Trong chiến tranh, radar cảnh giới phát hiện máy bay địch từ xa hàng nghìn km, góp phần bắn rơi 4.181 máy bay Mỹ. Ngày nay, radar xuyên đất IDS đang hỗ trợ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".
Radar canh trời trong chiến tranh
Binh chủng Radar đã hiệp đồng với các lực lượng Phòng không phát hiện, dẫn đường cho tên lửa, không quân tiêu diệt máy bay địch. Với kỹ thuật phát sóng điện từ tốc độ ngang với tốc độ ánh sáng, các loại radar cảnh giới có độ phát hiện, quản lý mục tiêu xa hàng nghìn km đến các loại radar phát hiện, bám sát mục tiêu đến cự li hàng trăm km đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần cùng quân dân miền bắc đánh thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bắn rơi 4.181 máy bay địch.
Các thế hệ “radar canh trời” không chỉ phát hiện được các tốp máy bay ném bom chiến lược, máy bay tiêm kích, cường kích, trinh sát điện tử, máy bay vận tải, trực thăng của đối phương, mà ngày nay còn có khả năng quản lý, phân loại nhiều loại mục tiêu bay với diện tích phản xạ nhỏ, tốc độ và độ cao khác nhau như máy bay không người lái (UAV), các phương tiện bay siêu nhẹ, mục tiêu bay thấp, bay bám địa hình trong điều kiện thời tiết phức tạp và nhiễu mạnh. Những "con mắt điện tử" ấy góp phần tạo nên thế trận quản lý, bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Radar xuyên đất IDS trong tìm kiếm hài cốt liệt sĩ
Tham gia đợt khảo sát, thăm dò tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, các đơn vị sử dụng nhiều thiết bị hiện đại, trong đó có radar xuyên đất để hỗ trợ phát hiện những dấu hiệu bất thường dưới lòng đất, phục vụ công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. (Ảnh: THẾ ANH)
Trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, bằng nhiều phương pháp, từ tra cứu, đối chiếu hồ sơ, không ảnh thời chiến, bản đồ chiến sự, lời kể của nhân chứng và phát hiện của nhân dân… cả nước đã tìm được hàng nghìn hài cốt liệt sĩ. Gần đây, lực lượng tìm kiếm đã được trang bị Radar xuyên đất IDS ứng dụng công nghệ Ground Penetrating Radar (GPR) sử dụng sóng điện từ cao tần (từ 10 MHz đến 3.000 MHz), nhằm phát hiện các vật thể ngầm sâu 6 mét dưới mặt đất mà không cần đào hay phá hủy để phát hiện hài cốt, di vật của liệt sĩ.
Nhiều thiết bị IDS đang được triển khai tại khu vực đường Trường Chinh, phường Đăk Cấm (tỉnh Quảng Ngãi), xác định nơi chôn cất liệt sĩ theo hồ sơ của nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt - Mỹ cung cấp. Những ngày này, IDS cũng đang được Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh triển khai tại khu vực công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng để khảo sát, thăm dò tìm kiếm hài cốt liệt sĩ hy sinh trong Chiến dịch Mậu Thân 1968.
Hiệu quả của radar xuyên đất
Radar xuyên đất IDS không chỉ xác định những khu vực có dấu hiệu đất bị xáo trộn do hoạt động chôn cất trước đây, mà còn giúp phát hiện các dị vật và di vật liên quan như mảnh tăng, võng, khóa thắt lưng, cúc áo, dép cao su, bi đông, mũ cối, vật dụng sinh hoạt bằng kim loại, mảnh xương hoặc những dấu vết cấu trúc bất thường trong lòng đất. Những dữ liệu này là cơ sở quan trọng để lực lượng tìm kiếm khoanh vùng chính xác hơn, quyết định vị trí và quy mô khai quật phù hợp, hạn chế đào tìm dàn trải, giảm đáng kể nhân lực, thời gian và kinh phí, đồng thời nâng cao khả năng nhận diện, đối chiếu thông tin phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.
Ý nghĩa nhân văn và triển vọng
Từ radar canh trời bảo vệ Tổ quốc đến radar xuyên đất phục vụ hành trình tri ân Anh hùng liệt sĩ là sự tiếp nối đầy nhân văn của khoa học quân sự Việt Nam. Nếu như trong chiến tranh, những làn sóng điện từ góp phần phát hiện kẻ thù từ phía chân trời để bảo vệ từng tấc đất, khoảng trời của đất nước thì cũng bằng những làn sóng vô hình ấy, các thế hệ hôm nay đang kiên trì đi tìm, trả lại tên cho những người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống vì hạnh phúc hôm nay.
Việc ứng dụng khoa học và công nghệ hiện đại giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm", nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, thể hiện sinh động đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "đền ơn đáp nghĩa" đã trở thành mệnh lệnh từ trái tim của cả dân tộc.
Bài viết của NINH CƠ.
