Theo Hãng tin Reuters, các nhà khoa học vừa công bố một phát hiện gây chấn động: một hố đen siêu khối lượng vẫn đang "ợ hơi", phun ra luồng vật chất di chuyển với tốc độ cực nhanh sau khi xé toạc và nuốt chửng một ngôi sao lạc vào vùng ảnh hưởng của nó.
Hiện tượng kéo dài bất thường
Điều khiến sự kiện này trở nên đặc biệt là cường độ mạnh và thời gian kéo dài bất thường của quá trình "tiêu hóa sau bữa ăn" của hố đen. Phần vật chất còn sót lại của ngôi sao không lập tức bắn vào không gian mà phải mất tới hai năm sau khi bị lực hấp dẫn nghiền nát thành khí mới bắt đầu phun trào.
Đến nay, luồng phản lực này đã bắn phá không gian suốt sáu năm, trở thành sự kiện đơn lẻ dữ dội nhất và dài nhất từ trước đến nay từng được ghi nhận trong vũ trụ.
Độ sáng tăng theo cấp số nhân
Nhà vật lý thiên văn Yvette Cendes, tác giả chính của nghiên cứu công bố trên Astrophysical Journal, cho biết: "Sự gia tăng độ sáng theo cấp số nhân của nguồn phát này là chưa từng có tiền lệ. Hiện nó sáng hơn khoảng 50 lần so với thời điểm mới được phát hiện và đã duy trì mức độ bất thường này trong nhiều năm mà chưa có dấu hiệu dừng lại".
Hố đen này có khối lượng gấp khoảng năm triệu lần Mặt trời, tương đương với hố đen siêu khối lượng tại trung tâm dải Ngân hà. Trong khi đó, ngôi sao xấu số là sao lùn đỏ, chỉ nặng khoảng 1/10 Mặt trời.
Cơ chế gián đoạn thủy triều
Khi một ngôi sao tiến quá gần và bị hố đen xé toạc, hiện tượng này được gọi là gián đoạn thủy triều, do bắt nguồn từ cơ chế hấp dẫn tương tự hiện tượng thủy triều trên Trái đất.
Theo nhà vật lý thiên văn Kate Alexander từ Đại học Arizona, đồng tác giả nghiên cứu, sau khi ngôi sao bị xé nát, một phần khí rơi trở lại và nóng lên khi tiến gần hố đen, và hố đen bắt đầu tiêu thụ ngôi sao đó.
Bà Alexander ví von: "Luồng sáng vô tuyến rực rỡ mà chúng ta thấy qua kính viễn vọng được tạo ra bởi những phần vật chất của ngôi sao đã tiến đến rất gần nhưng chưa thực sự vượt qua chân trời sự kiện, giống như một đứa trẻ kén ăn, nhai thức ăn rồi phun mạnh ra ngoài thay vì nuốt xuống".
Nguyên nhân chưa được lý giải
Hiện các nhà khoa học vẫn chưa lý giải được vì sao sự kiện gián đoạn thủy triều này lại tạo ra luồng phản lực tương đối tính mạnh đến vậy. Bà Cendes nhận định: "Có thể hiện tượng này liên quan đến từ trường quanh hố đen, nhưng rõ ràng phải có yếu tố rất đặc biệt".
Các nhà nghiên cứu dự đoán luồng phản lực có thể đạt đỉnh vào cuối năm nay hoặc năm sau, trước khi mờ dần chậm rãi, cho phép giới khoa học tiếp tục quan sát trong khoảng một thập kỷ hoặc lâu hơn.
Phát hiện này mở ra cánh cửa mới cho việc nghiên cứu hành vi của hố đen và tác động của chúng lên môi trường vũ trụ, với tiềm năng cung cấp thông tin quý giá về sự tiến hóa của các thiên hà.
