Tiếng hí của ngựa: Khám phá thông điệp hai tầng nghĩa và cơ chế song âm độc đáo
Ngựa, loài động vật lớn với kích thước ấn tượng, thường được cho là phát ra âm thanh trầm thấp theo quy luật tự nhiên. Tuy nhiên, tiếng hí của chúng lại ẩn chứa những tần số cao bất ngờ, tạo nên một hiện tượng âm học kỳ thú. Gần đây, các nhà khoa học đã đi sâu phân tích cấu trúc thanh quản, dữ liệu thú y và đặc điểm âm thanh để giải mã bí ẩn này. Kết quả cho thấy mỗi tiếng hí thực chất là một thông điệp hai tầng nghĩa, kết hợp đồng thời âm thấp và âm cao, đại diện cho một cơ chế phát âm hiếm gặp trong thế giới động vật có vú, theo báo cáo từ trang SciTechDaily.
Cơ chế phát âm phức tạp: Rung dây thanh âm và huýt sáo thanh quản
Theo nghiên cứu, ngựa tạo ra âm thấp bằng cách rung dây thanh âm, tương tự như kỹ thuật hát của con người. Đồng thời, chúng phát ra âm cao thông qua cơ chế "huýt sáo" bên trong thanh quản, nơi luồng không khí di chuyển tạo ra nhiễu động. Hiện tượng này được gọi là "biphonation" hay song âm, trong đó một âm thanh duy nhất chứa hai tần số cơ bản khác biệt: một cao và một thấp. Bà Elodie Briefer, tác giả chính của nghiên cứu từ Đại học Copenhagen (Đan Mạch), chia sẻ: "Giờ đây chúng tôi đã xác định được chính xác cách hai tần số trong tiếng hí của ngựa được tạo ra". Trước đó, mặc dù các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hai tần số này mang thông tin khác nhau về trạng thái cảm xúc của ngựa, cơ chế phát âm vẫn còn là một ẩn số chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn.
Phát hiện đột phá: Ngựa là loài động vật có vú lớn đầu tiên sử dụng song âm
Nghiên cứu mới tiết lộ rằng phần âm cao được tạo ra bởi "huýt sáo thanh quản", một quá trình tương tự cách con người huýt sáo bằng môi nhưng diễn ra hoàn toàn bên trong thanh quản của ngựa. Trước đây, hiện tượng này chỉ được ghi nhận ở các loài gặm nhấm nhỏ như chuột. Đáng chú ý, ngựa là loài động vật có vú lớn đầu tiên được phát hiện sử dụng cơ chế này, đồng thời cũng là loài duy nhất biết kết hợp huýt sáo thanh quản với rung dây thanh âm trong cùng một âm thanh. Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm trên thanh quản ngựa đã qua đời, cho không khí và sau đó là khí heli đi qua. Do âm thanh truyền nhanh hơn trong khí heli, tần số tiếng huýt sáo tăng lên khi sử dụng khí heli, trong khi âm thanh do rung dây thanh âm tạo ra vẫn giữ nguyên. Kết quả cho thấy chỉ phần âm cao thay đổi, xác nhận hai cơ chế phát âm hoạt động độc lập với nhau.
Ý nghĩa sinh học: Truyền tải thông tin đa dạng và làm sáng tỏ giao tiếp động vật
Các nhà khoa học tin rằng khả năng song âm giúp ngựa truyền tải nhiều thông tin cùng một lúc, chẳng hạn như vừa thể hiện cảm xúc vừa truyền tín hiệu xã hội. Phát hiện này không chỉ góp phần làm sáng tỏ sự đa dạng và phức tạp trong giao tiếp bằng âm thanh của động vật có vú, mà còn nhấn mạnh rằng dù loài ngựa đã sống gần gũi với con người suốt hơn 4.000 năm, vẫn còn nhiều bí ẩn chưa được khám phá. Nghiên cứu được công bố ngày 23-2 trên tạp chí Current Biology, mở ra hướng đi mới trong việc hiểu biết về hành vi và sinh học của loài vật này. Điều này càng thú vị khi xét đến các đặc điểm sinh học khác của ngựa, như khả năng ngủ đứng nhờ hệ thống 'khóa chi' đặc biệt, giúp chúng tiết kiệm năng lượng và luôn sẵn sàng thoát thân trước nguy hiểm.
