con gà trước khi tạm dừng vì quá tải. Câu trả lời về tương lai của công nghệ này vẫn phụ thuộc vào sự minh bạch về phương pháp, số liệu và thời gian.
Giá trị thực tiễn trong bảo tồn
Nhiều nhà khoa học tin rằng giá trị lớn nhất của công nghệ này nằm ở ứng dụng bảo tồn các loài chim nguy cấp. Tiến sĩ Megan Davey từ Viện Roslin cho rằng đây là bước tiến lớn cho sinh học bảo tồn dựa trên phòng thí nghiệm. Trứng nhân tạo có thể cứu phôi từ trứng hỏng, theo dõi sự phát triển, và hỗ trợ nhân giống loài quý hiếm.
Matt James, giám đốc động vật của Colossal, tiết lộ với Sky News rằng nền tảng này được thiết kế để hỗ trợ đa dạng các loài đang bên bờ vực tuyệt chủng. Tuy nhiên, các biện pháp công nghệ cao không thể thay thế nỗ lực bảo vệ môi trường sống hoang dã. Tại New Zealand, bất kỳ dự án nào cũng cần sự tham gia của cộng đồng người Māori, những người giám hộ hợp pháp của các giống loài bản địa.
Sự hoài nghi vẫn còn đó, nhưng tiềm năng của công nghệ này trong bảo tồn là không thể phủ nhận. Câu trả lời cuối cùng sẽ đến từ dữ liệu khoa học minh bạch.
