Nghiên cứu Tây Ban Nha: Tinh tinh cũng đam mê tinh thể như con người
Một nghiên cứu đột phá tại Tây Ban Nha đã hé lộ rằng tinh tinh, loài linh trưởng gần gũi nhất với con người, cũng sở hữu niềm đam mê với các tinh thể có cấu trúc hình học hoàn hảo. Phát hiện này gợi mở về một đặc điểm nhận thức chung bắt nguồn từ tổ tiên xa xưa của loài người, làm sáng tỏ hơn quá trình tiến hóa của trí tuệ linh trưởng.
Thí nghiệm "Khối đá nguyên khối" tại khu bảo tồn Rainfer
Nhóm nghiên cứu do giáo sư Juan Manuel García-Ruiz dẫn đầu đã tiến hành quan sát tại khu bảo tồn linh trưởng Rainfer ở Tây Ban Nha. Họ thực hiện thí nghiệm mang tên "Khối đá nguyên khối" để kiểm chứng sự quan tâm của tinh tinh đối với các vật thể tự nhiên có cấu trúc khác biệt. Trong thí nghiệm đầu tiên, các nhà khoa học đặt một tinh thể thạch anh trong suốt nặng 3,3 kg và một hòn đá sa thạch tròn màu nâu lên hai chiếc bệ đã quen thuộc với tinh tinh từ nhiều tháng trước.
Kết quả cho thấy các cá thể tinh tinh thể hiện sự ưu tiên tuyệt đối dành cho khối thạch anh. Manuela, con cái đầu đàn quyền lực, đã dùng sức mạnh để tách khối tinh thể ra khỏi đế bảo vệ và mang nó lên các cấu trúc gỗ cao để tiếp tục khám phá. Đáng chú ý hơn, một con tinh tinh tên là Toti đã ngồi yên lặng trong thời gian dài, chăm chú xoay và nghiêng khối tinh thể dưới ánh sáng, dường như bị mê hoặc bởi cách ánh sáng khúc xạ qua các mặt phẳng.
Hành vi khám phá sâu sắc và sự trân trọng đặc biệt
Hành vi của tinh tinh được đánh giá là khám phá sâu sắc và tập trung, vượt xa những tương tác thông thường với vật thể trong môi trường sống. Sự trân trọng mà bầy tinh tinh dành cho khối thạch anh lớn đến mức chúng đã mang nó vào khu vực ngủ và giữ trong suốt hai ngày. Để thu hồi lại vật thí nghiệm, những người chăm sóc tại Rainfer đã phải tiến hành một cuộc giao dịch thực sự, dùng chuối và sữa chua để đổi lấy khối đá quý giá này.
Trong thí nghiệm thứ hai, các nhà nghiên cứu trộn lẫn các loại tinh thể như thạch anh, canxit và pirit vào những đống sỏi thông thường. Kết quả là Sandy, một cá thể tinh tinh khác, đã nhanh chóng nhặt sạch các tinh thể ra khỏi đống sỏi và phân loại chúng thành hai nhóm riêng biệt: đá thường và tinh thể. Điều này cho thấy khả năng nhận diện sự tương đồng hình học của Sandy, dù các tinh thể có màu sắc và độ trong suốt khác nhau.
Giải thích khoa học và ý nghĩa tiến hóa
Theo lý giải của nhóm nghiên cứu, sức hấp dẫn của tinh thể nằm ở tính chất "Euclid" của chúng. Trong tự nhiên, các đường thẳng tắp và mặt phẳng nhẵn thín là cực kỳ hiếm hoi, và tinh thể gần như là vật thể duy nhất mà tổ tiên của con người và tinh tinh có thể nhìn thấy mang đặc điểm hình học toán học này. Giáo sư García-Ruiz lập luận rằng não bộ linh trưởng dường như được lập trình để chú ý đến những quy luật phá vỡ quy chuẩn hữu cơ của thế giới tự nhiên.
Phát hiện này gợi ý rằng sự nhạy cảm với vẻ đẹp hình học và trí tò mò đối với những cấu trúc trật tự đã tồn tại ở tổ tiên chung của người và tinh tinh từ hàng triệu năm trước. Dù những con tinh tinh tại Rainfer đã có thời gian tiếp xúc với văn hóa con người, nhưng phản ứng tự nhiên và mãnh liệt của chúng đối với tinh thể cho thấy một nền tảng di truyền sâu xa. Khi con người bị lôi cuốn bởi một lăng kính lấp lánh, có lẽ chúng ta đang trải nghiệm cảm xúc tương tự như Toti hay Manuela, một sợi dây liên kết vô hình nối dài từ quá khứ tiến hóa.
