Bầu trời tháng 3 hứa hẹn loạt hiện tượng thiên văn đặc sắc
Theo dự báo từ Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), bầu trời tháng 3 năm nay sẽ trình diễn hàng loạt hiện tượng thiên văn kỳ thú, thu hút sự chú ý của cộng đồng yêu thiên văn và công chúng. Đáng chú ý nhất là sự kiện nguyệt thực toàn phần duy nhất trong năm 2026, cùng với mưa sao băng cực đại và thời điểm Xuân phân đặc biệt.
Nguyệt thực toàn phần - Trăng máu Tết Nguyên tiêu
Hiện tượng nguyệt thực toàn phần, còn được gọi là trăng máu Tết Nguyên tiêu, sẽ xuất hiện vào ngày 3 tháng 3. Đây là khoảnh khắc kỳ diệu trong lần trăng tròn đầu tiên của năm mới Bính Ngọ, khi mặt trăng dần chuyển sang sắc đỏ huyền bí. Sự kiện này luôn khiến giới thiên văn phải "đứng ngồi không yên" vì vẻ đẹp hiếm có.
Nguyệt thực xảy ra khi Trái đất nằm chính giữa Mặt trời và Mặt trăng, khiến bóng của Trái đất che phủ hoàn toàn bề mặt Mặt trăng. Hiện tượng này chỉ xuất hiện vào thời điểm trăng tròn. Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi toàn bộ Mặt trăng đi vào vùng bóng tối của Trái đất. Lúc này, Mặt trăng không biến mất mà chuyển sang màu đỏ đồng đặc trưng do ánh sáng Mặt trời bị khúc xạ qua bầu khí quyển của Trái đất.
Giao hội giữa sao Kim và sao Thổ
Vào ngày 9 tháng 3, "Nữ thần sắc đẹp" sao Kim sẽ có cuộc chạm mặt thú vị với "chúa tể của các vành đai" sao Thổ. Đây là cảnh tượng hấp dẫn và là hiện tượng thiên văn thú vị không thể bỏ qua, đặc biệt sau khi kết thúc một ngày làm việc đầu tuần căng thẳng. Sự giao hội này tạo nên một khung cảnh lộng lẫy trên bầu trời đêm.
Mưa sao băng γ - Normids đạt cực đại
Trận mưa sao băng γ - Normids sẽ đạt cực điểm vào ngày 14 tháng 3. Dù không phải là một trận mưa sao băng lớn hay nổi bật nhất trong năm, đây vẫn là cơ hội đẹp để người yêu thiên văn thử vận may với những vệt sao băng bay ngang bầu trời đêm. Hiện tượng này mang đến những khoảnh khắc lãng mạn và đầy cảm hứng cho người quan sát.
Xuân phân ở Bắc bán cầu
Tiết Xuân phân thường diễn ra vào khoảng ngày 19 đến 21 tháng 3 hằng năm, khi Mặt trời băng qua xích đạo trời từ nam lên bắc. Đây là thời điểm ánh sáng phân bổ gần như đồng đều giữa hai bán cầu, tạo nên một hiện tượng đặc biệt: ngày và đêm có độ dài gần bằng nhau trên toàn thế giới - mỗi bên khoảng 12 tiếng.
Vào ngày này, Mặt trời chiếu thẳng xuống xích đạo, giúp cả Bắc và Nam bán cầu nhận lượng ánh sáng gần như ngang nhau. Tuy nhiên, thực tế ngày vẫn hơi dài hơn đêm một chút do hiện tượng khúc xạ ánh sáng và cách chúng ta định nghĩa thời điểm Mặt trời mọc/lặn (tính theo rìa đĩa sáng).
Tại Việt Nam, Xuân phân được xem là thời điểm giữa mùa xuân, theo lịch tiết khí và truyền thống nông nghiệp lâu đời. Trong khi đó, tại Mỹ, châu Âu và nhiều quốc gia phương Tây, ngày này lại được xem là ngày đầu tiên của mùa xuân ở bán cầu Bắc, đồng thời bắt đầu mùa thu ở bán cầu Nam, theo cách phân chia mùa thiên văn học.
